Krawiec – kod 753105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Krawiec projektuje wykroje, bierze miarę, kroi tkaniny i szyje odzież na miarę oraz w małych seriach, wykonuje przeróbki i naprawy, a także prasuje i wykańcza gotowe wyroby w pracowni krawieckiej lub w zakładzie odzieżowym.
Krawiec – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie w zawodzie krawiec albo technik technologii odzieży,
- znajomość konstrukcji i modelowania odzieży oraz doboru tkanin i dodatków krawieckich,
- umiejętność obsługi maszyn szwalniczych, owerloku i urządzeń do prasowania,
- zdolność do pracy precyzyjnej wymagającej dobrego wzroku i sprawnych dłoni,
- znajomość podstaw pomiarów krawieckich i sporządzania wykrojów.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- krawiec damski,
- krawiec męski,
- krawiec-projektant odzieży,
- krawiec w pracowni przeróbek,
- krawiec produkcyjny.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie wzroku przy pracy precyzyjnej z drobnymi elementami,
- badania układu ruchu przy pracy w pozycji siedzącej i powtarzalnych ruchach rąk,
- badania układu oddechowego przy narażeniu na pył włókienniczy.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z obsługi maszyn szwalniczych i urządzeń do prasowania,
- szkolenie z ergonomii pracy przy stole i maszynie szwalniczej,
- szkolenie ppoż. i z ewakuacji,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Krawiec pracuje w pracowni lub na hali szwalni, przy stole krojczym, maszynie szwalniczej i desce do prasowania. W ciągu dnia przyjmuje zamówienia, bierze miarę, kroi i szyje, a przy anprobach przypina elementy szpilkami. Większość czasu spędza w pozycji siedzącej z pochyloną głową, wykonując drobne, powtarzalne czynności, a w sezonie pracuje pod presją terminów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- maszyny szwalnicze i owerloki;
- nożyce krawieckie, noże krojcze i krajarki;
- żelazka i stoły do prasowania z parą;
- igły, szpilki i naparstki;
- manekiny krawieckie, miary i linijki;
- kleje, środki do prasowania i odplamiacze;
- oświetlenie miejscowe stanowiska.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ukłucie igłą lub szpilką i skaleczenie nożycami lub nożem krojczym,
- pochwycenie palców przez igłę i mechanizm maszyny szwalniczej,
- oparzenie żelazkiem i parą przy prasowaniu,
- porażenie prądem elektrycznym z maszyn i żelazek,
- pył włókienny i drobiny tkanin,
- hałas maszyn szwalniczych,
- potknięcie o przewody i poślizgnięcie w pracowni,
- pożar od żelazek, instalacji elektrycznej i palnych materiałów.
Czynniki chemiczne:
- środki do prasowania, kleje i odplamiacze – opary i kontakt ze skórą.
Czynniki psychofizyczne:
- wymuszona pozycja siedząca z pochyloną głową i obciążenie kręgosłupa,
- powtarzalne ruchy rąk i nadgarstków przy szyciu i krojeniu,
- obciążenie wzroku przy pracy z drobnymi detalami,
- stres związany z terminami zamówień i kontaktem z klientem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku krawca.
Środki ochrony indywidualnej
- naparstek i rękawiczka ochronna na dłoń przytrzymującą – ukłucie igłą i szpilką, skaleczenie nożycami;
- rękawica ochronna na rękę przytrzymującą materiał przy krojeniu – skaleczenie nożem krojczym;
- półmaska przeciwpyłowa przy pracy z tkaninami pylącymi – pył włókienny;
- rękawice jednorazowe i ochrona skóry rąk – kontakt z klejami i odplamiaczami;
- ochronniki słuchu przy intensywnej pracy wielu maszyn – hałas;
- obuwie zabudowane z podeszwą antypoślizgową – potknięcie, poślizgnięcie;
- odzież robocza przylegająca do ciała, związane włosy – pochwycenie przez maszynę.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony igły i dźwigni nitki oraz wyłączniki maszyny – pochwycenie palców przez igłę i mechanizm;
- żelazka z automatycznym wyłącznikiem i podstawki oraz izolowane przewody parowe – oparzenie, pożar;
- sprawna instalacja elektryczna, wyłączniki różnicowoprądowe i przeglądy maszyn – porażenie prądem, pożar;
- wentylacja ogólna i odkurzanie stanowisk – pył włókienny, opary środków i klejów;
- maty wyciszające i konserwacja maszyn – hałas;
- krzesła regulowane z podparciem pleców i stoły o regulowanej wysokości – wymuszona pozycja siedząca, powtarzalne ruchy rąk;
- oświetlenie miejscowe o dobrym natężeniu i lampy z lupą – obciążenie wzroku;
- uporządkowane i zabezpieczone przewody oraz drożne przejścia – potknięcie, poślizgnięcie;
- gaśnica i czujka dymu w pracowni – pożar.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy i ćwiczenia rozluźniające – wymuszona pozycja, powtarzalne ruchy rąk, obciążenie wzroku;
- przechowywanie igieł, szpilek i noży w wyznaczonych miejscach – ukłucie, skaleczenie;
- zakaz pozostawiania włączonego żelazka bez nadzoru – oparzenie, pożar;
- przechowywanie klejów i środków chemicznych w zamkniętych pojemnikach – opary i kontakt ze skórą;
- planowanie zamówień z buforem czasu – stres;
- regularne czyszczenie maszyn i podłogi – pył włókienny, potknięcie, poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla krawca.
- czynniki fizyczne – hałas, pył włókienny, mikroklimat wokół żelazek parowych;
- czynniki chemiczne – środki do prasowania, kleje i odplamiacze;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w pozycji siedzącej, praca precyzyjna obciążająca wzrok, praca przy maszynach z częściami ruchomymi, praca przy urządzeniach elektrycznych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).