Technik ochrony fizycznej osób i mienia – kod 541315 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik ochrony fizycznej osób i mienia organizuje i wykonuje ochronę obiektów, osób i konwojów: opracowuje plany ochrony, kieruje zmianą pracowników ochrony, prowadzi służbę na posterunkach i w patrolach, obsługuje systemy alarmowe i monitoring. Prowadzi kontrolę dostępu i bagażu, interweniuje przy zagrożeniu, sporządza notatki służbowe i współpracuje z Policją oraz Strażą Miejską. Pracuje w obiektach handlowych, biurowych i przemysłowych, w bankach, na imprezach masowych i w konwojach, w systemie zmianowym obejmującym noce.
Technik ochrony fizycznej osób i mienia – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie co najmniej średnie i wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, jeżeli zadania wymagają takich kwalifikacji,
- znajomość ustawy o ochronie osób i mienia oraz przepisów o środkach przymusu bezpośredniego,
- umiejętność opracowania planu ochrony obiektu i organizacji posterunków oraz patroli,
- umiejętność obsługi systemów alarmowych, kontroli dostępu i monitoringu wizyjnego,
- przygotowanie z zakresu samoobrony i technik interwencji oraz sprawność fizyczna.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dowódca zmiany ochrony,
- koordynator ochrony obiektu,
- kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej,
- inspektor ochrony obiektów,
- organizator służby ochronnej.
Badania
- badania lekarskie i psychologiczne wymagane przy wpisie na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania lekarskie i psychologiczne wymagane do pozwolenia na broń, jeżeli pracownik wykonuje zadania z użyciem broni palnej,
- ocena wzroku i słuchu oraz rozpoznawania barw przy obsłudze monitoringu.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie i egzamin wymagane do wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej,
- okresowe szkolenia z zakresu stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, jeżeli pracownik ich używa,
- szkolenie z taktyki i techniki interwencji oraz deeskalacji konfliktu,
- szkolenie z obsługi systemów alarmowych, kontroli dostępu i monitoringu.
Środowisko pracy
Służba odbywa się na posterunkach stałych w portierniach i lożach monitoringu, w patrolach po obiekcie i terenie zewnętrznym oraz w konwojach. Posterunki są często ciasne, z wielogodzinną pozycją siedzącą przed monitorami, przy sztucznym oświetleniu i słabej wentylacji. Patrole obejmują klatki schodowe, dachy, piwnice, parkingi podziemne i tereny zewnętrzne, pokonywane pieszo w każdą pogodę, także nocą. W obiektach handlowych i na imprezach masowych służba toczy się w tłumie, w hałasie i w stałym kontakcie z ludźmi, w tym z osobami nietrzeźwymi i agresywnymi. Zmiany bywają dwunastogodzinne, z pracą w nocy, w weekendy i święta, a przy konwojach dochodzi jazda samochodem i przenoszenie pojemników z wartościami. Na stanowisku wykorzystuje się:
- systemy alarmowe, kontroli dostępu i monitoringu wizyjnego ze stanowiskiem operatorskim;
- radiotelefony, telefon służbowy i system rejestracji obchodów;
- bramki do kontroli bagażu, wykrywacze metali i ręczne detektory;
- środki przymusu bezpośredniego przewidziane przepisami oraz broń palna, jeżeli zadania tego wymagają;
- kamizelka kuloodporna i wyposażenie ochronne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- czynna napaść, pobicie i agresja ze strony osób naruszających porządek, w tym nietrzeźwych i uzbrojonych,
- urazy stawów, zwichnięcia i stłuczenia przy obezwładnianiu osoby i stosowaniu środków przymusu,
- postrzelenie i wypadek przy posługiwaniu się bronią palną oraz w czasie napadu na konwój,
- napad rabunkowy na konwój wartości pieniężnych i na kasę obiektu,
- potknięcie i upadek na schodach, w piwnicach, na nieoświetlonym terenie i na śliskiej nawierzchni,
- upadek z wysokości przy obchodach dachów, galerii technicznych i niezabezpieczonych stropów,
- potrącenie przez pojazdy na parkingach, w strefach dostaw i na drogach wewnętrznych,
- wychłodzenie, przemoczenie i upał przy patrolach na terenie zewnętrznym,
- hałas nagłośnienia i napór tłumu przy zabezpieczaniu imprez masowych.
