Dyrektor szkoły – kod 134501 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Dyrektor szkoły kieruje szkołą publiczną lub niepubliczną, sprawuje nadzór pedagogiczny, zatrudnia i ocenia nauczycieli, przewodniczy radzie pedagogicznej i dysponuje budżetem. Odpowiada za bezpieczeństwo uczniów i pracowników w budynku szkoły i podczas zajęć poza nią, współpracuje z organem prowadzącym, kuratorium oświaty, rodzicami i samorządem uczniowskim, a często prowadzi także własne lekcje.
Dyrektor szkoły – wymagania w stosunku do pracownika
- kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danej szkole oraz stopień awansu zawodowego wymagany przepisami oświatowymi,
- ukończone studia lub kurs z zakresu zarządzania oświatą oraz wymagany staż pracy dydaktycznej,
- wyłonienie w konkursie przeprowadzonym przez organ prowadzący – w szkole publicznej,
- niekaralność, brak postępowania dyscyplinarnego oraz sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
- znajomość Prawa oświatowego, Karty Nauczyciela, przepisów bhp w szkołach i placówkach oraz finansów publicznych,
- umiejętność rozwiązywania konfliktów, mediacji i prowadzenia trudnych rozmów,
- dobry stan narządu głosu i odporność na stres.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- dyrektor szkoły podstawowej,
- dyrektor liceum ogólnokształcącego,
- dyrektor technikum,
- dyrektor zespołu szkół,
- dyrektor placówki oświatowej.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne ze względu na pracę przy monitorze ekranowym,
- ocena narządu głosu, a w razie potrzeby konsultacja laryngologiczna lub foniatryczna,
- ocena układu krążenia i stanu psychicznego przy pracy w warunkach długotrwałego stresu.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracodawców i osób kierujących pracownikami – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym obsługi AED,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i prowadzenia praktycznej ewakuacji szkoły,
- szkolenie z procedur na wypadek wtargnięcia napastnika i innych zagrożeń w szkole,
- szkolenie z emisji głosu i higieny pracy głosem,
- szkolenia z zarządzania oświatą, prawa oświatowego i ochrony małoletnich.
Środowisko pracy
Dyrektor szkoły pracuje w gabinecie i sekretariacie, ale znaczną część dnia spędza na korytarzach, w salach lekcyjnych, na hospitacjach, dyżurach przerwowych, w sali gimnastycznej, stołówce i na boisku. Prowadzi posiedzenia rady pedagogicznej, zebrania z rodzicami, apele i uroczystości, często w hałasie i przy dużej liczbie dzieci. Odpowiada za obchody bhp budynku, przeglądy boisk i placów zabaw oraz za organizację wycieczek. Praca obejmuje także popołudniowe i wieczorne spotkania oraz kontrolę dokumentacji. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z monitorem ekranowym, dziennik elektroniczny i systemy informacji oświatowej;
- telefon, system nagłośnienia szkolnego i dzwonek;
- system sygnalizacji pożaru, dźwiękowy system ostrzegawczy i monitoring wizyjny;
- tablice interaktywne, rzutniki i sprzęt pracowni przedmiotowych – podczas hospitacji;
- dokumentacja szkoły, arkusze organizacyjne i protokoły kontroli.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- poślizgnięcie i upadek na schodach, mokrych posadzkach wejść i w sanitariatach,
- potrącenie przez biegnących uczniów na korytarzach i schodach podczas przerw,
- urazy podczas rozdzielania bijących się uczniów,
- hałas na korytarzach, w sali gimnastycznej i stołówce podczas przerw i uroczystości,
- porażenie prądem przy uszkodzonym sprzęcie multimedialnym i przedłużaczach,
- uderzenie o wyposażenie boiska, placu zabaw i sali gimnastycznej podczas przeglądów,
- obciążenie wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym,
- mikroklimat – przegrzane lub niedogrzane sale, praca w plenerze podczas wycieczek i uroczystości.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową od dzieci i młodzieży – wirusy grypy, ospy wietrznej, SARS-CoV-2, paciorkowce,
- zakażenia przewodu pokarmowego, np. norowirusy, w okresach ognisk w szkole,
- wszawica i choroby skóry przenoszone przez kontakt.
