Operator robotów spawalniczych

Operator robotów spawalniczych – kod 721202 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator robotów spawalniczych obsługuje zrobotyzowane stanowiska spawania łukowego MAG, MIG i TIG, zgrzewania punktowego oraz spawania laserowego. Mocuje detale w przyrządach i na pozycjonerach, uruchamia i koryguje programy z panelu programowania, wymienia końcówki prądowe i dysze, czyści palnik oraz kontroluje wizualnie jakość spoin.

Operator robotów spawalniczych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zawodowe lub średnie techniczne – mechaniczne, mechatroniczne lub spawalnicze,
kurs spawania metodą MAG lub TIG i znajomość technologii spawania,
kwalifikacja operatora spawalniczego wg PN-EN ISO 14732 – jeżeli wymaga jej pracodawca lub odbiorca wyrobów,
umiejętność obsługi panelu programowania robota i korygowania punktów trajektorii,
umiejętność czytania rysunku technicznego i oznaczeń spoin,
znajomość zasad bezpiecznej pracy w strefie robota i działania systemów bezpieczeństwa,
spostrzegawczość i umiejętność jednoczesnego nadzoru kilku stanowisk.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

operator robota spawalniczego,
operator zrobotyzowanego stanowiska spawania,
operator spawania zrobotyzowanego,
operator gniazda spawalniczego,
operator-programista robota spawalniczego.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
ocena układu oddechowego przy narażeniu na dymy spawalnicze, tlenki manganu i chrom(VI) – według wskazań lekarza medycyny pracy,
badanie narządu wzroku przy narażeniu na promieniowanie nadfioletowe i laserowe,
badanie słuchu przy narażeniu na hałas hali produkcyjnej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż co rok,
szkolenie producenta lub integratora z obsługi i programowania robota oraz systemów bezpieczeństwa celi,
instruktaż bezpiecznej obsługi butli i instalacji gazów osłonowych,
szkolenie z bezpieczeństwa laserowego – przy obsłudze stanowisk spawania laserowego,
zaświadczenie kwalifikacyjne UDT do obsługi suwnicy lub wózka jezdniowego – jeżeli operator samodzielnie podaje i odbiera detale tymi urządzeniami,
szkolenie przeciwpożarowe i z pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Operator robotów spawalniczych pracuje w hali produkcyjnej przy celach zrobotyzowanych wydzielonych wygrodzeniami, kurtynami spawalniczymi i kurtynami świetlnymi. Często obsługuje jednocześnie dwa lub więcej stanowisk, załadowując detale do jednej strony stołu obrotowego, gdy robot spawa po drugiej stronie. W celi powstają dymy spawalnicze, promieniowanie łuku i odpryski, a gotowe detale są gorące. Praca odbywa się zwykle w systemie dwu- lub trzyzmianowym, w rytmie taktu linii. Na stanowisku wykorzystuje się:

roboty przemysłowe z palnikami spawalniczymi i panelem programowania;
pozycjonery, stoły obrotowe i przyrządy spawalnicze z dociskami pneumatycznymi;
źródła prądu spawalniczego, podajniki drutu i stacje czyszczenia palnika;
zgrzewarki punktowe i głowice do spawania laserowego;
butle i instalacja gazów osłonowych – argon, dwutlenek węgla, mieszanki;
odciągi dymów spawalniczych i wygrodzenia celi z kurtynami świetlnymi;
suwnice, wciągniki i wózki do transportu detali.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

uderzenie lub przygniecenie przez ramię robota albo pozycjoner przy programowaniu i usuwaniu usterek w celi,
zgniecenie dłoni w dociskach przyrządów i między obracającymi się stołami,
promieniowanie optyczne nadfioletowe i widzialne łuku spawalniczego,
promieniowanie laserowe przy stanowiskach spawania laserowego,
oparzenia gorącymi detalami, odpryskami i palnikiem,
hałas hali produkcyjnej i procesu spawania,
porażenie prądem elektrycznym,
pole elektromagnetyczne przy zgrzewarkach punktowych,
pożar od odprysków spawalniczych.

