Kontroler stanu technicznego pojazdów

Kontroler stanu technicznego pojazdów – kod 311503 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Kontroler stanu technicznego pojazdów sprawdza sprawność autobusów, samochodów ciężarowych, dostawczych i maszyn we flocie przedsiębiorstwa – w zajezdni komunikacji miejskiej, bazie transportowej, firmie wynajmu lub leasingu. Wykonuje kontrole przed wyjazdem i po powrocie z trasy, ocenia usterki zgłoszone przez kierowców, decyduje o dopuszczeniu pojazdu do ruchu lub skierowaniu go do warsztatu, odbiera pojazdy po naprawach i dokumentuje stan techniczny oraz szkody.

Kontroler stanu technicznego pojazdów – wymagania w stosunku do pracownika

• wykształcenie średnie techniczne o profilu samochodowym lub mechanicznym,
• kilkuletnie doświadczenie w obsłudze i naprawie pojazdów,
• znajomość warunków technicznych pojazdów, przepisów o czasie pracy i dokumentacji floty,
• prawo jazdy kat. B, a przy przestawianiu autobusów i ciężarówek – odpowiedniej kategorii D lub C,
• umiejętność obsługi komputerowych systemów zarządzania flotą i diagnostyki pokładowej,
• gotowość do pracy zmianowej, w tym wczesnoporannej i nocnej.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• kontroler techniczny taboru,
• kontroler floty pojazdów,
• mistrz kontroli technicznej w zajezdni,
• inspektor stanu technicznego floty,
• kontroler wyjazdów w bazie transportowej.

Badania

• wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
• okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
• kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
• badania psychotechniczne – przy kierowaniu autobusami lub ciężarówkami na terenie bazy, jeżeli wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
• ocena wpływu pracy w porze nocnej na stan zdrowia.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
• szkolenie z bezpiecznej pracy przy pojazdach elektrycznych i wodorowych – w zakresie wymaganym dla eksploatowanej floty,
• szkolenie z obsługi pojazdów zasilanych CNG i LNG,
• instruktaż systemów telematycznych i diagnostyki pokładowej,
• instruktaż ochrony przeciwpożarowej zajezdni.

Środowisko pracy

Kontroler pracuje na placu postojowym i w halach obsługowych zajezdni lub bazy, przechodząc wzdłuż rzędów pojazdów, wchodząc do kabin i schodząc do kanałów. Praca zaczyna się często o 3–4 rano, przed wyjazdem pierwszych kursów, albo trwa w nocy, gdy pojazdy wracają z trasy. Plac jest oświetlony nierówno, a pojazdy manewrują w małych odstępach. Zimą kontroler pracuje na mrozie i oblodzonej nawierzchni, a przy usterkach pod presją rozkładu jazdy decyduje, czy pojazd może wyjechać. Na stanowisku wykorzystuje się:

• kanały przeglądowe i podnośniki kolumnowe w hali obsługowej;
• tester diagnostyczny OBD i system telematyczny floty;
• latarka, lusterko inspekcyjne, głębokościomierz bieżnika i manometr;
• tablet do protokołów kontroli i dokumentacji szkód;
• autobusy, w tym elektryczne, hybrydowe i zasilane CNG, oraz samochody ciężarowe;
• radiotelefon lub telefon do kontaktu z dyspozytorem.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• potrącenie przez manewrujący autobus lub ciężarówkę na placu i w hali,
• upadek do kanału przeglądowego,
• poślizgnięcie na oblodzonym placu, mokrej posadzce i stopniach pojazdów,
• uderzenie głową o lusterka, drzwi i elementy podwozia,
• praca na otwartym placu przy niskiej temperaturze i opadach,
• porażenie prądem przy uszkodzonych układach wysokiego napięcia autobusów elektrycznych,
• hałas silników i sprężarek w hali,
• niedostateczne oświetlenie placu podczas kontroli nocnych.

Czynniki chemiczne:

• spaliny silników Diesla przy rozruchu pojazdów w hali i na placu,
• metan z instalacji CNG i LNG – zagrożenie wybuchem przy nieszczelności,
• oleje, płyn AdBlue i płyny chłodnicze.

Czynniki psychofizyczne:

• praca w porze nocnej i wczesnoporannej,
• presja czasu przed wyjazdem kursów z zajezdni,
• odpowiedzialność za dopuszczenie do ruchu pojazdu przewożącego pasażerów,
• spory z kierowcami i warsztatem o ocenę usterek i szkód,
• praca samodzielna na rozległym placu w nocy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku kontrolera stanu technicznego pojazdów.

Środki ochrony indywidualnej

• kamizelka ostrzegawcza o wysokiej widzialności klasy 2 – potrącenie przez pojazd, oświetlenie;
• obuwie ochronne zimowe z podeszwą przeciwpoślizgową – poślizgnięcie, płyny eksploatacyjne;
• czapka z wkładką ochronną – uderzenie o elementy;
• odzież ocieplana i przeciwdeszczowa – mikroklimat zimny;
• latarka czołowa – oświetlenie, upadek do kanału;
• ochronniki słuchu w hali – hałas;
• rękawice nitrylowe i robocze – płyny eksploatacyjne.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• wydzielone ciągi piesze, lustra i ograniczenie prędkości na placu – potrącenie przez pojazd;
• kanały z obrzeżem, oświetleniem i pokrywami – upadek do kanału;
• wyciągi spalin i wentylacja hal – spaliny;
• czujniki metanu i wentylacja w halach dla pojazdów CNG – gaz CNG;
• oznakowanie i blokady układów wysokiego napięcia, wyłącznik serwisowy – wysokie napięcie;
• oświetlenie placu postojowego i odladzanie nawierzchni – oświetlenie, poślizgnięcie.

Środki organizacyjne

• kontrola pojazdów ustawionych w wyznaczonych miejscach, bez manewrów w trakcie oględzin – potrącenie przez pojazd;
• dopuszczenie do czynności przy pojazdach elektrycznych tylko po szkoleniu – wysokie napięcie;
• listy kontrolne i jasne kryteria wycofania pojazdu z ruchu – odpowiedzialność, konflikty, presja czasu;
• grafik zmian z odpoczynkiem po zmianie nocnej – praca nocna;
• łączność radiowa z dyspozytorem i obchody w parach w nocy – praca w pojedynkę;
• przerwy na ogrzanie się w pomieszczeniu socjalnym – mikroklimat zimny.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla kontrolera stanu technicznego pojazdów.

• czynniki fizyczne – hałas, mikroklimat zimny, praca na otwartej przestrzeni;
• czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, metan (CNG/LNG), oleje i płyny eksploatacyjne;
• czynniki biologiczne – brak;
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w strefie ruchu pojazdów, praca w kanale przeglądowym, praca przy pojazdach z układami wysokiego napięcia, praca w porze nocnej, praca zmianowa, odpowiedzialność za bezpieczeństwo innych.

Podobne stanowiska

• diagnosta samochodowy,
• mechanik samochodów ciężarowych,
• kierowca autobusu,
• rzeczoznawca samochodowy,
• inspektor inspekcji transportu drogowego.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).