Nauczyciel akademicki – nauki weterynaryjne

Nauczyciel akademicki – nauki weterynaryjne – kod 231010 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Nauczyciel akademicki w dziedzinie nauk weterynaryjnych prowadzi zajęcia na wydziale medycyny weterynaryjnej: wykłady, ćwiczenia w prosektorium i w laboratorium oraz zajęcia kliniczne z pacjentami w klinice uczelnianej. Demonstruje badanie zwierząt, zabiegi chirurgiczne, sekcje zwłok i techniki diagnostyczne, nadzoruje studentów w czasie pracy ze zwierzętami gospodarskimi i towarzyszącymi oraz prowadzi badania naukowe na zwierzętach doświadczalnych.

Nauczyciel akademicki – nauki weterynaryjne – wymagania w stosunku do pracownika

dyplom lekarza weterynarii i prawo wykonywania zawodu oraz stopień doktora lub doktora habilitowanego,
umiejętność bezpiecznego poskramiania zwierząt gospodarskich, koni, psów i kotów,
znajomość zasad wykonywania sekcji zwłok i postępowania z materiałem zakaźnym,
uprawnienia do planowania i wykonywania procedur na zwierzętach doświadczalnych, zgodnie z przepisami o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych,
znajomość zasad bezpiecznego stosowania anestetyków wziewnych, leków psychotropowych i cytostatyków weterynaryjnych,
przeszkolenie w zakresie ochrony radiologicznej przy badaniach radiologicznych zwierząt.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

wykładowca medycyny weterynaryjnej,
adiunkt kliniki weterynaryjnej uczelni,
nauczyciel akademicki wydziału weterynarii,
lekarz weterynarii w klinice uczelnianej,
prowadzący ćwiczenia w prosektorium weterynaryjnym.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z uwzględnieniem narażenia na czynniki biologiczne grupy 2 i 3 oraz odzwierzęce,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania i kontrola stanu uodpornienia w związku z narażeniem na wściekliznę, tężec i leptospirozę,
badania pracowników narażonych na promieniowanie jonizujące przy pracowni radiologicznej oraz kontrola dawek indywidualnych,
okresowa kontrola morfologii krwi przy udziale w chemioterapii zwierząt i pracy z cytostatykami,
okresowe badanie spirometryczne i ocena uczulenia na alergeny zwierzęce.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy w klinice i prosektorium,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z ochrony radiologicznej dla osób pracujących w narażeniu na promieniowanie jonizujące,
szkolenie z postępowania z materiałem zakaźnym, odpadami medycznymi i zwłokami zwierząt,
szkolenie z bezpiecznego postępowania z anestetykami wziewnymi i lekami cytostatycznymi,
szkolenie z poskramiania zwierząt i postępowania po pokąsaniu lub zakłuciu,
szczepienie przeciw tężcowi i przeciw wściekliźnie oraz szczepienia zalecane personelowi weterynaryjnemu.

Środowisko pracy

Praca odbywa się w kilku odmiennych miejscach. W klinice uczelnianej nauczyciel bada i leczy psy, koty, konie oraz zwierzęta gospodarskie, demonstrując czynności grupie studentów – w tym czasie zwierzę może kopnąć, pogryźć lub przygnieść. W prosektorium wykonuje się sekcje zwłok w obecności grupy, przy stałym kontakcie z tkankami i płynami oraz z formaliną utrwalającą preparaty. W pracowni radiologicznej wykonuje się zdjęcia i badania tomograficzne zwierząt, a w laboratorium prowadzi się hodowle drobnoustrojów i badania materiału zakaźnego. Zajęcia terenowe prowadzone są w fermach, stajniach i gospodarstwach, przy zmiennych warunkach atmosferycznych i obecności pyłów organicznych oraz amoniaku. Do tego dochodzi praca wykładowa i dokumentacyjna przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:

stół zabiegowy, poskramianie, dyby, uwiązy, kaganiec i chwytak oraz sprzęt do unieruchamiania zwierząt;
aparat do znieczulenia wziewnego z izofluranem, respirator, monitor pacjenta i pompy infuzyjne;
narzędzia chirurgiczne, diatermia, igły, strzykawki oraz pojemniki na odpady ostre;
aparat rentgenowski, aparat USG, tomograf oraz fartuchy i osłony ochronne;
zestaw sekcyjny, piła do kości, pojemniki z formaliną i chłodnia na zwłoki;
inkubatory, wirówki, autoklaw i komora bezpieczeństwa biologicznego w laboratorium;
leki weterynaryjne, w tym leki psychotropowe i cytostatyki oraz preparaty do dezynfekcji;
komputer z dokumentacją kliniczną i systemem dydaktycznym.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

