Technik usług fryzjerskich – kod 514105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik usług fryzjerskich wykonuje strzyżenia, koloryzacje, rozjaśnianie, trwałe odkształcanie i zabiegi pielęgnacyjne włosów oraz prowadzi doradztwo w zakresie stylizacji. Przygotowuje mieszanki farb i utleniaczy, obsługuje urządzenia do stylizacji, nadzoruje pracę mniej doświadczonych pracowników i organizuje pracę salonu.
Technik usług fryzjerskich – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie w zawodzie technik usług fryzjerskich,
- umiejętność wykonywania strzyżeń, koloryzacji, rozjaśniania i trwałego odkształcania włosów,
- znajomość składu preparatów fryzjerskich, zasad doboru utleniacza i czasu zabiegu,
- umiejętność rozpoznania przeciwwskazań do zabiegu oraz wykonania próby uczuleniowej,
- znajomość zasad higieny i dezynfekcji narzędzi fryzjerskich,
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeżeli wymagają tego procedury placówki.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- stylista fryzur,
- kolorysta fryzjerski,
- fryzjer stylista,
- kierownik salonu fryzjerskiego,
- specjalista koloryzacji włosów.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badanie dermatologiczne przy pracy w wilgotnym środowisku i kontakcie z preparatami uczulającymi,
- spirometria i badanie w kierunku astmy zawodowej przy narażeniu na nadsiarczany oraz aerozole,
- ocena stanu układu ruchu przy długotrwałej pracy stojącej i ruchach powtarzalnych,
- ocena stanu układu krążenia, w tym naczyń kończyn dolnych.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż przygotowania mieszanek koloryzujących i rozjaśniających według instrukcji producenta,
- szkolenie z zasad higieny, dezynfekcji i sterylizacji narzędzi fryzjerskich,
- szkolenie z postępowania po zranieniu i ekspozycji na krew klienta,
- instruktaż ergonomii pracy przy fotelu i myjni oraz profilaktyki przeciążeń,
- szkolenie z postępowania z preparatami chemicznymi według kart charakterystyki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej salonu i pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Salon fryzjerski to kilka stanowisk z fotelami, myjnia, stanowisko do koloryzacji i zaplecze z preparatami. Pracę wykonuje się przez niemal całą zmianę na stojąco, z rękami podniesionymi na wysokość głowy klienta, w pozycjach pochylonych przy myjni. Ręce są wielokrotnie w ciągu dnia mokre, narażone na szampony, utleniacze i farby, co prowadzi do wyprysku kontaktowego. W powietrzu unoszą się aerozole lakierów, pyły preparatów rozjaśniających i zapachy amoniaku, a przy zabiegach prostowania keratynowego mogą uwalniać się związki formaldehydu. Suszarki, nagłośnienie i rozmowy tworzą ciągły hałas, a terminy klientów wyznaczają napięty rytm dnia, często bez przerwy na posiłek. Na stanowisku wykorzystuje się:
- nożyczki, brzytwy, maszynki do strzyżenia i grzebienie;
- suszarki, prostownice, lokówki i nagrzewnice do zabiegów;
- farby, utleniacze, preparaty rozjaśniające i płyny do trwałej;
- szampony, odżywki, lakiery i preparaty do stylizacji w aerozolu;
- myjnia fryzjerska z fotelem i bateria z regulacją temperatury;
- środki do dezynfekcji narzędzi, sterylizator i pojemniki na odpady.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- wielogodzinna praca w pozycji stojącej, obciążenie kończyn dolnych i naczyń krwionośnych,
- powtarzalne ruchy nadgarstka przy strzyżeniu i praca z rękami uniesionymi na wysokość barków,
- pochylona pozycja ciała przy myjni i obciążenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
- skaleczenia nożyczkami, brzytwą i maszynką oraz kontakt z krwią klienta,
- oparzenia prostownicą, lokówką, suszarką i gorącą wodą z myjni,
- porażenie prądem od urządzeń elektrycznych używanych w pobliżu wody i mokrymi rękami,
- hałas suszarek, odkurzacza, nagłośnienia i rozmów w salonie,
- poślizgnięcie na mokrej posadzce przy myjni i na ścinkach włosów,
- praca w stale wilgotnym środowisku, wielokrotne moczenie i mycie rąk.
Czynniki chemiczne:
- parafenylenodiamina i inne barwniki utleniające w farbach, o silnym działaniu uczulającym,
- nadtlenek wodoru w utleniaczach oraz amoniak uwalniany z farb,
- nadsiarczany amonu i potasu w preparatach rozjaśniających, wywołujące astmę zawodową,
- tioglikolany i preparaty do trwałego odkształcania włosów,
- formaldehyd i substancje uwalniające formaldehyd w niektórych zabiegach prostowania,
- lakiery i preparaty w aerozolu oraz rozpuszczalniki w pianach i żelach,
- środki do dezynfekcji narzędzi i powierzchni na bazie alkoholi i czwartorzędowych związków amoniowych.
Czynniki biologiczne:
- grzybice skóry głowy i paznokci przenoszone przez narzędzia oraz kontakt bezpośredni,
- wszawica głowowa i świerzb u klientów,
- wirusy zapalenia wątroby typu B i C przy skaleczeniu klienta i pracownika,
- czynniki przenoszone drogą kropelkową przy bliskim kontakcie z klientem.
