Technik montażu i automatyki stolarki budowlanej – kod 311222 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik montażu i automatyki stolarki budowlanej wykonuje obmiary otworów, montuje okna, drzwi, bramy, witryny i fasady oraz uruchamia i serwisuje ich automatykę – napędy bram, drzwi automatycznych, rolet, żaluzji i okien dachowych. Przygotowuje otwory montażowe, osadza i mocuje konstrukcje, wykonuje uszczelnienia i obróbki, podłącza sterowniki, czujniki i silniki, reguluje skrzydła oraz przekazuje wyroby do odbioru i prowadzi przeglądy.
Technik montażu i automatyki stolarki budowlanej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie związanym z montażem stolarki lub automatyką,
- znajomość zasad montażu warstwowego okien, uszczelnień i mocowań w różnych rodzajach ścian,
- umiejętność podłączania i programowania napędów, sterowników i czujników bezpieczeństwa,
- umiejętność pracy z poziomnicą laserową, obmiaru otworów i czytania rysunków wykonawczych,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP w zakresie eksploatacji urządzeń elektrycznych do 1 kV przy pracach przy instalacjach, jeżeli wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
- brak przeciwwskazań do pracy na wysokości powyżej 3 m.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- monter okien i drzwi z automatyką,
- serwisant napędów bram i drzwi automatycznych,
- monter bram garażowych i rolet,
- technik serwisu stolarki otworowej,
- monter automatyki okiennej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m, w tym ocena równowagi,
- badania słuchu przy pracy z elektronarzędziami i wiertarkami udarowymi.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż montażu stolarki na wysokości, pracy z rusztowań i podestów ruchomych,
- szkolenie z bezpiecznego transportu i przenoszenia szyb oraz dużych skrzydeł,
- szkolenie z zasad podłączania napędów, rozdzielnic i zabezpieczeń przeciwporażeniowych,
- szkolenie z pracy z pianami poliuretanowymi i silikonami według kart charakterystyki,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy ranach ciętych od szkła,
- przeszkolenie z obsługi podestu ruchomego, jeżeli zakres prac tego wymaga, wraz z uprawnieniami UDT.
Środowisko pracy
Technik pracuje na budowach i w budynkach użytkowanych – w mieszkaniach podczas wymiany okien, w halach przy bramach przemysłowych, w galeriach handlowych przy drzwiach automatycznych i na elewacjach przy fasadach. Montaż na wyższych kondygnacjach odbywa się z rusztowań, podestów ruchomych lub z wnętrza przy otwartym otworze, często przy silnym wiatrze. Skrzydła okienne, szyby zespolone i segmenty bram są ciężkie i nieporęczne, a transport odbywa się po schodach i w przejściach bez windy. Przy serwisie automatyki technik pracuje przy czynnej instalacji elektrycznej i w otoczeniu ruchu pieszych i pojazdów, a rozkucia otworów wytwarzają pył i hałas. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wiertarki udarowe, wkrętarki, bruzdownice i piły do demontażu starej stolarki;
- poziomnica laserowa, dalmierz i przyrządy do obmiaru otworów;
- przyssawki, pasy transportowe, żurawiki i wózki do przenoszenia szyb;
- piany poliuretanowe, taśmy rozprężne, folie i silikony;
- napędy, sterowniki, fotokomórki i listwy krawędziowe do bram i drzwi;
- mierniki do sprawdzania instalacji elektrycznej i ciągłości przewodu ochronnego;
- rusztowania, drabiny, podesty ruchome i szelki bezpieczeństwa.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z wysokości z rusztowania, podestu, drabiny i przez otwarty otwór okienny,
- uderzenie spadającym skrzydłem, szybą, segmentem bramy lub narzędziem,
- rany cięte od krawędzi szyb zespolonych i stłuczonych tafli,
- przygniecenie przez przewracające się skrzydło, bramę lub pakiet szyb,
- dźwiganie ciężkich skrzydeł i praca w wymuszonych pozycjach przy osadzaniu w otworze,
- hałas wiertarek udarowych, bruzdownic i pił przy rozkuciach,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym przy wierceniu udarowym,
- pył mineralny z rozkuwania ościeży, cegły i betonu,
- porażenie prądem elektrycznym przy podłączaniu napędów i pracy przy instalacji budynku,
- pochwycenie i zgniecenie przez uruchomioną bramę lub drzwi automatyczne podczas regulacji,
- utrata kontroli nad elementem i równowagi pod naporem wiatru na elewacji.
Czynniki chemiczne:
- piany poliuretanowe zawierające izocyjaniany, uwalniane podczas aplikacji,
- silikony, kleje montażowe i kleje hybrydowe uwalniające rozpuszczalniki,
- pył krzemionki krystalicznej z betonu i zaprawy przy rozkuciach,
- preparaty do czyszczenia profili i usuwania resztek kleju na bazie rozpuszczalników.