pokąsanie, podrapanie, kopnięcie, przygniecenie i przewrócenie przez zwierzę w czasie badania i pokazu,
zakłucie igłą i skaleczenie narzędziem chirurgicznym, piłą do kości i szkłem laboratoryjnym,
promieniowanie jonizujące przy zdjęciach radiologicznych i badaniach tomograficznych zwierząt,
ulatniający się izofluran i podtlenek azotu przy indukcji i rozszczelnieniu układu anestetycznego,
dźwiganie i przemieszczanie zwierząt, zwłok, worków z paszą i sprzętu klinicznego,
wymuszona pozycja ciała przy zabiegach, sekcjach i badaniu zwierząt gospodarskich,
hałas od szczekania zwierząt w lecznicy oraz od maszyn w fermie i stajni,
niska temperatura chłodni na zwłoki oraz praca w nieogrzewanych oborach i na otwartym terenie,
poślizgnięcie na posadzce zanieczyszczonej płynami, odchodami i preparatami dezynfekcyjnymi,
praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy dokumentacji, publikacjach i wykładach,
obciążenie narządu głosu przy prowadzeniu zajęć w hałaśliwej klinice i w prosektorium.

Czynniki chemiczne:

formaldehyd uwalniający się z preparatów i pojemników w prosektorium i w pracowni histologicznej,
izofluran i inne anestetyki wziewne w powietrzu sali zabiegowej,
leki cytostatyczne stosowane w onkologii weterynaryjnej, o działaniu rakotwórczym i szkodliwym na płodność,
podchloryn sodu, aldehyd glutarowy, alkohole i czwartorzędowe związki amoniowe do dezynfekcji,
amoniak i siarkowodór w budynkach inwentarskich w czasie zajęć terenowych,
lateks i akceleratory gumy w rękawicach zabiegowych.

Czynniki biologiczne:

odzwierzęce czynniki zakaźne: wścieklizna, leptospiroza, bruceloza, gorączka Q, chlamydiozy i gruźlica bydła,
bakterie i wirusy w materiale sekcyjnym, w tym pałeczki Salmonella, Clostridium i wirusy zwierzęce,
grzybice skórne przenoszone ze zwierząt, w tym Microsporum i Trichophyton,
drobnoustroje hodowane w laboratorium diagnostycznym i badawczym, w tym szczepy grupy 2 i 3 zagrożenia,
alergeny sierści, naskórka, moczu i pyłów paszowych wywołujące astmę i alergiczny katar,
pasożyty odzwierzęce: świerzbowce, pchły, kleszcze oraz jaja tasiemców i glisty.

Czynniki psychofizyczne:

odpowiedzialność za bezpieczeństwo studentów pracujących ze zwierzętami i z materiałem zakaźnym,
obciążenie emocjonalne eutanazją zwierząt, pokazami sekcyjnymi i kontaktem z cierpieniem zwierząt,
napięcie w kontakcie z właścicielami zwierząt, roszczenia i agresja słowna w klinice,
dyżury kliniczne, nagłe przypadki i wydłużone zabiegi poza planowanymi godzinami,
presja publikacyjna, obowiązki grantowe i sprawozdawczość z procedur na zwierzętach,
wysokie tempo pracy przy łączeniu dydaktyki, klinicznej opieki nad pacjentem i badań.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku nauczyciela akademickiego – nauki weterynaryjne.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice nitrylowe, a przy sekcjach i pracy z kośćmi rękawice odporne na przecięcie – zaklucie, uraz od zwierzecia, material sekcyjny, odzwierzecze, grzybice, pasozyty, lateks;
osłona twarzy lub gogle i maska filtrująca w prosektorium, przy zabiegach i w laboratorium – material sekcyjny, odzwierzecze, formalina, hodowle laboratoryjne, alergeny zwierzecze;
fartuch nieprzemakalny, zarękawki i ochraniacze na obuwie oraz odzież wymieniana po zajęciach terenowych – material sekcyjny, odzwierzecze, pasozyty, poslizgniecie;
fartuch i osłony z ekwiwalentem ołowiu, osłona tarczycy oraz dawkomierz indywidualny w pracowni radiologicznej – promieniowanie jonizujace;
rękawice do cytostatyków zakładane podwójnie i fartuch barierowy przy chemioterapii – cytostatyki;
obuwie zabudowane z podeszwą antypoślizgową, odzież ciepła do chłodni i obory – poslizgniecie, mikroklimat;
ochronniki słuchu w kojcach i w fermie – halas.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

