Mechanik silników spalinowych

Mechanik silników spalinowych – kod 723312 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mechanik silników spalinowych diagnozuje, demontuje, regeneruje i montuje silniki wysokoprężne, benzynowe i gazowe stosowane w pojazdach, maszynach budowlanych, agregatach prądotwórczych, lokomotywach spalinowych i jednostkach pływających. Wymienia tuleje, tłoki, panewki i uszczelki, regeneruje głowice, ustawia rozrząd i układy wtryskowe, a po naprawie uruchamia silnik i sprawdza jego parametry na hamowni lub w maszynie.

Mechanik silników spalinowych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie techniczne, preferowane w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych lub mechanik-monter maszyn i urządzeń;
znajomość budowy silników wysokoprężnych i iskrowych, układów zasilania, smarowania, chłodzenia i doładowania;
umiejętność posługiwania się narzędziami pomiarowymi (mikrometry, średnicówki, czujniki zegarowe) i kluczami dynamometrycznymi;
umiejętność obsługi testerów diagnostycznych i dokumentacji serwisowej producentów;
zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na suwnicę lub żuraw warsztatowy – jeżeli dźwignice tego wymagają;
prawo jazdy kategorii B, przy serwisie maszyn w terenie mile widziane C;
dokładność, zdolności manualne i brak przeciwwskazań do pracy fizycznej.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

mechanik silników Diesla,
mechanik silników wysokoprężnych,
mechanik agregatów prądotwórczych,
mechanik silników gazowych,
monter silników spalinowych.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy;
badanie słuchu (audiometria) przy narażeniu na hałas hamowni i pracujących silników;
ocena układu oddechowego przy narażeniu na spaliny silników Diesla – według wskazań lekarza medycyny pracy;
badania do obsługi urządzeń transportu bliskiego – jeżeli pracownik obsługuje suwnicę lub żuraw;
badania kierowców – jeżeli mechanik prowadzi pojazdy przy próbach drogowych lub dojazdach serwisowych.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy;
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata;
instruktaż obsługi hamowni silnikowej i zasad uruchamiania silników po naprawie;
szkolenie z bezpiecznego stosowania odtłuszczaczy, paliw i olejów na podstawie kart charakterystyki;
kurs operatora suwnicy lub żurawia warsztatowego z egzaminem UDT – jeżeli dotyczy;
szkolenie producentów silników i układów wtryskowych Common Rail;
szkolenie przeciwpożarowe, w tym postępowanie przy wycieku paliwa i pożarze oleju;
szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy oparzeniach i urazach rąk.

Środowisko pracy

Mechanik pracuje w warsztacie z kanałami, podnośnikami i suwnicą, przy stanowiskach demontażu silników, myjkach części i stołach pomiarowych. Ciężkie podzespoły – bloki, wały korbowe, głowice – przemieszcza dźwignicami i podnośnikami. Po montażu silnik jest uruchamiany na hamowni lub w maszynie, co wiąże się z wysokim poziomem hałasu, emisją spalin i kontaktem z gorącymi elementami. Przy serwisie agregatów i maszyn wyjeżdża w teren, gdzie pracuje w ciasnych komorach silnikowych i na otwartej przestrzeni. Na stanowisku wykorzystuje się:

suwnicę, żuraw warsztatowy i stojaki montażowe do silników;
hamownię silnikową z instalacją odciągu spalin;
myjki ciśnieniowe i wanny do mycia części z odtłuszczaczami;
klucze pneumatyczne i dynamometryczne, ściągacze, prasę hydrauliczną;
tester diagnostyczny, stół probierczy wtryskiwaczy i pomp wtryskowych;
szlifierki, wiertarki i urządzenia do docierania zaworów;
przyrządy pomiarowe – mikrometry, średnicówki, czujniki zegarowe;
paliwa, oleje silnikowe, płyny chłodnicze i środki do usuwania nagaru.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

hałas pracującego silnika na hamowni i narzędzi pneumatycznych;
drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od kluczy udarowych;
przygniecenie przez blok silnika, głowicę lub wał korbowy przy przenoszeniu;
pochwycenie przez wirujące elementy pracującego silnika (koło zamachowe, pasy, wentylator);
oparzenie od gorących elementów układu wydechowego i płynu chłodniczego;
wtrysk paliwa pod wysokim ciśnieniem przy badaniu wtryskiwaczy;
skaleczenie i uderzenie narzędziami, ostrymi krawędziami części;
pożar i wybuch par paliwa;
poślizgnięcie na posadzce zanieczyszczonej olejem.