Czynniki psychofizyczne:
- konflikty z rodzicami, uczniami, nauczycielami i organem prowadzącym, w tym agresja słowna i groźby,
- obciążenie narządu głosu przy prowadzeniu zebrań, apeli i lekcji w hałasie,
- stres związany z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo kilkuset uczniów i pracowników,
- nawał obowiązków administracyjnych, kontrole i presja terminów,
- obciążenie emocjonalne w sytuacjach kryzysowych – wypadki uczniów, przemoc rówieśnicza, kryzysy psychiczne,
- długotrwała praca siedząca przy dokumentacji oraz praca po godzinach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku dyrektora szkoły.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie zakryte na podeszwie przeciwpoślizgowej – poślizgnięcie i upadek, potknięcie podczas obchodów;
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, jeśli zaleci je lekarz – obciążenie wzroku;
- mikrofon bezprzewodowy lub przenośne nagłośnienie podczas apeli i zebrań – obciążenie narządu głosu, hałas;
- odzież dostosowana do warunków pogodowych podczas wycieczek i uroczystości w plenerze – mikroklimat;
- maseczka i środek do dezynfekcji rąk w okresie zwiększonej zachorowalności – zakażenia kropelkowe i przewodu pokarmowego.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- oznakowanie i antypoślizgowe wykończenie schodów, wycieraczki w wejściach – poślizgnięcie i upadek;
- dyżury nauczycieli na korytarzach i schodach według harmonogramu – potrącenie przez uczniów, urazy przy bójkach;
- okładziny akustyczne w korytarzach, stołówce i sali gimnastycznej – hałas, obciążenie narządu głosu;
- przeglądy roczne i pięcioletnie budynku, okresowe kontrole boisk, sal gimnastycznych i placów zabaw – uderzenie o wyposażenie, upadek;
- przeglądy instalacji elektrycznej i sprzętu multimedialnego – porażenie prądem;
- wentylacja i regulacja ogrzewania sal – mikroklimat, zakażenia kropelkowe;
- ergonomiczne stanowisko komputerowe w gabinecie – obciążenie wzroku, praca siedząca;
- monitoring wizyjny, kontrola wejść i system powiadamiania o zagrożeniu – agresja i groźby, sytuacje kryzysowe.
Środki organizacyjne
- statut, procedury reagowania na przemoc i standardy ochrony małoletnich – konflikty, agresja, przemoc rówieśnicza;
- rozmowy z rodzicami w obecności wychowawcy lub pedagoga, mediacje – konflikty z rodzicami, groźby;
- procedury postępowania w razie wypadku ucznia i kryzysu psychicznego, współpraca z psychologiem – obciążenie emocjonalne, sytuacje kryzysowe;
- delegowanie zadań wicedyrektorom i kierownikom, harmonogram kontroli i sprawozdań – nawał obowiązków, presja terminów, praca po godzinach;
- procedury sanitarne i informowanie rodziców o chorobach zakaźnych, odsyłanie chorych uczniów do domu – zakażenia kropelkowe, wszawica, norowirusy;
- przerwy w pracy przy monitorze i przeplatanie pracy biurowej obchodami – obciążenie wzroku, praca siedząca;
- ćwiczenia głosowe i rozkład zebrań w ciągu dnia – obciążenie narządu głosu.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla dyrektora szkoły.
- czynniki fizyczne – hałas, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, mikroklimat zmienny podczas zajęć w plenerze;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – kontakt z dużą liczbą dzieci i młodzieży – zakażenia przenoszone drogą kropelkową i przez kontakt;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obciążenie narządu głosu, stres związany z odpowiedzialnością za bezpieczeństwo uczniów i pracowników, konflikty i agresja słowna.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).