Czynniki psychofizyczne:
- presja grafiku wizyt i brak czasu na przerwy między klientami,
- obciążenie emocjonalne reklamacjami efektu koloryzacji i oczekiwaniami klientów,
- praca w godzinach wieczornych, w weekendy i w okresach przedświątecznych,
- odpowiedzialność za pracę i szkolenie mniej doświadczonych pracowników salonu,
- powtarzalność czynności przy jednoczesnym wymaganiu precyzji i kontaktu z klientem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika usług fryzjerskich.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice nitrylowe jednorazowe przy koloryzacji, rozjaśnianiu i trwałej – parafenylenodiamina i barwniki, nadtlenek wodoru i amoniak, nadsiarczany, tioglikolany, mokre ręce;
- fartuch ochronny i okulary przy przygotowaniu mieszanek – nadtlenek wodoru i amoniak, nadsiarczany;
- półmaska z filtrem przy rozjaśnianiu, prostowaniu keratynowym i pracy z aerozolami – nadsiarczany, formaldehyd, aerozole i rozpuszczalniki;
- rękawice przy dezynfekcji narzędzi i powierzchni – środki dezynfekcyjne;
- rękawice jednorazowe i opatrunek przy skaleczeniu klienta lub własnym – wirusy krwiopochodne, skaleczenia narzędziami, grzybice skóry i włosów, wszawica i świerzb;
- maska filtrująca w okresie wzmożonych zakażeń – zakażenia kropelkowe;
- obuwie pełne, stabilne, o podeszwie antypoślizgowej i z podparciem stopy – praca stojąca, poślizgnięcie;
- kremy barierowe i emolienty do pielęgnacji rąk – mokre ręce.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wentylacja mechaniczna salonu i odciąg miejscowy przy stanowisku przygotowania mieszanek – nadsiarczany, nadtlenek wodoru i amoniak, formaldehyd, aerozole i rozpuszczalniki, parafenylenodiamina i barwniki;
- preparaty rozjaśniające w postaci kremów i granulatów o niskim pyleniu oraz zamknięte dozowanie – nadsiarczany;
- fotele i myjnie z regulacją wysokości oraz stołki z podparciem dla fryzjera – praca stojąca, ruchy powtarzalne i uniesione ręce, wymuszona pozycja przy myjni;
- narzędzia ergonomiczne, nożyczki o właściwym rozmiarze i maszynki o niskich drganiach – ruchy powtarzalne i uniesione ręce;
- gniazda z wyłącznikiem różnicowoprądowym poza strefą wody i przeglądy urządzeń – porażenie prądem;
- podstawki i uchwyty na gorące urządzenia oraz termostatyczna bateria w myjni – oparzenia urządzeniami;
- posadzka antypoślizgową, bieżące sprzątanie ścinków i mat przy myjni – poślizgnięcie;
- suszarki o obniżonym poziomie hałasu, ograniczenie głośności muzyki i materiały pochłaniające dźwięk – hałas;
- sterylizator, zamknięte pojemniki na narzędzia brudne i jednorazowe ostrza – grzybice skóry i włosów, wszawica i świerzb, wirusy krwiopochodne, środki dezynfekcyjne.
Środki organizacyjne
- próba uczuleniowa przed koloryzacją i wywiad o reakcjach na preparaty – parafenylenodiamina i barwniki, trudny kontakt z klientem;
- grafik wizyt z przerwami między klientami i przerwą na posiłek – presja terminów klientów, praca stojąca, monotonia i obciążenie uwagi;
- rotacja zadań w zespole między koloryzacją, strzyżeniem i myjnią – ruchy powtarzalne i uniesione ręce, wymuszona pozycja przy myjni, odpowiedzialność za zespół;
- procedura postępowania po zranieniu i ekspozycji na krew z dostępem do opieki medycznej – wirusy krwiopochodne, skaleczenia narzędziami;
- plan higieny salonu, dezynfekcja narzędzi po każdym kliencie i odmowa usługi przy zmianach chorobowych – grzybice skóry i włosów, wszawica i świerzb, zakażenia kropelkowe;
- karty charakterystyki preparatów, oznakowanie i zakaz mieszania poza wyznaczonym stanowiskiem – nadsiarczany, formaldehyd, tioglikolany;
- ewidencja czasu pracy w weekendy i okresach wzmożonego ruchu oraz dni wolne – praca w godzinach wieczornych;
- program ochrony skóry rąk z dostępem do emolientów i obserwacją zmian skórnych – mokre ręce;
- jasne zasady reklamacji usługi i wsparcie kierownika w rozmowie z klientem – trudny kontakt z klientem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika usług fryzjerskich.
- czynniki fizyczne – hałas, praca w pozycji stojącej i wymuszonej, powtarzalne ruchy nadgarstków, praca w wilgotnym środowisku, kontakt z gorącymi urządzeniami;
- czynniki chemiczne – parafenylenodiamina i barwniki utleniające, nadtlenek wodoru, amoniak, nadsiarczany amonu i potasu, tioglikolany, formaldehyd, aerozole lakierów, środki dezynfekcyjne;
- czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 – grzyby chorobotwórcze skóry i włosów, wirusy zapalenia wątroby typu B i C, czynniki przenoszone drogą kropelkową, wszawica i świerzb;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z preparatami uczulającymi i wywołującymi astmę zawodową, praca w kontakcie z klientem, ryzyko zranienia narzędziami ostrymi, praca w godzinach wieczornych i w weekendy, obciążenie psychiczne tempem pracy.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).