Konstruktor odzieży – kod 753201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Konstruktor odzieży przekłada projekt plastyczny na konstrukcję form – na podstawie tabel wymiarowych opracowuje siatki konstrukcyjne, wykonuje modelowanie, stopniowanie na rozmiary i układy szablonów na tkaninie. Pracuje w biurze konstrukcyjnym zakładu odzieżowego, ręcznie na papierze i w programach CAD, przygotowuje dokumentację techniczną, kroi i szyje modele próbne oraz uczestniczy w przymiarkach i korektach.
Konstruktor odzieży – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie lub wyższe w zakresie technologii odzieży, projektowania lub technik przemysłu mody,
- znajomość metod konstrukcji i modelowania odzieży oraz zasad stopniowania,
- obsługa systemów CAD do konstrukcji odzieży, digitizera i plotera,
- znajomość właściwości tkanin, dzianin i dodatków krawieckich,
- umiejętność obsługi maszyn szwalniczych i krojenia modeli próbnych,
- dokładność, wyobraźnia przestrzenna i umiejętność pracy z projektantem.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- konstruktor-technolog odzieży,
- modelarz odzieży,
- konstruktor CAD odzieży,
- konstruktor form odzieżowych,
- konstruktor wzorów odzieży.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne – ze względu na pracę przy monitorze ekranowym i precyzyjne rysowanie, z zapewnieniem okularów korygujących wzrok, jeśli lekarz stwierdzi taką potrzebę,
- ocena układu ruchu, w szczególności kręgosłupa i kończyn górnych,
- ocena układu oddechowego – przy pracy z pyłem tekstylnym w krojowni.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla stanowisk inżynieryjno-technicznych, a gdy konstruktor wykonuje głównie prace szwalnicze i krojowe – co 3 lata,
- szkolenie z obsługi plotera, digitizera i krajarek,
- szkolenie z zasad bezpiecznej obsługi maszyn szwalniczych i prasowalniczych,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej – materiały tekstylne są palne,
- szkolenie z ergonomii pracy przy monitorze ekranowym.
Środowisko pracy
Konstruktor pracuje w biurze konstrukcyjnym przy komputerze z dużym monitorem oraz przy stole konstrukcyjnym, na którym rysuje i wycina szablony, często w pozycji stojącej i pochylonej. Część czasu spędza w modelarni i krojowni przy krojeniu i szyciu modeli próbnych oraz przy prasowaniu. W pomieszczeniach unosi się pył tekstylny, a ploter i maszyny generują hałas. Praca odbywa się zwykle na jedną zmianę, ale przed sezonem i przy nowych kolekcjach w wydłużonym czasie i pod presją terminów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z systemem CAD do konstrukcji odzieży i dużym monitorem;
- digitizer i ploter rysujący lub tnący;
- stół konstrukcyjny, linijki krawieckie, krzywiki i radełka;
- nożyce krawieckie i nóż do wycinania szablonów;
- krajarka ręczna z nożem pionowym lub tarczowym;
- maszyny szwalnicze stębnowe i overlocki;
- żelazko parowe i prasa do wklejania.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- długotrwała praca przy monitorze ekranowym i obciążenie narządu wzroku,
- wymuszona pozycja pochylona przy stole konstrukcyjnym,
- powtarzalne ruchy dłoni przy rysowaniu, wycinaniu i obsłudze myszy,
- skaleczenie nożycami, nożem do szablonów i ostrzem krajarki,
- przekłucie palca igłą maszyny szwalniczej,
- oparzenie gorącą stopą żelazka, parą i płytą prasy do wklejania,
- porażenie prądem elektrycznym od maszyn i żelazek,
- hałas od plotera i maszyn szwalniczych.
Czynniki chemiczne:
- pył tekstylny, zwłaszcza bawełniany i lniany,
- opary z klejów termotopliwych przy wklejaniu flizeliny,
- pozostałości formaldehydu i środków wykończalniczych w tkaninach.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów przy przygotowaniu kolekcji,
- długotrwała koncentracja uwagi i precyzja obliczeń konstrukcyjnych,
- odpowiedzialność za koszty błędów w szablonach powielanych w produkcji seryjnej,
- praca w wydłużonym czasie w okresach szczytu.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku konstruktora odzieży.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korygujące wzrok do pracy przy monitorze, jeśli zaleci je lekarz – obciążenie narządu wzroku;
- rękawica ochronna z siatki stalowej przy krojeniu krajarką – skaleczenie ostrzem krajarki;
- półmaska filtrująca FFP1 przy pracy w krojowni – pył tekstylny;
- odzież robocza i fartuch – pył tekstylny, opary z klejów, oparzenie przy prasowaniu.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stanowisko komputerowe z dużym monitorem, krzesłem regulowanym i ergonomiczną myszą – praca przy monitorze, powtarzalne ruchy dłoni;
- stół konstrukcyjny z regulacją wysokości i dobre oświetlenie ogólne i miejscowe – wymuszona pozycja pochylona, obciążenie wzroku;
- osłony igieł i pasów maszyn szwalniczych, osłona noża krajarki – przekłucie, skaleczenie;
- podstawki pod żelazka i osłony prasy, termostaty – oparzenie;
- instalacja elektryczna z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
- wentylacja i odciąg przy prasie do wklejania, odkurzanie stanowisk – pył tekstylny, opary z klejów, formaldehyd;
- obudowa lub wydzielenie plotera – hałas.
Środki organizacyjne
- przerwy 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze – obciążenie wzroku, powtarzalne ruchy, koncentracja uwagi;
- przeplatanie pracy przy komputerze pracą przy stole i w modelarni – wymuszona pozycja, monotonia, powtarzalne ruchy;
- harmonogram prac nad kolekcją z rezerwą czasową – presja terminów, praca w wydłużonym czasie;
- weryfikacja szablonów przez drugą osobę przed wdrożeniem do produkcji – odpowiedzialność za koszty błędów;
- przechowywanie narzędzi tnących w futerałach, wyłączanie maszyn przy zmianie igły – skaleczenie, przekłucie;
- pranie lub dekatyzowanie tkanin przed szyciem modeli, wietrzenie pomieszczeń – formaldehyd, pył tekstylny;
- okresowe przeglądy elektryczne maszyn i żelazek – porażenie prądem, oparzenie;
- pomiary hałasu w modelarni – hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla konstruktora odzieży.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja ciała, powtarzalne ruchy kończyn górnych, hałas;
- czynniki chemiczne – pył tekstylny (pył organiczny), formaldehyd, opary klejów termotopliwych;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn szwalniczych i krajarek, praca z narzędziami ostrymi i urządzeniami grzejnymi, obciążenie psychiczne związane z terminami.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).