Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego – kod 741304 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego usuwa awarie sieci niskiego i średniego napięcia – zerwane przewody, uszkodzone złącza, przepalone wkładki i stacje transformatorowe – całodobowo, także w czasie burz, wichur i oblodzenia. Dojeżdża samochodem pogotowia na miejsce zgłoszenia, lokalizuje usterkę, przywraca zasilanie odbiorcom i zabezpiecza miejsca zagrożenia.
Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie elektryczne,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP grupy 1 w zakresie eksploatacji (E) dla sieci i urządzeń do i powyżej 1 kV, zgodnie z zakresem prac,
- świadectwo w zakresie dozoru (D) – jeżeli elektromonter pełni funkcję kierującego zespołem lub dopuszczającego, gdy wymaga tego instrukcja organizacji bezpiecznej pracy,
- uprawnienia do prac pod napięciem (PPN) – jeżeli brygada wykonuje takie prace,
- prawo jazdy kategorii B, a przy pojazdach z podnośnikiem lub przyczepą – zgodnie z kategorią pojazdu,
- znajomość instrukcji organizacji bezpiecznej pracy (IOBP), poleceń na pracę i zasad wyłączania i uziemiania sieci,
- dyspozycyjność do pracy w systemie zmianowym i w dyżurach całodobowych,
- odporność na stres i umiejętność szybkiego podejmowania decyzji.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter pogotowia energetycznego,
- elektromonter pogotowia technicznego,
- elektromonter dyżurny sieci,
- elektromonter brygady awaryjnej,
- monter linii nn i SN w pogotowiu.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie wzroku, w tym rozróżniania barw i widzenia o zmierzchu,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m (słupy, podnośniki koszowe),
- badanie lekarskie pod kątem kierowania pojazdem służbowym – według wskazań lekarza medycyny pracy,
- badania psychotechniczne – jeżeli elektromonter obsługuje podnośnik montażowy lub żuraw samochodowy wymagający takich badań w zakładzie.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co roku (prace szczególnie niebezpieczne przy urządzeniach elektroenergetycznych),
- szkolenie z instrukcji organizacji bezpiecznej pracy i stosowania poleceń na pracę,
- szkolenie z obsługi podestu ruchomego przejezdnego z zaświadczeniem kwalifikacyjnym UDT – jeżeli pojazd jest wyposażony w podnośnik,
- szkolenie z pierwszej pomocy przy porażeniu prądem, oparzeniach i urazach po upadku,
- instruktaż wchodzenia na słupy i ewakuacji z kosza podnośnika.
Środowisko pracy
Elektromonter pogotowia elektroenergetycznego pracuje w terenie – przy liniach napowietrznych, w złączach kablowych, szafkach pomiarowych i stacjach transformatorowych SN/nn – zarówno w mieście, jak i na terenach wiejskich i leśnych. Wyjazdy odbywają się o każdej porze dnia i nocy, najczęściej w trakcie lub tuż po gwałtownych zjawiskach pogodowych. Miejsce pracy bywa nieoświetlone, zalane wodą lub zawalone połamanymi drzewami. Część zgłoszeń wymaga kontaktu z wzburzonymi odbiorcami pozbawionymi zasilania. Na stanowisku wykorzystuje się:
- samochód pogotowia energetycznego z wyposażeniem awaryjnym, czasem z podnośnikiem koszowym;
- uziemiacze przenośne, wskaźniki napięcia nn i SN, drążki izolacyjne;
- rękawice i chodniki elektroizolacyjne, osłony izolacyjne;
- słupołazy, drabiny i szelki do pracy na słupie;
- piła łańcuchowa do usuwania drzew z linii;
- agregat prądotwórczy i przenośne oświetlenie;
- mierniki rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia i lokalizatory uszkodzeń kabli;
- tablet lub terminal z mapą sieci i łączność z dyspozytorem.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem elektrycznym przy pracach w pobliżu napięcia i przy pomyłkowym załączeniu,
- łuk elektryczny i oparzenia przy łączeniach i zwarciach,
- upadek z wysokości ze słupa, drabiny lub kosza podnośnika,
- uderzenie przez spadające gałęzie, przewody lub elementy osprzętu,
- potrącenie przez pojazd podczas pracy przy drodze,
- skaleczenia i przecięcia przy pracy piłą łańcuchową,
- niekorzystne warunki atmosferyczne – mróz, deszcz, wiatr, wyładowania atmosferyczne,
- poślizgnięcie i upadek na nierównym, błotnistym lub oblodzonym terenie,
- niedostateczne oświetlenie miejsca pracy w nocy.