Czynniki chemiczne:

dymy spawalnicze z tlenkami żelaza i manganu,
chrom(VI) i nikiel przy spawaniu stali nierdzewnych,
ozon i tlenki azotu powstające w łuku spawalniczym,
tlenek węgla przy spawaniu w osłonie dwutlenku węgla,
argon i dwutlenek węgla – niedotlenienie przy rozszczelnieniu instalacji.

Czynniki psychofizyczne:

nadzór nad kilkoma stanowiskami jednocześnie i duża odpowiedzialność za jakość,
monotonia i praca w rytmie taktu linii,
praca zmianowa, w tym w porze nocnej,
ręczne podawanie i odbieranie detali,
długotrwała praca w pozycji stojącej.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora robotów spawalniczych.

Środki ochrony indywidualnej

przyłbica lub okulary spawalnicze z filtrem samościemniającym – promieniowanie nadfioletowe i widzialne łuku;
okulary ochronne do promieniowania laserowego dobrane do długości fali – promieniowanie laserowe;
rękawice spawalnicze i fartuch skórzany – oparzenia gorącymi detalami i odpryskami;
trudnopalna odzież spawalnicza – odpryski, pożar odzieży;
półmaska z filtrem P3 przy czyszczeniu celi i ręcznych poprawkach spoin – dymy spawalnicze, chrom(VI), nikiel;
ochronniki słuchu – hałas;
obuwie ochronne z podnoskiem i rękawice ochronne – przygniecenie detalem, zgniecenie dłoni.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wygrodzenia celi, kurtyny świetlne, skanery laserowe i ryglowanie drzwi – uderzenie przez ramię robota, przygniecenie przez pozycjoner;
tryb ograniczonej prędkości i przycisk zezwolenia na panelu programowania – uderzenie przy programowaniu w celi;
osłony przyrządów i sterowanie oburęczne dociskami – zgniecenie dłoni;
kurtyny i ekrany spawalnicze oraz obudowy stanowisk laserowych z blokadami – promieniowanie optyczne, promieniowanie laserowe;
odciągi dymów przy palniku i wentylacja ogólna hali – dymy spawalnicze, chrom(VI), ozon, tlenki azotu, tlenek węgla;
czujniki stężenia tlenu i szczelna instalacja gazów osłonowych – niedotlenienie;
uziemienie, kontrola przewodów spawalniczych i oznakowanie strefy zgrzewarek – porażenie prądem, pole elektromagnetyczne;
gaśnice i usuwanie materiałów palnych z celi – pożar.

Środki organizacyjne

procedura blokowania i oznakowania (LOTO) przed wejściem do celi – uderzenie przez robota, przygniecenie;
dopuszczenie do programowania robota tylko przeszkolonych operatorów – uderzenie przy programowaniu w celi;
wyznaczenie strefy odkładania i stygnięcia detali – oparzenia;
pomiary stężeń dymów, manganu i chromu(VI) oraz hałasu – dymy spawalnicze, hałas;
pomiary pola elektromagnetycznego przy zgrzewarkach i wyznaczenie stref ochronnych – pole elektromagnetyczne;
rotacja na stanowiskach i przerwy w pracy – monotonia, pozycja stojąca, takt linii;
organizacja pracy zmianowej zgodnie z przepisami o czasie pracy – praca nocna, odpowiedzialność za kilka stanowisk;
podawanie ciężkich detali wciągnikiem lub suwnicą – ręczne przenoszenie ciężarów.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora robotów spawalniczych.

czynniki fizyczne – hałas, promieniowanie nadfioletowe, promieniowanie laserowe (jeżeli dotyczy), pole elektromagnetyczne (zgrzewarki punktowe);
czynniki chemiczne – dymy spawalnicze, tlenki żelaza, mangan i jego związki, chrom(VI) i nikiel (stale nierdzewne), ozon, tlenki azotu, tlenek węgla;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn w ruchu (roboty przemysłowe), praca zmianowa, w tym w porze nocnej, ręczne przenoszenie ciężarów, obsługa urządzeń transportu bliskiego (jeżeli dotyczy).

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy