Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych – kod 214935 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych”. Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych uzgadnia projekty budowlane, projekty instalacji i urządzeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Sporządza ekspertyzy techniczne, w tym rozwiązania zamienne dla obiektów, które nie spełniają przepisów, opiniuje scenariusze pożarowe, a przed odbiorami sprawdza na budowach i w istniejących obiektach drogi ewakuacyjne, oddzielenia przeciwpożarowe, instalacje sygnalizacji, oddymiania i gaszenia.

Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych – wymagania w stosunku do pracownika

• uprawnienia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych nadane przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej;
• wykształcenie wyższe i wymagane przepisami doświadczenie zawodowe w dziedzinie ochrony przeciwpożarowej lub budownictwa;
• bardzo dobra znajomość warunków technicznych budynków, przepisów o ochronie przeciwpożarowej budynków i Polskich Norm z zakresu instalacji przeciwpożarowych;
• umiejętność czytania projektów architektonicznych, konstrukcyjnych i instalacyjnych, znajomość programów CAD;
• umiejętność prowadzenia analiz CFD i symulacji ewakuacji lub współpracy z ich wykonawcami;
• prawo jazdy kat. B – przy wizjach lokalnych w terenie;
• niezależność, rzetelność i odporność na presję inwestorów.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

• rzeczoznawca ds. ochrony przeciwpożarowej,
• rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
• ekspert ds. bezpieczeństwa pożarowego,
• rzeczoznawca PSP,
• rzeczoznawca ppoż.

Badania

• wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
• badanie okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
• badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy wizjach na dachach, w szachtach i na rusztowaniach;
• badania kierowców wykonujących przewóz w ramach obowiązków służbowych – przy prowadzeniu samochodu służbowego, według wskazań lekarza.

Szkolenia bhp i inne

• szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
• szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
• instruktaż bhp na terenie budowy i w obiektach przemysłowych przed wizją lokalną,
• szkolenie z zasad wchodzenia w strefy zagrożone wybuchem,
• doskonalenie zawodowe z nowelizacji przepisów techniczno-budowlanych i przeciwpożarowych,
• szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych większość czasu pracuje w biurze, analizując obszerne projekty, rysunki i obliczenia przy dwóch monitorach, oraz przygotowując ekspertyzy i uzgodnienia z pieczęcią. Regularnie wyjeżdża na wizje lokalne do budynków w budowie, przebudowie i eksploatacji – hal magazynowych, galerii handlowych, szpitali, hoteli, budynków wysokich i zakładów przemysłowych. Na budowie chodzi po stropach, klatkach schodowych bez balustrad, rusztowaniach i dachach, wchodzi do szachtów, maszynowni i garaży podziemnych, a w zakładach – do stref zagrożonych wybuchem. Podpisuje dokumenty, za które ponosi osobistą odpowiedzialność. Na stanowisku wykorzystuje się:

• komputer z dwoma monitorami, programy CAD i przeglądarki modeli BIM;
• oprogramowanie do symulacji pożaru (CFD) i ewakuacji;
• dalmierz laserowy, taśmę mierniczą i aparat fotograficzny;
• anemometr i manometr różnicowy do sprawdzania instalacji oddymiania i nadciśnienia;
• latarkę, kask i odzież ostrzegawczą na budowę;
• samochód służbowy.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

• upadek z wysokości przy krawędziach stropów, w szybach windowych, na dachach i rusztowaniach;
• uderzenie spadającymi przedmiotami na terenie budowy;
• potknięcie, poślizgnięcie i nadepnięcie na wystające pręty i gwoździe;
• uderzenie przez maszyny budowlane, wózki i pojazdy;
• wybuch atmosfery wybuchowej w strefach Ex kontrolowanych zakładów;
• hałas maszyn budowlanych i urządzeń w maszynowniach;
• porażenie prądem elektrycznym przy niezabezpieczonych instalacjach na budowie;
• wypadek drogowy podczas dojazdów na wizje lokalne.

Czynniki chemiczne:

• pyły budowlane, w tym pył zawierający krzemionkę krystaliczną, na terenach budów;
• gazy gaśnicze i podwyższone stężenie dwutlenku węgla w pomieszczeniach chronionych stałymi urządzeniami gaśniczymi;
• spaliny w garażach podziemnych.

Czynniki psychofizyczne:

• osobista odpowiedzialność prawna za uzgodnienia i ekspertyzy,
• presja inwestorów i projektantów na szybkie i korzystne rozstrzygnięcia,
• długotrwała praca przy monitorze ekranowym przy analizie projektów,
• częste wyjazdy i prowadzenie samochodu,
• obciążenie umysłowe i nieregularny czas pracy przed terminami odbiorów.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Środki ochrony indywidualnej

• kask ochronny z paskiem podbródkowym – uderzenie spadającymi przedmiotami;
• obuwie ochronne z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową – nadepnięcie na pręty i gwoździe, poślizgnięcie, potknięcie;
• kamizelka odblaskowa – uderzenie przez maszyny budowlane i pojazdy;
• szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem – upadek z wysokości przy pracy na dachach i rusztowaniach;
• półmaska filtrująca FFP2 – pyły budowlane i krzemionka krystaliczna;
• ochronniki słuchu – hałas maszyn budowlanych;
• odzież antyelektrostatyczna przy wejściu w strefy Ex – wybuch atmosfery wybuchowej.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

• balustrady, zabezpieczenia otworów i szybów, kompletne rusztowania na budowie – upadek z wysokości;
• siatki i daszki ochronne nad przejściami – uderzenie spadającymi przedmiotami;
• wydzielone drogi dla pieszych na budowie i w zakładzie – uderzenie przez maszyny i pojazdy;
• blokada stałych urządzeń gaśniczych i wentylacja przed wejściem do chronionego pomieszczenia – gazy gaśnicze;
• detektory gazów i urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym w strefach Ex – wybuch;
• wentylacja garaży i detektory tlenku węgla – spaliny;
• osłony i oznakowanie instalacji tymczasowych na budowie, rozdzielnice z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
• ergonomiczne stanowisko biurowe z dwoma monitorami – praca przy monitorze.

Środki organizacyjne

• wizje lokalne wyłącznie w obecności kierownika budowy lub przedstawiciela zarządcy, po instruktażu – upadek z wysokości, uderzenie przedmiotami, potknięcie, hałas, porażenie prądem;
• wejście w strefy Ex tylko na podstawie pozwolenia na pracę i bez źródeł zapłonu – wybuch atmosfery wybuchowej;
• stosowanie list kontrolnych i weryfikacja ekspertyz przez drugiego rzeczoznawcę przy trudnych obiektach – odpowiedzialność prawna, obciążenie umysłowe;
• pisemne umowy precyzujące zakres i terminy, odmowa zleceń z nierealnym terminem – presja inwestorów, nieregularny czas pracy;
• grupowanie wizji lokalnych i planowanie tras z przerwami – prowadzenie samochodu, wypadek drogowy;
• przerwy w pracy przy monitorze – praca przy monitorze;
• unikanie wizji w trakcie prac pylących lub stosowanie zabezpieczeń – pyły budowlane.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

• czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, hałas (podczas wizji na budowach);
• czynniki chemiczne – pył zawierający krzemionkę krystaliczną (narażenie krótkotrwałe), spaliny;
• czynniki biologiczne – brak;
• inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, przebywanie na terenie budowy, wejście w strefy zagrożone wybuchem, kierowanie pojazdem służbowym, stres.

Podobne stanowiska

• inspektor nadzoru budowlanego,
• monter instalacji przeciwpożarowych,
• architekt,
• kierownik budowy,
• strażak.

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).