Czynniki chemiczne:
- ręczne miotacze gazu i substancje obezwładniające stosowane lub użyte przeciwko pracownikowi,
- spaliny silników spalinowych w garażach podziemnych i strefach dostaw,
- substancje chemiczne obecne na terenie ochranianych obiektów przemysłowych i magazynów.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową i kontaktową przy obsłudze dużej liczby osób i przy interwencjach,
- zakażenia krwiopochodne przy kontakcie z krwią osoby zatrzymanej lub rannej,
- czynniki biologiczne w pustostanach, piwnicach i obiektach zaniedbanych obchodzonych w czasie patroli.
Czynniki psychofizyczne:
- służba w systemie zmianowym, w porze nocnej, w weekendy i święta, często w zmianach dwunastogodzinnych,
- stres i napięcie przy interwencjach, zatrzymaniach i zdarzeniach z udziałem osób agresywnych,
- monotonia obserwacji wielu kamer przy jednoczesnym wymogu stałej czujności,
- praca w pojedynkę na posterunku i w czasie obchodów obiektu nocą,
- długotrwałe stanie na posterunku i wielokilometrowe obchody obiektu,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób, mienia i prawidłowość użycia środków przymusu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika ochrony fizycznej osób i mienia.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka kuloodporna i kamizelka taktyczna przy zadaniach o podwyższonym ryzyku – czynna napaść i agresja, postrzelenie i wypadek z bronią, napad na konwój;
- rękawice odporne na przecięcia i ochraniacze przy interwencjach – uraz przy interwencji i obezwładnianiu, zakażenia krwiopochodne przy interwencji;
- obuwie służbowe z antypoślizgową podeszwą i stabilizacją stawu skokowego – potknięcie i upadek w czasie patrolu, długotrwałe stanie i chodzenie;
- rękawice jednorazowe, maska i środki dezynfekcji przy kontakcie z osobami i udzielaniu pomocy – zakażenia przy kontakcie z osobami zatrzymanymi, zakażenia krwiopochodne przy interwencji, czynniki biologiczne w zaniedbanych obiektach;
- maska ucieczkowa i okulary przy ryzyku użycia środków obezwładniających – środki obezwładniające, spaliny w garażach podziemnych, substancje w obiektach przemysłowych.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- monitoring obiektu, oświetlenie terenu i system przywołania wsparcia z posterunku – czynna napaść i agresja, praca w pojedynkę na posterunku;
- śluzy, bramki i przeszklone loże portierni oddzielające pracownika od interesantów – czynna napaść i agresja, zakażenia przy kontakcie z osobami zatrzymanymi;
- sejfy, pojemniki inteligentne i pojazdy specjalne do przewozu wartości – napad na konwój, postrzelenie i wypadek z bronią;
- balustrady i punkty kotwienia na dachach oraz wyznaczone drogi obchodu – upadek z wysokości w czasie obchodu;
- wydzielone przejścia dla pieszych na parkingach i w strefach dostaw oraz lustra – potrącenie przez pojazd.
Środki organizacyjne
- plan ochrony obiektu z opisem posterunków, dróg obchodu i procedur interwencji – odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób i mienia, czynna napaść i agresja;
- grafik służby z ograniczeniem zmian nocnych z rzędu i przerwami w czasie zmiany dwunastogodzinnej – służba zmianowa i nocna, długotrwałe stanie i chodzenie;
- rotacja na stanowisku monitoringu i przerwy w obserwacji ekranów – monotonia i obciążenie uwagi przy monitoringu;
- wsparcie psychologiczne po zdarzeniach z użyciem przemocy i procedura zgłaszania zdarzeń – stres przy interwencjach;
- plan zabezpieczenia imprezy masowej i podział zadań ze służbami porządkowymi – hałas i tłum na imprezach, zmienne warunki atmosferyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika ochrony fizycznej osób i mienia.
- czynniki fizyczne – hałas, zmienne warunki atmosferyczne, praca przy monitorach ekranowych powyżej 4 godzin dziennie, niedostateczne oświetlenie przy obchodach nocnych;
- czynniki chemiczne – substancje obezwładniające z ręcznych miotaczy gazu, spaliny silników spalinowych, substancje chemiczne na terenie ochranianych obiektów;
- czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową i kontaktową przy obsłudze osób, czynniki krwiopochodne przy interwencjach, czynniki biologiczne w pustostanach i piwnicach;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – służba w porze nocnej i zmianowa, ryzyko czynnej napaści i napadu, praca z bronią palną, praca w pojedynkę na posterunku, praca na wysokości przy obchodach dachów, kierowanie pojazdem służbowym, długotrwałe stanie i chodzenie, dźwiganie przy konwojach, stres.
Podobne stanowiska
- pracownik ochrony,
- pracownik agencji ochrony mienia,
- pracownik ochrony imprez masowych,
- operator monitoringu,
- konwojent.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).