Kucharz w przedszkolu – kod 512001 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Kucharz”. Kucharz układa jadłospisy z intendentem, przygotowuje śniadania, obiady i podwieczorki dla dzieci, dba o higienę kuchni i zasady żywienia zbiorowego oraz dietę uczniów z alergiami pokarmowymi.
Kucharz w przedszkolu – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe w zawodzie kucharz lub technik żywienia i usług gastronomicznych;
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych;
- znajomość zasad HACCP i dobrej praktyki higienicznej w żywieniu zbiorowym;
- znajomość zasad żywienia dzieci i diet eliminacyjnych, np. przy alergiach;
- doświadczenie w kuchni zbiorowej mile widziane.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kucharz przedszkolny,
- kucharz w kuchni przedszkolnej,
- pierwszy kucharz w placówce wychowania przedszkolnego,
- kucharz-dietetyk w przedszkolu,
- kucharz żywienia dzieci.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne;
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych;
- badanie układu ruchu i kończyn dolnych przy pracy w pozycji stojącej;
- badanie skóry dłoni przy kontakcie z detergentami.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zasad HACCP i higieny żywności,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenie z obsługi urządzeń kuchennych i ochrony przeciwpożarowej.
Środowisko pracy
Kucharz pracuje w kuchni przedszkola, zwykle od wczesnych godzin porannych, aby posiłki zdążyły na stoły o ustalonej porze. Przyjmuje dostawy, obrabia warzywa i mięso, gotuje w kotłach i na kuchni gazowej lub elektrycznej, porcjuje dania i pilnuje temperatury potraw. Przygotowuje osobne posiłki dla dzieci z alergiami, a po zakończeniu pracy myje i dezynfekuje stanowiska. Na stanowisku wykorzystuje się:
- kuchnie gazowe lub elektryczne, piekarniki i kotły warzelne;
- noże kuchenne, krajalnice i obieraczki do ziemniaków;
- roboty kuchenne i blendery;
- chłodnie i lodówki;
- wózki transportowe i termosy do posiłków;
- zmywarka i środki do mycia oraz dezynfekcji.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- oparzenia gorącymi potrawami, parą i naczyniami;
- skaleczenia nożami i krajalnicą;
- poślizgnięcie na mokrej lub tłustej posadzce;
- pożar i wybuch przy użyciu urządzeń gazowych;
- mikroklimat gorący przy kuchni i zimny przy chłodniach;
- hałas urządzeń i zmywarki;
- porażenie prądem przy pracy z urządzeniami elektrycznymi.
Czynniki chemiczne:
- środki myjące i dezynfekujące do kuchni,
- tlenek węgla i produkty spalania gazu.
Czynniki biologiczne:
- bakterie i inne drobnoustroje z żywności, np. salmonella;
- zakażenia od dzieci i współpracowników.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała praca w pozycji stojącej;
- dźwiganie garnków, worków z żywnością i skrzynek;
- powtarzalne ruchy rąk przy krojeniu i obieraniu;
- pośpiech i odpowiedzialność za zdrowie dzieci, w tym alergików.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kucharza w przedszkolu.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne termoizolacyjne – oparzenia gorącymi potrawami i naczyniami;
- rękawica kolcza lub rękawice odporne na przecięcie – skaleczenia nożami i krajalnicą;
- obuwie kuchenne antypoślizgowe – poślizgnięcie na posadzce;
- rękawice odporne na chemikalia – środki myjące i dezynfekujące;
- fartuch ochronny, czapka i odzież robocza – oparzenia, zakażenia od żywności i od współpracowników;
- ochronniki słuchu w razie potrzeby – hałas urządzeń.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- posadzka antypoślizgowa z odpływami i maty przeciwpoślizgowe – poślizgnięcie na mokrej lub tłustej posadzce;
- wentylacja mechaniczna i okapy nad kuchniami – mikroklimat gorący, tlenek węgla i produkty spalania gazu;
- czujniki gazu, zawory odcinające i gaśnice – pożar i wybuch przy urządzeniach gazowych;
- osłony i zabezpieczenia krajalnic, wyłączniki bezpieczeństwa – skaleczenia, porażenie prądem;
- sprawne instalacje elektryczne, uziemienie i wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem;
- oddzielne strefy do surowych i gotowych produktów, umywalki – bakterie z żywności, zakażenia;
- wózki transportowe i regały na wysokości pasa – dźwiganie;
- ciepła odzież do chłodni – zimny mikroklimat.
Środki organizacyjne
- instrukcje obsługi urządzeń i zasady pracy z gorącymi płynami – oparzenia;
- osobne noże do poszczególnych grup produktów i ostrzenie noży – skaleczenia;
- plan sprzątania i mycia na bieżąco – poślizgnięcie;
- kontrola szczelności instalacji gazowej oraz instruktaż pożarowy – pożar i wybuch;
- procedury HACCP i kontrola temperatury potraw – bakterie z żywności;
- regularne badania sanitarno-epidemiologiczne – zakażenia od dzieci i współpracowników;
- przerwy i zmiana zadań, możliwość siadu – długotrwała praca w pozycji stojącej, powtarzalne ruchy rąk;
- przenoszenie ciężkich garnków we dwie osoby – dźwiganie;
- przerwy od hałasu i odpowiedni dobór sprzętu – hałas;
- planowanie jadłospisów z wyprzedzeniem i jasne oznaczanie alergenów – pośpiech, odpowiedzialność za zdrowie dzieci.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kucharza w przedszkolu.
- czynniki fizyczne – mikroklimat gorący i zimny, hałas, czynniki mechaniczne przy krojeniu;
- czynniki chemiczne – środki myjące i dezynfekujące, produkty spalania gazu;
- czynniki biologiczne – drobnoustroje chorobotwórcze z żywności i od osób;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pozycji stojącej, dźwiganie, ryzyko oparzeń, praca przy urządzeniach elektrycznych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).