Czynniki chemiczne:

spaliny silników Diesla (tlenki azotu, tlenek węgla, cząstki stałe);
olej napędowy, benzyna i ich opary;
oleje silnikowe nowe i przepracowane;
rozpuszczalniki i odtłuszczacze do mycia części;
glikol etylenowy w płynach chłodniczych.

Czynniki psychofizyczne:

ręczne przenoszenie ciężkich podzespołów i dźwiganie;
wymuszone pozycje ciała w kanale i przy silnikach zabudowanych w maszynach;
odpowiedzialność za jakość naprawy i bezpieczeństwo uruchomienia;
presja czasu przy awariach maszyn i pojazdów;
praca w terenie, w delegacji i w zmiennych warunkach.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mechanika silników spalinowych.

Środki ochrony indywidualnej

ochronniki słuchu – hałas hamowni i narzędzi pneumatycznych;
rękawice antywibracyjne – drgania mechaniczne od kluczy udarowych;
obuwie ochronne S3 z podnoskiem – przygniecenie przez podzespoły, poślizgnięcie;
rękawice nitrylowe olejoodporne – oleje silnikowe, olej napędowy, rozpuszczalniki, glikol;
rękawice ochronne mechaniczne i termiczne – skaleczenie, uderzenie, oparzenie od gorących elementów;
okulary lub osłona twarzy – wtrysk paliwa pod ciśnieniem, odpryski przy szlifowaniu, rozpuszczalniki;
przylegająca odzież robocza bez luźnych elementów – pochwycenie przez wirujące elementy;
półmaska z filtropochłaniaczem par organicznych przy myciu części – opary rozpuszczalników i paliw.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

instalacja odciągu spalin podłączana do rury wydechowej i wentylacja warsztatu – spaliny silników Diesla, opary paliw;
wydzielona, wyciszona hamownia z pulpitem za przegrodą – hałas, pochwycenie przez wirujące elementy;
osłony koła zamachowego, pasów i wentylatora podczas prób – pochwycenie;
suwnice, żurawie i stojaki montażowe pod dozorem UDT – przygniecenie, dźwiganie;
myjki zamknięte z obiegiem odtłuszczacza i odciągiem – rozpuszczalniki i odtłuszczacze;
stół probierczy wtryskiwaczy z osłoną – wtrysk paliwa pod wysokim ciśnieniem;
szafy na materiały łatwopalne i sorbenty – pożar, wybuch par paliwa, poślizgnięcie;
klucze o obniżonej emisji drgań – drgania mechaniczne.

Środki organizacyjne

zakaz uruchamiania silnika bez odciągu spalin i bez sprawdzenia osłon – spaliny, pochwycenie;
procedura blokowania rozruchu (wyjęcie kluczyka, odłączenie akumulatora) przy pracach przy silniku – pochwycenie, uderzenie;
studzenie silnika przed odkręcaniem korka chłodnicy i wydechu – oparzenie;
normy dźwigania i obowiązek używania dźwignic do podzespołów – dźwiganie, przygniecenie;
rotacja zadań i przerwy przy pracy w kanale – wymuszone pozycje ciała;
bieżące sprzątanie wycieków i segregacja olejów przepracowanych – poślizgnięcie, pożar;
realistyczne terminy napraw i dokumentacja kontroli po montażu – presja czasu, odpowiedzialność;
planowanie wyjazdów serwisowych i wyposażenie samochodu serwisowego – praca w terenie.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mechanika silników spalinowych.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, mikroklimat zmienny (praca w terenie), wymuszona pozycja ciała;
czynniki chemiczne – spaliny silników Diesla, tlenek węgla, tlenki azotu, olej napędowy, benzyna, oleje mineralne, rozpuszczalniki organiczne, glikol etylenowy;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – ruchome i wirujące elementy maszyn, obsługa urządzeń transportu bliskiego, ręczne przenoszenie ciężarów, materiały łatwopalne.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy