Dyrektor produkcji – kod 112012 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Dyrektor produkcji kieruje zakładem lub pionem produkcyjnym: odpowiada za realizację planu, wydajność linii, jakość wyrobów, koszty wytwarzania i bezpieczeństwo pracy kilkudziesięciu lub kilkuset pracowników zmianowych. Codziennie bywa na hali – prowadzi odprawy zmianowe, obchody linii produkcyjnych, analizuje awarie i wypadki przy pracy na miejscu zdarzenia.
Dyrektor produkcji – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne zgodne z profilem produkcji (mechanika, automatyka, technologia żywności, chemia);
- kilkuletnie doświadczenie w kierowaniu produkcją wielozmianową;
- znajomość metod lean manufacturing, TPM i systemów zarządzania jakością;
- znajomość minimalnych wymagań bhp dla maszyn i obowiązków osoby kierującej pracownikami (art. 212 Kodeksu pracy);
- umiejętność analizy przyczyn wypadków i awarii;
- odporność na stres i umiejętność podejmowania szybkich decyzji;
- brak przeciwwskazań zdrowotnych do przebywania w hałasie i w strefie ruchu wózków.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dyrektor ds. produkcji,
- production director,
- dyrektor zakładu produkcyjnego,
- plant manager,
- dyrektor fabryki.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy uwzględniające przebywanie na hali produkcyjnej;
- badanie audiometryczne, jeżeli ekspozycja na hałas w czasie obchodów przekracza wartości progowe;
- badanie okulistyczne z uwagi na pracę przy monitorze i poruszanie się w strefie ruchu wózków;
- inne badania wynikające z czynników występujących w danym zakładzie (np. spirometria przy pyłach).
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy obejmujący zasady poruszania się po hali;
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i innych osób kierujących pracownikami – pierwsze w ciągu 6 miesięcy od objęcia stanowiska, kolejne nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie z instrukcji bhp obsługi maszyn i procedur LOTO (blokowanie i oznaczanie źródeł energii) stosowanych w zakładzie;
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji hali;
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy i postępowania po wypadku przy pracy.
Środowisko pracy
Dyrektor produkcji ma biuro w budynku administracyjnym lub w antresoli nad halą, ale kilka razy dziennie schodzi na halę produkcyjną. Prowadzi odprawy zmianowe przy tablicach wyników, obchody linii (gemba walk), uczestniczy w uruchomieniach nowych maszyn i w ustalaniu przyczyn awarii. Na hali pracują prasy, obrabiarki CNC, linie montażowe i roboty, jeżdżą wózki widłowe i ciągniki z wózkami, a nad głową przemieszczają się ładunki suwnic. Poziom hałasu przy prasach i sprężarkach przekracza 85 dB(A), a przy wejściu na halę obowiązują buty ochronne, kamizelka, okulary i ochronniki słuchu. Jako najwyższy rangą kierujący w zakładzie odpowiada za organizację bezpiecznej pracy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemami ERP i MES, tablice wyników produkcji;
- telefon służbowy i radiotelefon;
- tablet do audytów stanowiskowych i obchodów;
- środki ochrony indywidualnej zakładane przy wejściu na halę;
- karty LOTO, kłódki i dokumentację techniczno-ruchową maszyn.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas przy prasach, obrabiarkach, sprężarkach i układach pneumatycznych;
- potrącenie przez wózek widłowy lub ciągnik z wózkami w alejkach hali;
- pochwycenie lub uderzenie przez ruchome elementy maszyn przy zbliżeniu do linii;
- uderzenie przez przemieszczany ładunek suwnicy;
- poślizgnięcie na posadzce zanieczyszczonej olejem, chłodziwem lub wiórami;
- skaleczenie o ostre krawędzie detali i wióry;
- mikroklimat hali – wysoka temperatura latem i przeciągi przy bramach;
- obciążenie narządu wzroku przy pracy z monitorem.
Czynniki chemiczne:
- aerozole cieczy chłodząco-smarujących przy obrabiarkach,
- dymy spawalnicze zawierające tlenki żelaza i manganu w strefie spawalni,
- tlenek węgla ze spalin wózków zasilanych LPG.