poskramianie, dyby, boksy, chwytaki i stoły podnoszone hydraulicznie do unieruchamiania zwierząt – uraz od zwierzecia, dzwiganie, pozycja wymuszona;
wentylacja prosektorium z wyciągiem przy stołach sekcyjnych i stanowisko z odciągiem na formalinę – formalina, material sekcyjny, obciazenie glosu;
układ odprowadzania gazów anestetycznych, szczelne maski i kontrola szczelności aparatu do znieczulenia – izofluran, anestetyki wziewne;
osłony stałe pracowni radiologicznej, sterowanie zdalne i sygnalizacja pracy aparatu – promieniowanie jonizujace;
komora bezpieczeństwa biologicznego, autoklaw i wydzielone laboratorium o właściwej klasie bezpieczeństwa – hodowle laboratoryjne, material sekcyjny;
igły z osłoną bezpieczeństwa, pojemniki na odpady ostre przy stanowisku i osłony piły do kości – zaklucie;
przygotowanie cytostatyków w wydzielonym pomieszczeniu, zamknięte zestawy do podawania i zestaw do neutralizacji rozlania – cytostatyki;
posadzka zmywalna ze spadkiem i odpływem, maty antypoślizgowe oraz bieżące sprzątanie na mokro – poslizgniecie;
wentylacja kojców, wygrodzenia akustyczne i ogrzewanie pomieszczeń klinicznych – halas, mikroklimat, alergeny zwierzecze, amoniak i siarkowodor;
wózki i podnośniki do przemieszczania zwierząt i zwłok oraz ergonomiczne stanowisko komputerowe – dzwiganie, monitor.

Środki organizacyjne

instruktaż studentów przed każdym kontaktem ze zwierzęciem i z materiałem zakaźnym oraz limit liczebności grupy przy stole – odpowiedzialnosc za studentow, uraz od zwierzecia, material sekcyjny;
praca ze zwierzętami gospodarskimi co najmniej w dwie osoby i wyznaczony pracownik do poskramiania – uraz od zwierzecia, dzwiganie;
procedura po pokąsaniu, zakłuciu i ekspozycji z dostępem do profilaktyki poekspozycyjnej i zgłoszeniem do służby medycyny pracy – zaklucie, odzwierzecze, material sekcyjny, pasozyty, grzybice;
rejestr prac w narażeniu na czynniki rakotwórcze i mutagenne oraz wyłączenie kobiet w ciąży z pracy z cytostatykami i promieniowaniem – cytostatyki, formalina, promieniowanie jonizujace;
pomiary stężeń formaldehydu i anestetyków wziewnych oraz kontrola dawek indywidualnych – formalina, izofluran, anestetyki wziewne, promieniowanie jonizujace;
procedury higieniczne po zajęciach terenowych: odzież zmieniana na terenie uczelni i dezynfekcja obuwia – odzwierzecze, pasozyty, amoniak i siarkowodor, srodki dezynfekcyjne;
grafik dyżurów z odpoczynkiem po nocy i rozdzielenie dydaktyki od pracy klinicznej – praca dyzurowa, tempo pracy;
wsparcie psychologiczne i omówienie przypadków eutanazji oraz zasady komunikacji z właścicielem zwierzęcia – obciazenie euthanazja, kontakt z wlascicielami;
realne terminy sprawozdań naukowych i podział zadań w zespole badawczym – presja dorobku;
przerwy w pracy przy monitorze i przerwy głosowe między zajęciami – monitor, obciazenie glosu.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla nauczyciela akademickiego – nauki weterynaryjne.

czynniki fizyczne – promieniowanie jonizujące, hałas, dźwiganie i przemieszczanie zwierząt, wymuszona pozycja ciała, niska temperatura chłodni i praca w pomieszczeniach inwentarskich, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie narządu głosu;
czynniki chemiczne – formaldehyd, izofluran i podtlenek azotu, leki cytostatyczne o działaniu rakotwórczym i szkodliwym na płodność, podchloryn sodu, aldehyd glutarowy i alkohole, amoniak i siarkowodór, lateks;
czynniki biologiczne – odzwierzęce czynniki zakaźne, w tym wścieklizna, leptospiroza, bruceloza i gorączka Q, bakterie i wirusy materiału sekcyjnego, grzybice skórne, szczepy hodowane w laboratorium, alergeny sierści i pyłów paszowych, pasożyty odzwierzęce – czynniki grupy 2 i 3 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – ryzyko pokąsania, kopnięcia i przygniecenia przez zwierzę, zakłucie i skaleczenie narzędziem, kontakt z materiałem zakaźnym, praca dyżurowa i nagłe zabiegi, obciążenie psychiczne eutanazją zwierząt.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy

Nauczyciel akademicki – nauki weterynaryjne