Robotnik osuszania i odgrzybiania budowli – kod 713304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Robotnik osuszania i odgrzybiania budowli usuwa skutki zawilgocenia i zagrzybienia murów, piwnic i pomieszczeń po zalaniach i powodziach. Skuwa zagrzybione tynki, wykonuje iniekcyjne i mechaniczne izolacje przeciwwilgociowe, ustawia osuszacze i nagrzewnice, a następnie nanosi preparaty grzybobójcze i tynki renowacyjne.
Robotnik osuszania i odgrzybiania budowli – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe budowlane lub przyuczenie do prac remontowo-budowlanych,
- znajomość metod osuszania murów – iniekcji krystalicznej i silikonowej, podcinki murów, osuszania kondensacyjnego i mikrofalowego,
- umiejętność obsługi młotów udarowych, wiertarek, pił łańcuchowych do murów i osuszaczy,
- znajomość zasad bezpiecznego stosowania biocydów i preparatów grzybobójczych,
- umiejętność pomiaru wilgotności murów wilgotnościomierzem i metodą karbidową,
- dobra kondycja fizyczna i odporność na pracę w wilgotnych, zapylonych pomieszczeniach,
- brak przeciwwskazań do pracy w narażeniu na pleśnie, pyły i substancje uczulające.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik osuszania budynków,
- pracownik osuszania murów,
- pracownik usuwania pleśni i grzybów,
- pracownik iniekcji przeciwwilgociowych,
- operator osuszaczy budowlanych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- ocena układu oddechowego i skóry przy narażeniu na zarodniki pleśni, pył krzemionki i biocydy – według wskazań lekarza medycyny pracy,
- badanie słuchu przy pracy młotami udarowymi i piłami do murów,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy osuszaniu i odgrzybianiu ścian z rusztowań.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż co rok,
- instruktaż bezpiecznego stosowania biocydów i preparatów grzybobójczych na podstawie kart charakterystyki,
- instruktaż obsługi urządzeń do osuszania mikrofalowego – w zakresie wskazanym przez producenta urządzenia,
- szkolenie z bezpiecznej pracy w pomieszczeniach zalanych i zawilgoconych, w tym przy instalacji elektrycznej po powodzi,
- szkolenie z pierwszej pomocy i ochrony przeciwpożarowej.
Środowisko pracy
Robotnik osuszania i odgrzybiania budowli pracuje w piwnicach, suterenach, budynkach zabytkowych i mieszkaniach po zalaniu, często przy wysokiej wilgotności powietrza, słabym oświetleniu i ograniczonej wentylacji. Skuwanie tynków i wiercenie otworów iniekcyjnych powoduje silne zapylenie, a ściany i stropy bywają porośnięte pleśnią lub grzybem domowym. Po powodzi w pomieszczeniach zalega muł z zanieczyszczeniami ściekowymi i odchodami gryzoni. Osuszacze i nagrzewnice pracują całodobowo, a przewody zasilające leżą na mokrych posadzkach. Część prac wykonuje się na drabinach i rusztowaniach przy ścianach i stropach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- młoty udarowe i wyburzeniowe, wiertarki udarowe z wiertłami do otworów iniekcyjnych;
- piły łańcuchowe i szablaste do podcinki murów, płyty i folie izolacyjne;
- pompy iniekcyjne, kremy i emulsje silanowo-siloksanowe, preparaty krystaliczne;
- osuszacze kondensacyjne i adsorpcyjne, nagrzewnice elektryczne i wentylatory;
- urządzenia do osuszania mikrofalowego;
- opryskiwacze ciśnieniowe, preparaty grzybobójcze i tynki renowacyjne;
- wilgotnościomierze, kamery termowizyjne, rusztowania przejezdne i drabiny.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas młotów udarowych, pił łańcuchowych i osuszaczy,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym przy skuwaniu tynków i wierceniu,
- porażenie prądem elektrycznym przy pracy urządzeń w wilgotnych pomieszczeniach,
- pole elektromagnetyczne o częstotliwości mikrofalowej przy osuszaniu mikrofalowym,
- skaleczenia i urazy piłą łańcuchową przy podcince murów,
- uderzenie odłamkami tynku i cegły, przygniecenie elementem osłabionego muru,
- upadek z drabiny lub rusztowania oraz poślizgnięcie na mokrej i zabłoconej posadzce,
- niekorzystny mikroklimat – wilgoć, chłód piwnic i wysoka temperatura przy nagrzewnicach,
- niedostateczne oświetlenie piwnic i pomieszczeń po zalaniu.
Czynniki chemiczne:
- pył zawierający krzemionkę krystaliczną z tynków, zapraw i cegieł,
- biocydy i preparaty grzybobójcze – czwartorzędowe sole amoniowe, związki boru, podchloryn sodu,
- emulsje i kremy iniekcyjne na bazie silanów i siloksanów,
- cement w zaprawach i tynkach renowacyjnych – działanie drażniące i uczulające chromu(VI),
- tlenek węgla ze spalinowych agregatów i nagrzewnic przy złej wentylacji.
