Pracownik obsługi sklepu – kod 933401 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Pracownik obsługi sklepu przyjmuje dostawy na zaplecze, rozpakowuje towar i wykłada go na półki, do lad chłodniczych i zamrażarek, dba o rotację według dat przydatności, oznacza ceny i etykiety, usuwa towary przeterminowane i uszkodzone, porządkuje sklep, segreguje kartony i folie, a w razie potrzeby pomaga przy kasie i obsłudze klientów.
Pracownik obsługi sklepu – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie podstawowe lub zasadnicze,
- umiejętność obsługi wózka paletowego ręcznego, czytnika cen i drukarki etykiet,
- znajomość zasad rotacji towaru według dat (FIFO, FEFO),
- dobra kondycja fizyczna i gotowość do pracy w ruchu,
- orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – w sklepach z żywnością, jeżeli wymaga tego zakres pracy,
- gotowość do pracy zmianowej, w tym wczesnoporannej i nocnej przy wykładaniu dostaw.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- pracownik sali sprzedaży,
- wykładacz towaru,
- pracownik hali sklepowej,
- pracownik wykładania towaru,
- pracownik działu ekspozycji towaru.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu ruchu przy ręcznych pracach transportowych,
- orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych – przy pracy z żywnością nieopakowaną.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż obsługi wózka paletowego, belownicy do kartonów i drabinek,
- instruktaż pracy w chłodniach i mroźniach sklepowych,
- szkolenie z zasad higieny żywności i GHP – w sklepach spożywczych,
- szkolenie z postępowania w sytuacji kradzieży, agresji klienta i napadu,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji klientów.
Środowisko pracy
Praca odbywa się na sali sprzedaży sklepu spożywczego, drogerii, marketu budowlanego lub dyskontu oraz na zapleczu, w magazynku, chłodni i mroźni. Pracownik często wykłada towar przed otwarciem sklepu albo w czasie, gdy po alejkach chodzą klienci z wózkami. Wiele czynności wymaga schylania się do dolnych półek i sięgania do najwyższych, a przy uzupełnianiu lad chłodniczych i mroźni – pracy w niskiej temperaturze. Na zapleczu pracuje belownica do kartonów i składowane są palety z dostaw. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wózki paletowe ręczne, wózki platformowe i rolkontenery;
- noże do kartonów i nożyczki;
- metkownice, drukarki etykiet i terminale do zamawiania;
- drabinki i podesty sklepowe;
- regały, lady chłodnicze, zamrażarki i chłodnie;
- belownica do kartonów i folii.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- skaleczenie nożem do kartonów, krawędzią puszek i stłuczonym szkłem,
- uderzenie towarem spadającym z regału lub palety,
- upadek z drabinki lub podestu przy wykładaniu na wysokie półki,
- potknięcie o kartony, palety i folię, poślizgnięcie na rozlanych płynach,
- przytrzaśnięcie stopy lub uderzenie wózkiem paletowym i rolkontenerem,
- zgniecenie lub zranienie przy obsłudze belownicy,
- praca w chłodni, mroźni i przy otwartych ladach chłodniczych.
Czynniki chemiczne:
- środki czystości i rozlane chemikalia gospodarcze z uszkodzonych opakowań,
- czynnik chłodniczy przy awarii urządzeń chłodniczych.
Czynniki psychofizyczne:
- przenoszenie zgrzewek napojów, kartonów i worków,
- częste schylanie się i sięganie powyżej barków,
- długotrwała praca w pozycji stojącej i w ruchu,
- kontakt z roszczeniowymi lub agresywnymi klientami, kradzieże,
- praca zmianowa, wczesne godziny rozpoczęcia i praca w niedziele handlowe,
- presja czasu przy wykładaniu dostaw przed otwarciem sklepu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pracownika obsługi sklepu.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice ochronne, antyprzecięciowe przy otwieraniu kartonów – noże, środki czystości;
- obuwie robocze z podnoskiem i podeszwą antypoślizgową – spadający towar, potknięcie, wózki;
- odzież ochronna ocieplana do chłodni i mroźni – zimno;
- odzież robocza z identyfikatorem – agresja klientów.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- noże z ukrytym ostrzem samochowającym – noże;
- stabilne drabinki i podesty z poręczą – upadek z drabinki;
- rolkontenery i wózki z hamulcami, wózki o regulowanej wysokości – wózki, dźwiganie, skłony;
- belownica z blokadą drzwi i sterowaniem dwuręcznym – belownica;
- drzwi chłodni otwierane od wewnątrz i sygnalizacja alarmowa – zimno, czynnik chłodniczy;
- monitoring wizyjny, przycisk alarmowy i bramki antykradzieżowe – agresja klientów;
- maty przeciwzmęczeniowe na stanowiskach stałych – pozycja stojąca.
Środki organizacyjne
- układanie ciężkich towarów na dolnych i środkowych półkach – dźwiganie, spadający towar, skłony;
- bieżące usuwanie kartonów i folii z alejek, oznakowanie mokrej podłogi – potknięcie, środki czystości;
- ograniczenie czasu pracy w mroźni i przerwy na ogrzanie – zimno;
- obsługa belownicy wyłącznie przez przeszkolone osoby – belownica;
- procedura postępowania przy kradzieży – bez zatrzymywania siłą przez pracownika – agresja klientów;
- grafik zmian zgodny z przepisami o czasie pracy i rotacja zadań – praca zmianowa, pozycja stojąca;
- planowanie dostaw i obsady w godzinach wykładania – presja czasu.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pracownika obsługi sklepu.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zimny (chłodnie, mroźnie);
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ręczne prace transportowe, praca w pozycji stojącej, praca na drabinkach, kontakt z klientami, praca zmianowa.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).