Czynniki psychofizyczne:
- stres związany z realizacją planu produkcji, awariami i reklamacjami jakościowymi;
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo i zdrowie dużej grupy pracowników oraz za wypadki przy pracy;
- dyspozycyjność – telefony z nocnych zmian o awariach i przestojach;
- konflikty z pracownikami, związkami zawodowymi i działem sprzedaży;
- praca w godzinach nadliczbowych przy uruchomieniach i audytach klientów;
- obciążenie statyczne przy pracy biurowej przeplatane długimi obchodami.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dyrektora produkcji.
Środki ochrony indywidualnej
- ochronniki słuchu (wkładki lub nauszniki) zakładane przy wejściu na halę – hałas;
- obuwie ochronne S3 z podnoskiem i podeszwą olejoodporną – poślizgnięcie na posadzce, skaleczenie, przygniecenie stopy;
- kamizelka ostrzegawcza – potrącenie przez wózek widłowy lub ciągnik;
- okulary ochronne – aerozole cieczy chłodząco-smarujących, skaleczenie odpryskami i wiórami;
- hełm ochronny w strefie pracy suwnic – uderzenie przez przemieszczany ładunek;
- odzież robocza bez luźnych elementów, związane włosy – pochwycenie przez ruchome elementy maszyn;
- okulary korygujące do pracy przy monitorze – obciążenie narządu wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony stałe i ruchome z blokadami, kurtyny świetlne i wyłączniki awaryjne na maszynach – pochwycenie lub uderzenie przez ruchome elementy maszyn;
- oznakowane ciągi piesze oddzielone barierami od dróg wózków, lustra i ograniczenie prędkości – potrącenie przez wózek widłowy;
- wyznaczone strefy pracy suwnic, sygnalizacja dźwiękowo-świetlna – uderzenie przez ładunek suwnicy;
- obudowy dźwiękochłonne pras i sprężarek, ekrany akustyczne – hałas;
- odciągi mgły olejowej przy obrabiarkach, odciągi miejscowe dymów w spawalni, wentylacja hali – aerozole cieczy chłodząco-smarujących, dymy spawalnicze, tlenek węgla;
- tacki ociekowe, sorbenty i regularne sprzątanie posadzki – poślizgnięcie na posadzce, skaleczenie o wióry;
- wentylacja i klimatyzacja punktowa, kurtyny powietrzne przy bramach – mikroklimat hali;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w biurze – obciążenie narządu wzroku, obciążenie statyczne.
Środki organizacyjne
- zasada osobistego przykładu – obchody hali tylko w pełnych ŚOI, zakaz wchodzenia za osłony maszyn – hałas, pochwycenie, potrącenie;
- procedura LOTO i pozwolenia na pracę przy uruchomieniach i usuwaniu awarii – pochwycenie przez ruchome elementy maszyn;
- stopniowe zastępowanie wózków LPG elektrycznymi – tlenek węgla;
- harmonogram dyżurów kierowników zmian i jasna ścieżka eskalacji awarii – dyspozycyjność, stres;
- regularne spotkania z przedstawicielami załogi i społecznym inspektorem pracy – konflikty, odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracowników;
- realne planowanie produkcji z rezerwą na przezbrojenia i przeglądy – stres, praca w nadgodzinach;
- ograniczenie czasu przebywania w strefach o hałasie powyżej 85 dB(A) – hałas;
- przerwy w pracy przy monitorze wykorzystywane na obchody – obciążenie statyczne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dyrektora produkcji.
- czynniki fizyczne – hałas (przebywanie na hali produkcyjnej podczas obchodów i odpraw – zgodnie z pomiarami i czasem ekspozycji), mikroklimat gorący latem;
- czynniki chemiczne – aerozole cieczy chłodząco-smarujących, dymy spawalnicze, tlenek węgla – wpisać, jeżeli pomiary w zakładzie wskazują na narażenie;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – przebywanie w strefie ruchu wózków jezdniowych i pracy suwnic, maszyny z ruchomymi elementami, praca przy monitorze ekranowym, obciążenie psychiczne i odpowiedzialność za ludzi, dyspozycyjność poza godzinami pracy.
Podobne stanowiska
- kierownik produkcji,
- brygadzista produkcji,
- technolog produkcji,
- planista produkcji,
- kontroler jakości.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).