Inżynier gazownictwa

Inżynier gazownictwa – kod 214301 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Inżynier inżynierii środowiska – gazowe urządzenia, instalacje i sieci energetyczne”. Inżynier gazownictwa projektuje, prowadzi budowę i nadzoruje eksploatację sieci gazowych, przyłączy, stacji redukcyjno-pomiarowych i instalacji gazowych – planuje przeglądy i remonty, kieruje usuwaniem awarii, nadzoruje próby szczelności i wytrzymałości, włączenia nowych odcinków do czynnej sieci oraz prace gazoniebezpieczne. Pracuje w biurze, na budowach sieci i na obiektach gazowych.

Inżynier gazownictwa – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe – inżynieria środowiska ze specjalnością gazownictwo, energetyka lub pokrewne;
świadectwo kwalifikacyjne G3 w zakresie dozoru (D) i/lub eksploatacji (E) urządzeń, instalacji i sieci gazowych;
uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń gazowych – przy projektowaniu lub kierowaniu robotami;
znajomość rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla sieci gazowych, norm serii PN-EN 12007 oraz instrukcji prac gazoniebezpiecznych;
znajomość zagadnień stref zagrożenia wybuchem i urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym;
prawo jazdy kat. B i gotowość do pełnienia dyżurów awaryjnych;
stan zdrowia pozwalający na pracę w wykopach, przestrzeniach zamkniętych i w sprzęcie ochrony dróg oddechowych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

inżynier sieci gazowych,
inżynier ds. eksploatacji sieci gazowej,
specjalista ds. sieci i instalacji gazowych,
inżynier stacji gazowych,
inżynier gazowy.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
badanie do pracy w sprzęcie ochrony układu oddechowego, w tym izolującym – przy udziale w pracach gazoniebezpiecznych;
badanie węchu – ze względu na wykrywanie nawonionego gazu;
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – jeżeli występują prace na stacjach i estakadach;
badania dla kierowców – przy prowadzeniu pojazdu służbowego, w tym w dyżurach awaryjnych.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy;
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat;
szkolenie z wykonywania prac gazoniebezpiecznych i prac w przestrzeniach zamkniętych;
szkolenie z obsługi detektorów gazów i sprzętu ochrony układu oddechowego;
szkolenie z pracy w strefach zagrożonych wybuchem (ATEX);
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym przy zatruciu i oparzeniu.

Środowisko pracy

Inżynier gazownictwa pracuje w biurze przy dokumentacji sieci i systemach GIS, a w terenie – na budowach gazociągów, w wykopach przy czynnych gazociągach, w stacjach redukcyjno-pomiarowych, na punktach nawaniania i w komorach zaworowych. Nadzoruje prace gazoniebezpieczne: wcinki do czynnej sieci, zaciskanie rur PE, odpowietrzanie i napełnianie gazociągów, usuwanie nieszczelności. W trakcie dyżurów awaryjnych wyjeżdża do zgłoszeń o ulatniającym się gazie, także nocą i w dni wolne. Prace prowadzi się w pasie drogowym, w każdych warunkach atmosferycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:

detektor metanu i detektor wielogazowy (CH4, CO, H2S, O2);
manometry, rejestratory ciśnienia i sprzęt do prób szczelności;
zaciskarki do rur PE, zgrzewarki elektrooporowe i doczołowe;
narzędzia nieiskrzące i lampy w wykonaniu przeciwwybuchowym;
aparat ucieczkowy i sprzęt ochrony układu oddechowego;
komputer z oprogramowaniem projektowym i systemem GIS sieci gazowej.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

wybuch lub pożar mieszaniny gazu ziemnego z powietrzem,
zasypanie w wykopie przy gazociągu,
potrącenie przez pojazd podczas prac w pasie drogowym,
uderzenie strumieniem gazu lub elementem pod ciśnieniem przy rozszczelnieniu,
upadek do wykopu lub komory zaworowej,
hałas przy odpowietrzaniu gazociągów i na stacjach redukcyjnych,
mikroklimat zewnętrzny i praca w nocy przy ograniczonej widoczności,
oparzenie przy zgrzewaniu rur PE,
praca przy monitorze ekranowym.

