Pracownik chłodni składowej – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Maszynista chłodni” – kod 313202. Pracownik chłodni składowej przyjmuje owoce, warzywa i inne produkty do komór chłodniczych, układa je i wydaje, kontroluje temperaturę, wilgotność oraz skład atmosfery w komorach, a także obsługuje agregaty chłodnicze i dba o stan techniczny urządzeń.
Pracownik chłodni składowej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne lub zawodowe (np. technik chłodnictwa i klimatyzacji, technik technologii żywności – przechowalnictwo),
- świadectwo kwalifikacyjne do eksploatacji urządzeń energetycznych (SEP), jeśli obsługuje agregaty chłodnicze i rozdzielnice,
- uprawnienia do kierowania wózkiem jezdniowym z napędem silnikowym,
- znajomość instalacji chłodniczych, w tym obsługi urządzeń z amoniakiem lub czynnikami syntetycznymi,
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, jeśli składuje żywność.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- maszynista chłodni,
- operator agregatów chłodniczych,
- pracownik komory chłodniczej,
- chłodniarz,
- pracownik chłodni owoców i warzyw.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie do pracy w niskiej temperaturze,
- badanie do pracy przy urządzeniach elektrycznych,
- ocena zdolności do kierowania wózkiem jezdniowym,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przy składowaniu żywności.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata, a na stanowiskach szczególnie niebezpiecznych co rok,
- szkolenie z obsługi wózków jezdniowych,
- szkolenie z zagrożeń amoniakiem i zasad awaryjnego opuszczenia komór,
- szkolenie z pracy w atmosferze kontrolowanej i alarmów czujników tlenu,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Pracownik pracuje w komorach chłodniczych o temperaturze zbliżonej do 0°C, na rampach załadunkowych, na placach manewrowych i w maszynowni. Przyjmuje transporty, układa skrzynie i palety na regałach, a następnie wydaje towar na zamówienia. W komorach z kontrolowaną atmosferą pracuje według ścisłych procedur wejścia. Okresowo kontroluje pracę agregatów, zaworów i czujników oraz usuwa szron z parowników. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wózki widłowe i paletowe;
- regały magazynowe i podesty załadunkowe;
- agregaty chłodnicze, parowniki i sprężarki;
- czujniki temperatury, wilgotności, tlenu i dwutlenku węgla;
- rozdzielnie elektryczne i panele sterowania;
- sprzęt do usuwania szronu i narzędzia ręczne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- zimno i wahania temperatury przy przechodzeniu między komorą a rampą,
- poślizgnięcie na oblodzonych posadzkach i wilgotnych rampach,
- zatrzaśnięcie w komorze chłodniczej,
- upadek z ramp, podestów i regałów,
- przygniecenie lub uderzenie przez wózek widłowy i spadające palety,
- porażenie prądem przy agregatach i rozdzielniach,
- hałas sprężarek i wentylatorów parowników.
Czynniki chemiczne:
- amoniak w instalacjach chłodniczych (przy wycieku),
- niedobór tlenu i nadmiar dwutlenku węgla w komorach z kontrolowaną atmosferą,
- spaliny wózków spalinowych.
Czynniki biologiczne:
- pleśnie i zepsute owoce w komorach.
Czynniki psychofizyczne:
- dźwiganie skrzyń i ręczne układanie towaru,
- praca zmianowa i nocna w sezonie przechowywania,
- stres przy pracy w komorach z alarmem lub awarią.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika chłodni składowej.
Środki ochrony indywidualnej
- odzież termoizolacyjna, czapka i rękawice – zimno;
- obuwie ochronne antypoślizgowe, ocieplone – poślizgnięcie, zimno, przygniecenie stopy;
- kamizelka odblaskowa – przygniecenie lub uderzenie przez wózek widłowy;
- kask ochronny przy pracy w pobliżu regałów – spadające palety;
- osobisty detektor tlenu lub czujnik awaryjny – niedobór tlenu;
- maska ucieczkowa z filtrem przeciw amoniakowi – amoniak;
- rękawice i okulary przeciw amoniakowi przy awarii instalacji – amoniak;
- sprzęt dielektryczny przy pracach przy rozdzielniach – porażenie prądem;
- ochronniki słuchu – hałas;
- półmaska przeciwpyłowa – pleśnie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- otwieranie drzwi komory od wewnątrz i przycisk alarmowy z sygnałem – zatrzaśnięcie w komorze;
- posadzki antypoślizgowe z ogrzewaniem progów – poślizgnięcie;
- balustrady rampy i pochylnie – upadek;
- stabilne regały z zabezpieczeniem palet – palety, przygniecenie;
- oznakowane drogi transportowe i lustra – uderzenie wózkiem;
- czujniki amoniaku z alarmem i wentylacja awaryjna maszynowni – amoniak;
- czujniki tlenu z alarmem i wentylacja przed wejściem do komór – niedobór tlenu;
- elektryczne wózki zamiast spalinowych – spaliny;
- zabezpieczenia i uziemienie instalacji elektrycznej, wyłączniki różnicowoprądowe – porażenie prądem;
- ogrzewane pomieszczenie do odpoczynku – zimno;
- wygłuszenie maszynowni – hałas.
Środki organizacyjne
- zasada pracy w komorach po minimum dwie osoby lub z kontrolą łączności – zatrzaśnięcie, stres;
- procedura wejścia do komory z kontrolowaną atmosferą po wietrzeniu – niedobór tlenu;
- czas pracy w zimnie i przerwy rozgrzewkowe – zimno;
- instrukcja awaryjna przy wycieku amoniaku i ćwiczenia ewakuacyjne – amoniak, stres;
- przeglądy instalacji chłodniczej i elektrycznej, odblokowanie przed pracami – porażenie prądem;
- zasada pracy na wysokości tylko z podestów i drabin o atestach – upadek;
- zasady ruchu wózków i zakaz przebywania pod paletą – uderzenie wózkiem, palety;
- pomoc drugiej osoby i podnośniki do ciężkich skrzyń – dźwiganie;
- kontrola towaru i usuwanie zepsutych owoców – pleśnie;
- harmonogram zmian, odpoczynek po pracy nocnej – praca zmianowa;
- ograniczenie czasu w maszynowni – hałas;
- szczegółowe zasady pracy na rampie w czasie oblodzenia – poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika chłodni składowej.
- czynniki fizyczne – hałas, zimno, wahania temperatury, wysiłek fizyczny, wymuszona pozycja ciała;
- czynniki chemiczne – amoniak, niedobór tlenu i dwutlenek węgla w komorach z kontrolowaną atmosferą, spaliny wózków;
- czynniki biologiczne – pleśnie na składowanych owocach;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy wózkach widłowych, praca przy urządzeniach elektrycznych, praca zmianowa, możliwość zatrzaśnięcia w komorze.
Podobne stanowiska
- pracownik magazynu chłodniczego,
- magazynier,
- operator wózka jezdniowego widłowego,
- pracownik przetwórni owoców.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).