Czynniki biologiczne:
- zarodniki pleśni (Aspergillus, Penicillium, Stachybotrys chartarum) i grzyba domowego,
- bakterie i wirusy z wód powodziowych i ścieków, w tym pałeczki Leptospira z odchodów gryzoni,
- endotoksyny bakteryjne w pyle z zagrzybionych materiałów.
Czynniki psychofizyczne:
- ciężka praca fizyczna przy skuwaniu tynków i wynoszeniu gruzu,
- ręczne przenoszenie osuszaczy, worków z gruzem i materiałami,
- wymuszona pozycja ciała przy wierceniu otworów nisko nad posadzką i w ciasnych piwnicach,
- praca w izolacji i w nieprzyjemnych warunkach po zalaniach,
- presja czasu przy usuwaniu skutków powodzi.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku robotnika osuszania i odgrzybiania budowli.
Środki ochrony indywidualnej
- półmaska z filtrem P3 – zarodniki pleśni, pył krzemionki, endotoksyny;
- półmaska z filtrem kombinowanym A2P3 i gogle ochronne – opary i aerozole biocydów, emulsje iniekcyjne;
- kombinezon ochronny jednorazowy typu 5/6 – zarodniki pleśni, bakterie z wód powodziowych, biocydy;
- rękawice nitrylowe i rękawice ochronne powlekane – biocydy, cement, skaleczenia, zanieczyszczenia ściekowe;
- ochronniki słuchu – hałas młotów i pił;
- rękawice antywibracyjne – drgania przy skuwaniu i wierceniu;
- hełm, okulary ochronne i kalosze ochronne z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – odłamki, przygniecenie, poślizgnięcie na mokrej posadzce;
- odzież ocieplana i nieprzemakalna – wilgoć i chłód piwnic.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- odkurzacze przemysłowe z filtrem HEPA i narzędzia z odsysaniem pyłu – pył krzemionki, zarodniki pleśni;
- wentylacja mechaniczna i nawiew powietrza do piwnic – opary biocydów, tlenek węgla, wilgoć;
- zasilanie urządzeń przez rozdzielnice z wyłącznikami różnicowoprądowymi i przewody w izolacji wzmocnionej – porażenie prądem;
- osłony i blokady urządzeń mikrofalowych oraz wydzielenie i oznakowanie strefy ich pracy – pole elektromagnetyczne;
- przenośne oświetlenie bezpiecznym napięciem – niedostateczne oświetlenie;
- rusztowania z barierami i drabiny ze stopkami antypoślizgowymi – upadek z wysokości;
- tymczasowe podparcie osłabionych murów przy podcince – przygniecenie, zawalenie elementu muru.
Środki organizacyjne
- ocena stanu instalacji elektrycznej i odłączenie zasilania w zalanych pomieszczeniach przed rozpoczęciem prac – porażenie prądem;
- karty charakterystyki biocydów, przestrzeganie czasu karencji i oznakowanie pomieszczeń po oprysku – biocydy, emulsje iniekcyjne;
- higiena osobista, zakaz jedzenia na stanowisku, mycie rąk i oddzielne przechowywanie odzieży roboczej – pleśnie, bakterie, Leptospira;
- zalecenie szczepienia przeciw tężcowi przy pracach w mule popowodziowym – zakażenie ran;
- praca w zespole co najmniej dwuosobowym w piwnicach – izolacja, nagłe zdarzenia, tlenek węgla;
- przerwy i rotacja przy skuwaniu i wierceniu oraz przenoszenie osuszaczy we dwóch – ciężka praca, drgania, ręczne przenoszenie ciężarów, wymuszona pozycja;
- realistyczne harmonogramy prac po powodziach – presja czasu, mikroklimat;
- dopuszczenie do obsługi pił i urządzeń mikrofalowych tylko przeszkolonych pracowników – skaleczenia piłą, pole elektromagnetyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla robotnika osuszania i odgrzybiania budowli.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, pole elektromagnetyczne (osuszanie mikrofalowe), mikroklimat zimny i wilgotny;
- czynniki chemiczne – pył zawierający krzemionkę krystaliczną, biocydy (czwartorzędowe sole amoniowe, związki boru, podchloryn sodu), silany i siloksany, cement, tlenek węgla;
- czynniki biologiczne – grzyby pleśniowe i ich zarodniki, bakterie z wód powodziowych i ścieków, Leptospira, Clostridium tetani;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m (jeżeli dotyczy), ręczne przenoszenie ciężarów, wymuszona pozycja ciała, praca w wilgotnych i słabo oświetlonych pomieszczeniach.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).