Blacharz okrętowy – kod 721305 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Blacharz okrętowy wykonuje i dopasowuje elementy kadłuba statku z blach i kształtowników stalowych – poszycie, wręgi, grodzie, pokłady i nadbudówki. Trasuje elementy według dokumentacji i szablonów, tnie je palnikiem gazowym lub plazmą, gnie na prasach i walcach, prostuje płomieniowo odkształcone poszycie oraz przygotowuje krawędzie do spawania.
Blacharz okrętowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe w zawodzie ślusarz, blacharz lub monter kadłubów okrętowych,
- umiejętność czytania dokumentacji konstrukcyjnej kadłuba i trasowania według szablonów,
- umiejętność cięcia gazowego i plazmowego oraz prostowania płomieniowego,
- znajomość budowy kadłuba i oznaczeń elementów konstrukcji okrętowych,
- kurs spawania metodą MAG – mile widziany przy sczepianiu elementów,
- dobra kondycja fizyczna i brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i w przestrzeniach zamkniętych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- blacharz stoczniowy,
- blacharz kadłubowy,
- ślusarz okrętowy,
- prostowacz kadłubów okrętowych,
- blacharz konstrukcji okrętowych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie słuchu przy narażeniu na hałas szlifowania, ukosowania i prostowania blach,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – na rusztowaniach w doku i na pochylni,
- ocena zdolności do pracy w przestrzeniach zamkniętych i w ochronach układu oddechowego – według wskazań lekarza medycyny pracy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż co rok,
- szkolenie z bezpiecznej pracy w przestrzeniach zamkniętych – zbiornikach dna podwójnego, skrzyniach i sekcjach,
- szkolenie z bezpiecznej obsługi palników i butli z gazami technicznymi – tlen, acetylen, propan,
- przeszkolenie w zakresie wiązania i zawieszania ładunków oraz uprawnienia UDT do obsługi suwnic – jeżeli dotyczy,
- szkolenie przeciwpożarowe stoczni i z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Blacharz okrętowy pracuje na wydziale kadłubowym stoczni przy prefabrykacji elementów i sekcji, a następnie na pochylni, w doku lub przy nabrzeżu przy dopasowywaniu poszycia. Hale są bardzo głośne, zapylone i zadymione, a na otwartym terenie dochodzą zmienne warunki atmosferyczne. Wiele prac wykonuje się w ciasnych przestrzeniach zbiorników i sekcji z ograniczonym dostępem powietrza oraz z rusztowań przy burtach. Ciężkie blachy i kształtowniki przemieszcza się suwnicami i dźwigami. Na stanowisku wykorzystuje się:
- palniki acetylenowo-tlenowe i propanowo-tlenowe, przecinarki plazmowe;
- prasy hydrauliczne, walce do gięcia blach i giętarki do kształtowników;
- szlifierki kątowe, ukosowarki i młotki pneumatyczne;
- ściągacze, kliny, podnośniki hydrauliczne i śruby rzymskie do dopasowywania poszycia;
- szablony, listwy traserskie i przyrządy pomiarowe;
- suwnice, dźwigi i zawiesia do blach i sekcji;
- rusztowania, pomosty i podesty ruchome przy kadłubie.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie przez blachę, kształtownik lub sekcję przy transporcie suwnicą i dopasowywaniu,
- skaleczenia ostrymi krawędziami blach i zadziorami po cięciu,
- hałas szlifowania, ukosowania i prostowania o poziomie przekraczającym wartości dopuszczalne,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od szlifierek i młotków pneumatycznych,
- oparzenia przy cięciu i prostowaniu płomieniowym,
- promieniowanie optyczne płomienia i łuku plazmowego,
- upadek z rusztowania, pomostu lub przez otwór w pokładzie,
- pożar i wybuch gazów technicznych w przestrzeni zamkniętej,
- niekorzystny mikroklimat – praca na otwartym terenie stoczni i w nagrzanych zbiornikach.
Czynniki chemiczne:
- dymy z cięcia i prostowania płomieniowego zawierające tlenki żelaza i manganu,
- tlenki azotu i tlenek węgla powstające przy pracy palnikami,
- dymy z wypalania farb gruntujących (shop primer) zawierających cynk,
- niedobór tlenu lub nadmiar tlenu w przestrzeni zamkniętej.
Czynniki psychofizyczne:
- ciężka praca fizyczna przy dopasowywaniu poszycia,
- wymuszona pozycja ciała w zbiornikach dna podwójnego i ciasnych sekcjach,
- ręczne przenoszenie mniejszych elementów, szablonów i narzędzi,
- praca zmianowa i presja terminów zwodowania,
- stres związany z pracą w przestrzeni zamkniętej.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku blacharza okrętowego.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny, obuwie ochronne z podnoskiem i ochroną śródstopia – przygniecenie przez blachę, uderzenie;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie i ciepło – skaleczenia, oparzenia;
- gogle lub przyłbica spawalnicza z filtrem – promieniowanie optyczne płomienia i łuku;
- trudnopalna odzież ochronna – oparzenia, pożar odzieży;
- ochronniki słuchu – hałas szlifowania i prostowania;
- półmaska z filtrem P3 lub sprzęt z doprowadzeniem powietrza w zbiornikach – dymy, tlenki azotu, tlenek cynku;
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem – upadek z wysokości;
- rękawice antywibracyjne i odzież ocieplana przy pracy na zewnątrz – drgania, mikroklimat.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wentylacja nawiewno-wyciągowa przestrzeni zamkniętych i odciągi dymów – dymy, tlenki azotu, tlenek węgla, mikroklimat w zbiornikach;
- przenośne mierniki tlenu i gazów wybuchowych – niedobór lub nadmiar tlenu, wybuch gazów;
- zawory przeciwzwrotne i bezpieczniki na palnikach, wyprowadzanie węży gazowych ze zbiorników po pracy – pożar i wybuch gazów;
- balustrady, siatki i pokrywy na otworach w pokładach – upadek z wysokości;
- sprawne suwnice, chwytaki do blach i zawiesia z atestem – przygniecenie, ręczne przenoszenie;
- ekrany akustyczne na stanowiskach prefabrykacji – hałas;
- ekrany i kurtyny chroniące przed promieniowaniem i odpryskami – promieniowanie optyczne, oparzenia.
Środki organizacyjne
- pisemne zezwolenie na pracę w przestrzeni zamkniętej i asekurujący na zewnątrz – niedobór tlenu, wybuch, stres, wymuszona pozycja;
- wiązanie ładunków i sygnalizacja tylko przez przeszkolonych hakowych – przygniecenie przy transporcie;
- gratowanie krawędzi po cięciu – skaleczenia;
- pomiary hałasu, drgań i dymów oraz rotacja na stanowiskach – hałas, drgania, dymy;
- usuwanie farby gruntującej w miejscu cięcia i odciąg przy wypalaniu – tlenek cynku;
- przerwy w pracy w zbiornikach i ochrona przed upałem i chłodem – ciężka praca, mikroklimat;
- planowanie prac z uwzględnieniem harmonogramu budowy i przepisów o czasie pracy – presja terminów, praca zmianowa.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla blacharza okrętowego.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, promieniowanie nadfioletowe i podczerwone, mikroklimat gorący i zimny;
- czynniki chemiczne – dymy spawalnicze i z cięcia termicznego, tlenki żelaza, mangan i jego związki, tlenki azotu, tlenek węgla, tlenek cynku;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w przestrzeniach zamkniętych, praca z palnikami gazowymi, ciężka praca fizyczna, wymuszona pozycja ciała, praca zmianowa.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).