Pracownik pomocniczy krawca – kod 932915 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik pomocniczy krawca pomaga krawcowi w pracowni krawieckiej, zakładzie usługowym lub szwalni. Rozkłada i przygotowuje tkaniny, odrysowuje i wycina elementy według szablonów, fastryguje, obrzuca brzegi, wszywa zamki i podszewki, przyszywa guziki, prasuje półprodukty i gotowe wyroby, wykonuje drobne poprawki odzieży i dba o porządek na stanowiskach.
Pracownik pomocniczy krawca – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie podstawowe lub zasadnicze, mile widziane w zawodzie krawiec,
- umiejętność obsługi stębnówki, overlocka i żelazka parowego,
- staranność, dokładność i dobra koordynacja wzrokowo-ruchowa,
- umiejętność szycia ręcznego i podstawowa znajomość konstrukcji odzieży,
- dobry wzrok do pracy z bliska,
- cierpliwość i umiejętność pracy pod kierunkiem krawca mistrza.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pomocnik krawca,
- szwaczka pomocnicza,
- pracownica pracowni krawieckiej,
- pracownik poprawek krawieckich,
- prasowaczka w zakładzie krawieckim.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy precyzyjnej pracy z bliska,
- ocena kręgosłupa i kończyn górnych przy pracy siedzącej i powtarzalnej.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż obsługi maszyn do szycia, overlocka i noży krojczych,
- instruktaż bezpiecznej obsługi żelazka parowego i prasowalnicy,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w pomieszczeniach z materiałami łatwopalnymi,
- szkolenie z pierwszej pomocy przy skaleczeniach, ukłuciach i oparzeniach.
Środowisko pracy
Praca odbywa się w niewielkich pracowniach krawieckich, punktach poprawek odzieży, pracowniach teatralnych i w szwalniach szyjących na zamówienie. Pracownik spędza większość dnia przy maszynie do szycia lub stole krojczym, w pozycji siedzącej lub stojącej, z wzrokiem skupionym na drobnych elementach. W pomieszczeniu pracują żelazka parowe i prasowalnice, a z tkanin unosi się pył. Przed sezonem wizytowym, ślubami czy premierami teatralnymi praca bywa wykonywana w pośpiechu i w nadgodzinach. Na stanowisku wykorzystuje się:
- maszyny do szycia stębnowe, overlocki i renderki;
- nożyce krawieckie, nóż krojczy elektryczny i przecinaki;
- igły, szpilki, naparstki, kreda krawiecka i szablony;
- żelazka parowe, prasowalnice i stoły do prasowania z odsysaniem;
- manekiny, centymetry i linijki krawieckie;
- oświetlenie miejscowe przy maszynach.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- ukłucie i przebicie palca igłą maszyny do szycia lub igłą ręczną,
- skaleczenie nożycami, nożem krojczym i przecinakami,
- oparzenie gorącą stopą żelazka, parą wodną i powierzchnią prasowalnicy,
- porażenie prądem przy uszkodzonym przewodzie żelazka lub maszyny,
- pochwycenie włosów lub odzieży przez napęd maszyny do szycia,
- niewystarczające oświetlenie i olśnienie przy pracy z drobnymi elementami,
- hałas maszyn do szycia i overlocków.
Czynniki chemiczne:
- pył i włókna tekstylne powstające przy krojeniu i szyciu,
- formaldehyd i barwniki z wykończeń tkanin uwalniane przy prasowaniu,
- opary klejów termoplastycznych z flizelin i środki do usuwania plam.
Czynniki psychofizyczne:
- długotrwała praca w pozycji siedzącej z pochyloną głową,
- powtarzalne ruchy dłoni i nadgarstków przy szyciu ręcznym i obsłudze maszyny,
- obciążenie wzroku pracą z bliska przy drobnych ściegach,
- presja terminów realizacji zamówień i poprawek,
- praca w pozycji stojącej przy krojeniu i prasowaniu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika pomocniczego krawca.
Środki ochrony indywidualnej
- naparstek i rękawice antyprzecięciowe przy krojeniu – ukłucie igłą, skaleczenie;
- związane włosy i odzież robocza bez luźnych elementów – ruchome części;
- rękawica ochronna przy prasowaniu grubych elementów – oparzenie;
- półmaska przeciwpyłowa przy dużym zapyleniu – pył tekstylny;
- okulary korekcyjne do pracy z bliska według zaleceń lekarza – obciążenie wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony igieł i palców w maszynach do szycia, wyłączniki przy stopie – ukłucie igłą, ruchome części;
- nóż krojczy z osłoną ostrza – skaleczenie;
- stoły do prasowania z odsysaniem pary i podstawki pod żelazka – oparzenie, wykończenia tkanin;
- instalacja elektryczna z wyłącznikiem różnicowoprądowym, przeglądy przewodów – porażenie prądem;
- lampy miejscowe przy maszynach i dobre oświetlenie ogólne – oświetlenie, obciążenie wzroku;
- wentylacja mechaniczna i odciągi przy prasowaniu i klejeniu – pył tekstylny, kleje i flizeliny, wykończenia tkanin;
- krzesła z regulacją wysokości i oparciem, stoły o odpowiedniej wysokości – pozycja siedząca, pozycja stojąca;
- maszyny o niskim poziomie hałasu z serwomotorem – hałas.
Środki organizacyjne
- zakaz poprawiania nici i materiału przy włączonej maszynie – ukłucie igłą, ruchome części;
- przechowywanie nożyc i przecinaków w wyznaczonym miejscu – skaleczenie;
- wyłączanie żelazek z sieci po pracy i kontrola stanu przewodów – oparzenie, porażenie prądem;
- przerwy i ćwiczenia rozluźniające, przeplatanie szycia z pracą stojącą – pozycja siedząca, powtarzalność, pozycja stojąca;
- przerwy dla wzroku co godzinę – obciążenie wzroku;
- planowanie przyjęć zleceń z realnymi terminami – presja terminów;
- regularne odkurzanie stanowisk i usuwanie ścinków – pył tekstylny;
- stosowanie klejów i odplamiaczy zgodnie z kartami charakterystyki – kleje i flizeliny;
- czasowa rotacja przy maszynach głośniejszych – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika pomocniczego krawca.
- czynniki fizyczne – hałas, niewłaściwe oświetlenie przy pracy precyzyjnej;
- czynniki chemiczne – pył organiczny tekstylny, formaldehyd z wykończeń tkanin;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca wymagająca precyzji wzrokowej z bliska, wymuszona pozycja siedząca, ruchy powtarzalne kończyn górnych, obsługa urządzeń grzewczych do prasowania.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).