Czynniki psychofizyczne:
- praca w mieszkaniach użytkowników, pod obserwacją i z presją szybkiego zakończenia wymiany,
- presja terminów harmonogramu montaży i serwisów awaryjnych,
- odpowiedzialność za prawidłowe nastawy zabezpieczeń drzwi i bram, od których zależy bezpieczeństwo użytkowników,
- częste zmiany miejsca pracy i długie dojazdy między zleceniami,
- napięcie wynikające z pracy na wysokości i przy otwartych otworach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika montażu i automatyki stolarki budowlanej.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką bezpieczeństwa i amortyzatorem – upadek z wysokości, wiatr na elewacji;
- hełm ochronny – spadające elementy;
- rękawice odporne na przecięcie i ochraniacze przedramion – skaleczenia szkłem;
- obuwie ochronne z podnoskiem – przygniecenie ciężkim elementem, spadające elementy;
- okulary ochronne – pył mineralny, skaleczenia szkłem;
- półmaska filtrująca z filtrem P3 przy rozkuciach – pył mineralny, krzemionka krystaliczna;
- ochronniki słuchu – hałas;
- rękawice antywibracyjne – drgania miejscowe;
- rękawice chemoodporne i półmaska z filtrem przeciw parom organicznym przy pianie i klejach – piany poliuretanowe i izocyjaniany, silikony i kleje, preparaty czyszczące;
- narzędzia o izolowanych rękojeściach i odzież bez elementów metalowych przy pracy przy instalacji – porażenie prądem.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rusztowania z pełnym pomostem i balustradami, podesty ruchome z aktualnym badaniem UDT, punkty kotwiczenia – upadek z wysokości, wiatr na elewacji;
- wygrodzenie i oznakowanie strefy pod montażem, zakaz przebywania osób poniżej – spadające elementy;
- przyssawki, żurawiki, wózki i pasy do transportu szyb i skrzydeł – dźwiganie i wymuszone pozycje, przygniecenie ciężkim elementem;
- stojaki i stelaże do pionowego składowania szyb i skrzydeł – przygniecenie ciężkim elementem, skaleczenia szkłem;
- elektronarzędzia z odciągiem pyłu i odkurzacze klasy M – pył mineralny, krzemionka krystaliczna;
- narzędzia o obniżonym poziomie hałasu i drgań, serwis udarów – hałas, drgania miejscowe;
- odłączenie i zablokowanie zasilania przy pracach przy napędzie, rozdzielnice budowlane z wyłącznikiem różnicowoprądowym – porażenie prądem, pochwycenie przez napęd;
- fotokomórki, listwy krawędziowe i ograniczenie siły napędu po regulacji – pochwycenie przez napęd, odpowiedzialność za bezpieczeństwo automatyki;
- wentylacja pomieszczenia przy aplikacji piany i klejów – piany poliuretanowe i izocyjaniany, silikony i kleje.
Środki organizacyjne
- instrukcja bezpiecznego wykonywania robót montażowych na wysokości i praca w dwie osoby przy otwartym otworze – upadek z wysokości, praca na wysokości jako obciążenie psychiczne;
- przerwanie prac na elewacji przy wietrze przekraczającym dopuszczalną prędkość – wiatr na elewacji;
- zasady podnoszenia ciężarów, limity masy dla jednej osoby i transport zespołowy – dźwiganie i wymuszone pozycje;
- procedura łączenia napędu, pomiary ochronne i protokół nastaw sił zamykania – porażenie prądem, pochwycenie przez napęd, odpowiedzialność za bezpieczeństwo automatyki;
- karty charakterystyki pian, silikonów i preparatów czyszczących dostępne na stanowisku – piany poliuretanowe i izocyjaniany, silikony i kleje, preparaty czyszczące;
- zabezpieczenie i wygrodzenie przejść w obiektach użytkowanych podczas serwisu drzwi automatycznych – pochwycenie przez napęd, praca w domu klienta;
- planowanie tras i harmonogramu z czasem na dojazdy i przeglądy – zmienne miejsca pracy i dojazdy, presja terminów montażu;
- pomiary hałasu, drgań i pyłów przy pracach rozkuwających – hałas, drgania miejscowe, pył mineralny;
- zasady postępowania ze stłuczonym szkłem i pojemniki na odpady szklane – skaleczenia szkłem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika montażu i automatyki stolarki budowlanej.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, pył mineralny i pył krzemionki krystalicznej, praca w wymuszonych pozycjach ciała, dźwiganie;
- czynniki chemiczne – izocyjaniany z pian poliuretanowych, silikony i kleje montażowe, rozpuszczalniki w preparatach czyszczących;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, obsługa podestów ruchomych i urządzeń transportu bliskiego, praca przy urządzeniach elektrycznych do 1 kV, obsługa napędów bram i drzwi automatycznych, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
- monter stolarki drzwiowej,
- operator produkcji okien PCV,
- monter fasad szklanych,
- automatyk,
- elektronik.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).