Ładowacz nieczystości – kod 961302 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Ładowacz nieczystości obsługuje pojemniki i kontenery na odpady, podłącza je do urządzenia załadowczego śmieciarki oraz porządkuje miejsce gromadzenia odpadów.
Ładowacz nieczystości – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończone 18 lat,
- kwalifikacje (wykształcenie co najmniej podstawowe),
- dobra sprawność fizyczna i wydolność wysiłkowa,
- znajomość zasad segregacji odpadów komunalnych,
- umiejętność obsługi urządzenia załadowczego pojazdu.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- ładowacz odpadów komunalnych,
- pracownik obsługi śmieciarki,
- śmieciarz,
- pracownik gospodarki odpadami,
- ładowacz w przedsiębiorstwie oczyszczania miasta.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badania w kierunku narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne,
- ocena układu ruchu i kręgosłupa ze względu na przetaczanie pojemników,
- badanie audiometryczne przy narażeniu na hałas pojazdu i zagęszczarki,
- ocena układu krążenia przy dużym obciążeniu wysiłkiem dynamicznym,
- szczepienia ochronne przeciwko tężcowi i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zagrożeń biologicznych i zasad higieny osobistej,
- instruktaż z obsługi urządzenia załadowczego i zasad komunikacji z kierowcą,
- szkolenie z zasad bezpiecznego poruszania się w ruchu drogowym,
- szkolenie w zakresie ręcznych prac transportowych.
Środowisko pracy
Ładowacz nieczystości pracuje na otwartej przestrzeni, w ruchu ulicznym, przy każdej pogodzie i często we wczesnych godzinach porannych. Porusza się pomiędzy miejscami gromadzenia odpadów a pojazdem, przetacza pojemniki o masie dochodzącej do kilkuset kilogramów i obsługuje mechanizm załadowczy. Skład strumienia odpadów pozostaje nieznany, co oznacza stałe ryzyko natrafienia na przedmioty ostre i odpady niebezpieczne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- śmieciarkę z urządzeniem załadowczym i zagęszczarką;
- pojemniki i kontenery na odpady komunalne;
- narzędzia do porządkowania miejsc gromadzenia odpadów;
- stopnie i uchwyty do przejazdu na pojeździe.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie lub zgniecenie przez mechanizm załadowczy i zagęszczarkę,
- przygniecenie przez przetaczany pojemnik lub kontener,
- potrącenie przez pojazdy w ruchu ulicznym,
- upadek ze stopnia pojazdu podczas przejazdu i zeskakiwania,
- hałas emitowany przez silnik pojazdu i układ zagęszczający,
- poślizgnięcie i upadek na nierównej lub oblodzonej nawierzchni,
- zmienne warunki atmosferyczne – upał, chłód, opady,
- skaleczenie ostrym przedmiotem ukrytym w odpadach.
Czynniki chemiczne:
- kontakt z odpadami niebezpiecznymi wrzuconymi nielegalnie do pojemnika,
- spaliny pojazdu i innych środków transportu w ruchu ulicznym,
- substancje drażniące uwalniane z odpadów.
Czynniki biologiczne:
- kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi – bakterie, wirusy, grzyby pleśniowe,
- zakłucie igłą ukrytą w odpadach,
- aerozol biologiczny unoszący się przy opróżnianiu pojemników,
- pogryzienie przez zwierzęta przebywające w miejscach gromadzenia odpadów.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne prace transportowe (przetaczanie i podnoszenie pojemników),
- wymuszona pozycja ciała przy obsłudze pojemników,
- uciążliwy odór,
- tempo pracy wyznaczone harmonogramem odbiorów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku ładowacza nieczystości.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne odporne na przecięcie i przekłucie – zakłucie igłą, skaleczenia, czynniki biologiczne;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności – potrącenie przez pojazdy;
- obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – przygniecenie stopy, poślizgnięcie;
- półmaska filtrująca – aerozol biologiczny, pył, odór;
- okulary ochronne – rozprysk substancji z pojemników;
- odzież robocza zmieniana codziennie – kontakt z czynnikami biologicznymi;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana – zmienne warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- urządzenie załadowcze z osłonami i wyłącznikiem awaryjnym – pochwycenie przez mechanizm;
- system sygnalizacji dźwiękowej i świetlnej cofania pojazdu – potrącenie przez pojazd;
- kamery i czujniki martwego pola w pojeździe – potrącenie przez pojazd;
- stopnie z powierzchnią antypoślizgową i uchwytami – upadek ze stopnia pojazdu;
- pojemniki na kółkach z hamulcem i sprawne kontenery – przygniecenie przez pojemnik;
- kabina pojazdu z izolacją akustyczną – hałas;
- apteczka oraz zestaw do dezynfekcji w pojeździe – zakłucie igłą, skaleczenia;
- pojemnik na odpady ostre znalezione w trakcie pracy – zakłucie igłą.
Środki organizacyjne
- rejestr narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne – kontakt z czynnikami biologicznymi;
- procedura postępowania po zakłuciu i ekspozycji zawodowej – zakłucie igłą;
- zakaz ręcznego zagęszczania odpadów w skrzyni ładunkowej – zgniecenie przez zagęszczarkę;
- zakaz przebywania w strefie pracy mechanizmu załadowczego – pochwycenie przez mechanizm;
- ustalone sygnały komunikacji między ładowaczem a kierowcą – potrącenie, pochwycenie;
- zakaz przejazdu na stopniu przy prędkości i odległości przekraczających dopuszczalne – upadek ze stopnia;
- zaplecze sanitarne z natryskiem oraz szafki na odzież czystą i roboczą – kontakt z czynnikami biologicznymi;
- ograniczenie masy jednorazowo przemieszczanych pojemników – ręczne prace transportowe;
- przerwy na regenerację oraz dostęp do napojów – praca w upale i chłodzie;
- zgłaszanie miejsc z agresywnymi zwierzętami – pogryzienie przez zwierzęta.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla ładowacza nieczystości.
- czynniki fizyczne – hałas silnika pojazdu i układu zagęszczającego, zmienne warunki atmosferyczne (praca na otwartej przestrzeni w upale, chłodzie i opadach);
- czynniki chemiczne – spaliny w ruchu ulicznym, substancje drażniące i odpady niebezpieczne w strumieniu odpadów;
- czynniki biologiczne – szkodliwe czynniki biologiczne w odpadach komunalnych (bakterie, wirusy, grzyby pleśniowe), aerozol biologiczny, ryzyko zakłucia igłą, kontakt ze zwierzętami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe (przetaczanie pojemników), praca w ruchu drogowym, praca przy maszynach w ruchu, wymuszona pozycja ciała, przejazd na stopniu pojazdu.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).