Czynniki chemiczne:
- spaliny agregatu prądotwórczego i pilarki,
- pył i gazy po pożarach złączy i rozdzielnic (produkty rozkładu izolacji z PVC),
- olej transformatorowy w stacjach i przy uszkodzonych transformatorach.
Czynniki biologiczne:
- kleszcze przenoszące boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu,
- owady błonkoskrzydłe (osy, szerszenie) gniazdujące w szafkach i na słupach.
Czynniki psychofizyczne:
- praca w porze nocnej i w dyżurach całodobowych,
- presja czasu przy przywracaniu zasilania wielu odbiorcom,
- stres i odpowiedzialność za bezpieczeństwo zespołu przy wyłączeniach i uziemieniach,
- ręczne przenoszenie ciężarów – uziemiacze, bębny przewodów, agregat,
- kierowanie pojazdem służbowym w trudnych warunkach drogowych,
- kontakt z wzburzonymi odbiorcami.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku elektromontera pogotowia elektroenergetycznego.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne, półbuty lub kalosze elektroizolacyjne – porażenie prądem;
- odzież łukoochronna, osłona twarzy i hełm z przyłbicą – łuk elektryczny, oparzenia, uderzenie spadającymi elementami;
- szelki bezpieczeństwa z pasem do pracy w podparciu – upadek z wysokości ze słupa i kosza;
- kamizelka lub odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności – potrącenie przez pojazd, niedostateczne oświetlenie;
- odzież ochronna do pracy piłą łańcuchową, rękawice i osłona twarzy – skaleczenia piłą;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana, obuwie z podeszwą antypoślizgową – niekorzystne warunki atmosferyczne, poślizgnięcie;
- repelenty i odzież z długim rękawem – kleszcze, owady;
- latarka czołowa – niedostateczne oświetlenie.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączenie, sprawdzenie braku napięcia i założenie uziemiaczy przenośnych z obu stron miejsca pracy – porażenie prądem, łuk elektryczny;
- zablokowanie łączników i tablice ostrzegawcze – pomyłkowe załączenie, porażenie prądem;
- drążki i osłony izolacyjne przy pracy w pobliżu napięcia – porażenie prądem, łuk elektryczny;
- oznakowanie i wygrodzenie miejsca pracy przy drodze, światła ostrzegawcze pojazdu – potrącenie przez pojazd;
- przenośne oświetlenie i agregat ustawiony z dala od stanowiska – niedostateczne oświetlenie, spaliny;
- podnośnik koszowy zamiast drabiny tam, gdzie dostęp na to pozwala – upadek z wysokości;
- apteczka, sorbenty i zestaw do zbierania oleju w samochodzie – olej transformatorowy, urazy.
Środki organizacyjne
- praca wyłącznie na polecenie i w zespole co najmniej dwuosobowym – porażenie prądem, upadek z wysokości, stres;
- wstrzymanie prac na liniach napowietrznych w czasie burzy i silnego wiatru – wyładowania atmosferyczne, uderzenie spadającymi elementami;
- harmonogram dyżurów z gwarancją odpoczynku dobowego – praca w porze nocnej, kierowanie pojazdem w trudnych warunkach;
- sprawdzenie stanu słupa przed wejściem i usuwanie zawieszonych gałęzi przed pracą – upadek, uderzenie;
- pomoc drugiej osoby lub sprzęt przy przenoszeniu agregatu i uziemiaczy – ręczne przenoszenie ciężarów;
- komunikaty dyspozytora dla odbiorców i procedura postępowania z agresywnym klientem – kontakt z wzburzonymi odbiorcami, presja czasu;
- szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu na wniosek pracownika i kontrola skóry po pracy w terenie – kleszcze;
- procedura postępowania po pożarze rozdzielnicy: przewietrzenie przed wejściem – pył i gazy po pożarach.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla elektromontera pogotowia elektroenergetycznego.
- czynniki fizyczne – praca przy urządzeniach elektroenergetycznych pod napięciem i w pobliżu napięcia, praca na otwartej przestrzeni w niskiej temperaturze, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym (pilarka);
- czynniki chemiczne – spaliny silników spalinowych, produkty rozkładu termicznego tworzyw sztucznych, olej transformatorowy;
- czynniki biologiczne – kleszcze (Borrelia burgdorferi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu);
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, obsługa podestu ruchomego, kierowanie pojazdem służbowym, praca w porze nocnej, praca zmianowa, ręczne przenoszenie ciężarów, stres.
Podobne stanowiska
- elektromonter,
- monter sieci elektroenergetycznych,
- elektroenergetyk,
- operator podestu ruchomego,
- technik elektryk.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).