Czynniki chemiczne:

gaz ziemny (metan) – działanie duszące przy wypieraniu tlenu w przestrzeniach zamkniętych;
tetrahydrotiofen (THT) – środek nawaniający gaz, drażniący;
tlenek węgla przy awariach urządzeń gazowych w budynkach;
pyły i spaliny przy pracy maszyn w wykopach.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za bezpieczeństwo odbiorców gazu i zespołów przy pracach gazoniebezpiecznych,
stres przy usuwaniu awarii i interwencjach w budynkach z ulatniającym się gazem,
dyżury awaryjne i praca w porze nocnej,
presja terminów przyłączeń i inwestycji,
kontakty z mieszkańcami i służbami podczas ewakuacji.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera gazownictwa.

Środki ochrony indywidualnej

odzież ochronna trudnopalna i antyelektrostatyczna – wybuch lub pożar gazu, oparzenie przy zgrzewaniu;
obuwie ochronne antyelektrostatyczne z podnoskiem – wybuch lub pożar gazu, upadek do wykopu;
osobisty detektor gazów – gaz ziemny, tlenek węgla, wybuch;
aparat ucieczkowy lub izolujący sprzęt ochrony układu oddechowego – gaz ziemny, tetrahydrotiofen, tlenek węgla;
hełm ochronny – zasypanie w wykopie, uderzenie elementem pod ciśnieniem;
odzież ostrzegawcza – potrącenie przez pojazd, praca w nocy;
ochronniki słuchu i okulary ochronne – hałas przy odpowietrzaniu, uderzenie strumieniem gazu, pyły;
odzież ocieplana i przeciwdeszczowa – mikroklimat zewnętrzny.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

stały monitoring stężenia gazu, wyznaczenie strefy zagrożenia wybuchem i usunięcie źródeł zapłonu – wybuch lub pożar gazu;
narzędzia nieiskrzące i urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym – wybuch lub pożar gazu;
obudowa i skarpowanie wykopów, zejścia i barierki – zasypanie w wykopie, upadek do wykopu;
oznakowanie robót w pasie drogowym według projektu organizacji ruchu – potrącenie przez pojazd;
wentylacja mechaniczna komór i pomieszczeń stacji – gaz ziemny, tetrahydrotiofen, tlenek węgla;
zawory odcinające, odpowietrzenia wyprowadzone poza strefę pracy, tłumiki – uderzenie strumieniem gazu, hałas;
oświetlenie przeciwwybuchowe miejsca robót – praca w nocy;
ergonomiczne stanowisko komputerowe – praca przy monitorze.

Środki organizacyjne

polecenie pisemne na prace gazoniebezpieczne, wykonywanie ich w co najmniej dwuosobowym zespole z asekuracją – wybuch, gaz ziemny, uderzenie strumieniem gazu;
procedura wejścia do przestrzeni zamkniętej z pomiarem atmosfery – gaz ziemny, tetrahydrotiofen, tlenek węgla;
procedury awaryjne, współpraca z PSP i Policją przy ewakuacji – stres przy usuwaniu awarii, kontakty z mieszkańcami;
grafik dyżurów zapewniający odpoczynek dobowy i tygodniowy – dyżury awaryjne, praca w porze nocnej;
jasny podział odpowiedzialności nadzorującego i wykonawców – odpowiedzialność za bezpieczeństwo;
planowanie inwestycji z rezerwą czasową – presja terminów;
zasady zgrzewania zgodnie z instrukcją producenta i kwalifikacjami zgrzewaczy – oparzenie przy zgrzewaniu;
przerwy przy pracy z monitorem i ograniczenie czasu w hałasie i pyle – praca przy monitorze, hałas, pyły i spaliny, mikroklimat zewnętrzny.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera gazownictwa.

czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat zewnętrzny (praca na otwartej przestrzeni), praca przy monitorze ekranowym;
czynniki chemiczne – gaz ziemny (metan), tetrahydrotiofen (THT), tlenek węgla, spaliny silników Diesla;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w strefie zagrożenia wybuchem, prace gazoniebezpieczne, praca w przestrzeniach zamkniętych, praca w sprzęcie ochrony układu oddechowego, praca w wykopach, praca w pasie drogowym, dyżury i praca w porze nocnej, kierowanie pojazdem służbowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy