Technik farmaceutyczny – kod 321301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik farmaceutyczny wydaje produkty lecznicze, sporządza leki recepturowe, prowadzi obrót magazynowy oraz obsługuje pacjentów w aptece.
Technik farmaceutyczny – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje (dyplom technika farmaceutycznego uzyskany po ukończeniu szkoły policealnej),
- odbyta dwuletnia praktyka w aptece pod nadzorem farmaceuty,
- umiejętność sporządzania leków recepturowych,
- znajomość przepisów dotyczących obrotu produktami leczniczymi,
- umiejętność obsługi systemu aptecznego i e-recepty.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik farmacji,
- pracownik apteki,
- technik farmaceutyczny w aptece szpitalnej,
- technik w punkcie aptecznym,
- asystent farmaceuty.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych,
- badanie dermatologiczne przy kontakcie z substancjami uczulającymi,
- badanie spirometryczne przy narażeniu na pyły substancji leczniczych,
- ocena układu ruchu przy długotrwałej pozycji stojącej i pracy z monitorem,
- badanie wzroku z oceną ostrości widzenia przy pracach precyzyjnych,
- badania w kierunku narażenia na leki cytotoksyczne, jeżeli apteka je przygotowuje.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp dla pracowników administracyjno-biurowych nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z postępowania z substancjami niebezpiecznymi stosowanymi w recepturze,
- instruktaż z obsługi wagi analitycznej, loży recepturowej i sprzętu aptecznego,
- szkolenie z zasad postępowania z lekami cytostatycznymi, jeżeli apteka je przygotowuje,
- szkolenie z postępowania w sytuacji napadu i agresji pacjenta.
Środowisko pracy
Technik farmaceutyczny pracuje w aptece – w izbie ekspedycyjnej przy stanowisku komputerowym, w recepturze oraz w magazynie. Przez większość zmiany stoi, obsługując pacjentów i pracując z monitorem, a przy sporządzaniu leków recepturowych wykonuje czynności precyzyjne z substancjami sypkimi i płynnymi. Bezpośredni i długotrwały kontakt z pacjentami niesie narażenie na zakażenia przenoszone drogą kropelkową oraz na zachowania agresywne. Na stanowisku wykorzystuje się:
- lożę recepturową z wentylacją i wagę analityczną;
- system apteczny i czytnik e-recepty;
- substancje recepturowe, w tym żrące i łatwo palne;
- drabinkę aptekarską i regały magazynowe;
- sejf na środki odurzające i wrzutnię bankową.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z drabinki przy sięganiu po towar na wysokich regałach,
- skaleczenia stłuczonym szkłem opakowań i sprzętu recepturowego,
- poślizgnięcie na posadzce zanieczyszczonej rozlaną substancją.
Czynniki chemiczne:
- substancje lecznicze o działaniu uczulającym i drażniącym,
- pyły substancji leczniczych powstające przy odważaniu i sporządzaniu leków,
- substancje żrące i łatwo palne stosowane w recepturze,
- leki cytotoksyczne przy ich przygotowywaniu i konfekcjonowaniu.
Czynniki biologiczne:
- zakażenie drogą kropelkową od pacjentów,
- kontakt z powierzchniami dotykanymi przez pacjentów.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała pozycja stojąca przy ekspedycji,
- obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z monitorem,
- ręczne prace transportowe przy przyjmowaniu dostaw i rozkładaniu towaru,
- agresja słowna i fizyczna ze strony pacjentów,
- napad rabunkowy ze względu na leki odurzające i gotówkę,
- stres wynikający z odpowiedzialności za prawidłowe wydanie leku,
- presja czasu przy obsłudze kolejki pacjentów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika farmaceutycznego.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe nitrylowe w recepturze – kontakt z substancjami uczulającymi i drażniącymi;
- maska filtrująca przy odważaniu substancji sypkich – pyły substancji leczniczych;
- fartuch ochronny i rękawice cytostatyczne – narażenie na leki cytotoksyczne;
- okulary ochronne przy pracy z substancjami żrącymi – rozprysk substancji żrących;
- maska chirurgiczna przy obsłudze pacjentów w okresie wzmożonych zachorowań – zakażenie drogą kropelkową;
- obuwie robocze o podeszwie antypoślizgowej – poślizgnięcie, długotrwała pozycja stojąca;
- fartuch ochronny zmieniany regularnie – kontakt z substancjami leczniczymi.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- loża recepturowa z wentylacją mechaniczną – pyły substancji leczniczych, substancje żrące;
- komora o przepływie laminarnym przy lekach cytotoksycznych – narażenie na cytostatyki;
- szafa wentylowana na substancje niebezpieczne i łatwo palne – substancje żrące i łatwo palne;
- przegroda i szyba ochronna przy stanowisku ekspedycyjnym – zakażenie kropelkowe, agresja pacjenta;
- przycisk napadowy połączony z agencją ochrony i monitoring – napad rabunkowy;
- sejf na środki odurzające i wrzutnia bankowa – napad rabunkowy;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z monitorem na właściwej wysokości – obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego;
- mata antyzmęczeniowa i krzesło do odpoczynku przy ekspedycji – długotrwała pozycja stojąca;
- drabinka aptekarska z zabezpieczeniem przed przesunięciem – upadek z drabinki;
- wózek transportowy do przewożenia kartonów – ręczne prace transportowe;
- oczomyjka w recepturze – rozprysk substancji żrących.
Środki organizacyjne
- karty charakterystyki substancji stosowanych w recepturze – wszystkie zagrożenia chemiczne;
- rejestr prac w narażeniu na czynniki rakotwórcze przy lekach cytotoksycznych – narażenie na cytostatyki;
- procedura postępowania przy rozsypaniu i rozlaniu substancji – substancje żrące, cytostatyki;
- procedura postępowania w sytuacji napadu oraz wsparcie po zdarzeniu – napad rabunkowy;
- zasady postępowania wobec pacjenta agresywnego – agresja słowna i fizyczna;
- przerwy w pracy z monitorem i możliwość zmiany pozycji ciała – obciążenie wzroku, pozycja stojąca;
- ograniczenie masy jednorazowo przenoszonych kartonów – ręczne prace transportowe;
- zakaz sięgania po towar bez drabinki – upadek z wysokości;
- obsada apteki dostosowana do natężenia ruchu pacjentów – presja czasu, stres;
- procedury weryfikacji wydania leku ograniczające ryzyko pomyłki – stres, odpowiedzialność zawodowa.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika farmaceutycznego.
- czynniki chemiczne – substancje lecznicze o działaniu uczulającym i drażniącym, pyły substancji leczniczych przy sporządzaniu leków recepturowych, substancje żrące i łatwo palne stosowane w recepturze, leki cytotoksyczne (czynniki rakotwórcze i mutagenne), jeżeli apteka je przygotowuje;
- czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową przy bezpośrednim kontakcie z pacjentami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwała pozycja stojąca, ręczne prace transportowe, praca na drabince, ryzyko napadu i agresji ze strony pacjentów, stres związany z odpowiedzialnością zawodową.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).