Klasyfikator skór – kod 753503 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Klasyfikator skór ocenia skóry surowe, półprodukty garbarskie typu wet-blue i crust oraz skóry wykończone, przydzielając je do klas jakości, gatunków i grubości. Ogląda lico i mizdrę, wykrywa wady takie jak rysy, dziury po owadach, ślady po szczepieniach, przegniecenia i przebarwienia, mierzy powierzchnię i grubość skór, znakuje partie i prowadzi dokumentację sortowania.
Klasyfikator skór – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie, preferowane w zawodzie garbarza lub technika technologii wyrobów skórzanych,
- znajomość rodzajów skór, ich budowy, wad naturalnych i powstałych w procesie garbowania oraz norm klasyfikacyjnych,
- dobra ostrość wzroku i prawidłowe rozróżnianie barw,
- umiejętność obsługi maszyny do pomiaru powierzchni skór i grubościomierza,
- zdolność do długotrwałej pracy w pozycji stojącej i przenoszenia ciężarów,
- dokładność, spostrzegawczość i umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji o klasie towaru.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- sortownik skór,
- brakarz skór,
- selekcjoner skór surowych,
- kontroler jakości skór,
- sorter skór wet-blue.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne z oceną ostrości wzroku i rozróżniania barw,
- ocena układu ruchu przy ręcznym przenoszeniu skór i pracy stojącej,
- badanie dermatologiczne lub ocena skóry rąk przy kontakcie ze skórami garbowanymi związkami chromu.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż postępowania ze skórami surowymi i zapobiegania chorobom odzwierzęcym,
- instruktaż bezpiecznego ręcznego przenoszenia ładunków,
- szkolenie z oceny wad skór i stosowanych norm klasyfikacyjnych,
- instruktaż obsługi wózka paletowego ręcznego i maszyny pomiarowej.
Środowisko pracy
Klasyfikator skór pracuje w sortowni garbarni, magazynie skór surowych lub hurtowni skór, przy stołach klasyfikacyjnych i na rampach z wiszącymi skórami. Skóry surowe są konserwowane solą, mają przykry zapach i mogą zawierać zanieczyszczenia biologiczne, a skóry wet-blue są wilgotne i zawierają sole chromu. Praca wymaga dobrego, równomiernego oświetlenia – często światła zbliżonego do dziennego – i odbywa się głównie w pozycji stojącej, z częstym obracaniem, rozkładaniem i przenoszeniem ciężkich skór bydlęcych. W magazynach panuje niska temperatura i podwyższona wilgotność, a w sortowni skór wykończonych pył ze szlifowania lica. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stoły i kozły klasyfikacyjne z oświetleniem nad stanowiskiem;
- maszyna do elektronicznego pomiaru powierzchni skór;
- grubościomierz, kredy i znaczniki do oznaczania klasy;
- nóż do okrawania brzegów i odpadów;
- wózek paletowy ręczny, palety i stojaki na skóry;
- komputer lub terminal do ewidencji partii.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ręczne przenoszenie i obracanie ciężkich skór, zwłaszcza skór bydlęcych solonych i wet-blue,
- wymuszona pozycja stojąca i pochylona przy stole klasyfikacyjnym,
- skaleczenie nożem przy okrawaniu skór,
- poślizgnięcie na mokrej, zasolonej lub tłustej posadzce,
- przygniecenie przez palety i stosy skór przy pracy z wózkiem paletowym,
- niska temperatura i wilgotność w magazynach skór surowych,
- obciążenie wzroku przy wielogodzinnej ocenie wad lica.
Czynniki chemiczne:
- związki chromu trójwartościowego w skórach wet-blue,
- sól kuchenna i środki konserwujące, w tym biocydy stosowane do skór surowych,
- pył skórzany ze szlifowania lica i welurowania,
- amoniak i siarkowodór z rozkładu substancji organicznych w składowanych skórach.
Czynniki biologiczne:
- bakterie i zarodniki przenoszone przez skóry zwierzęce, w tym laseczki wąglika i bakterie gnilne,
- grzyby pleśniowe rozwijające się na wilgotnych skórach.
Czynniki psychofizyczne:
- monotonia i duża koncentracja uwagi przy ocenie każdej skóry,
- presja czasu przy realizacji partii dla klientów,
- odpowiedzialność za prawidłową klasę i wartość towaru,
- przykry zapach skór surowych,
- obciążenie statyczne i dynamiczne układu mięśniowo-szkieletowego.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku klasyfikatora skór.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne nitrylowe lub powlekane, odporne na przemakanie – związki chromu, sól i biocydy, bakterie i grzyby, skaleczenie nożem;
- fartuch wodoodporny i odzież robocza – związki chromu, sól i biocydy, bakterie i zarodniki;
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową i podnoskiem – poślizgnięcie, przygniecenie przez palety;
- ocieplana odzież robocza do pracy w magazynie – niska temperatura i wilgotność;
- półmaska filtrująca FFP2 – pył skórzany, zarodniki pleśni i bakterii;
- rękawice odporne na przecięcie przy okrawaniu – skaleczenie nożem.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- oświetlenie stanowisk klasyfikacyjnych o odpowiednim natężeniu i dobrym oddawaniu barw – obciążenie wzroku, monotonia i koncentracja uwagi;
- stoły klasyfikacyjne o regulowanej wysokości i maty przeciwzmęczeniowe – wymuszona pozycja stojąca i pochylona, obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego;
- wentylacja mechaniczna magazynu i sortowni – amoniak i siarkowodór, przykry zapach, pył skórzany, grzyby pleśniowe;
- posadzki antypoślizgowe z odpływami i bieżące usuwanie soli – poślizgnięcie;
- wózki, stojaki i podnośniki stołowe ograniczające ręczne podnoszenie – ręczne przenoszenie skór, przygniecenie przez palety;
- umywalki, środki myjące i szatnia z podziałem na odzież roboczą i prywatną – bakterie i zarodniki, związki chromu, sól i biocydy.
Środki organizacyjne
- przenoszenie dużych skór we dwie osoby i limity masy ładunków – ręczne przenoszenie skór, obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego;
- przerwy w pracy wzrokowej i rotacja między klasyfikacją a pomiarem – obciążenie wzroku, monotonia, wymuszona pozycja;
- kontrola dokumentów weterynaryjnych dostaw i procedura postępowania ze skórami podejrzanymi – bakterie i zarodniki, w tym wąglik;
- ograniczenie czasu przebywania w chłodnym magazynie i dostęp do ciepłego pomieszczenia – niska temperatura i wilgotność;
- jasne kryteria klasyfikacji, wzorce wad i możliwość konsultacji z kierownikiem – odpowiedzialność za klasę towaru, presja czasu;
- instrukcja bezpiecznego posługiwania się nożem i jego przechowywania – skaleczenie nożem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla klasyfikatora skór.
- czynniki fizyczne – dźwiganie i przenoszenie ciężarów, wymuszona pozycja ciała stojąca i pochylona, mikroklimat zimny i wilgotny w magazynie, obciążenie narządu wzroku;
- czynniki chemiczne – związki chromu (III), pył skórzany, amoniak, siarkowodór, środki konserwujące skóry;
- czynniki biologiczne – bakterie przenoszone przez skóry zwierzęce, w tym Bacillus anthracis (wąglik), grzyby pleśniowe;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z nożem, obsługa wózka paletowego, praca monotonna wymagająca dużej koncentracji uwagi.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).