Inżynier techniki świetlnej

Inżynier techniki świetlnej – kod 215105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier techniki świetlnej projektuje i bada instalacje oświetleniowe – oświetlenie wnętrz, hal produkcyjnych, dróg, tuneli, obiektów sportowych i iluminacje. Wykonuje obliczenia natężenia oświetlenia i olśnienia, dobiera oprawy, źródła światła i układy sterowania, prowadzi pomiary fotometryczne w obiektach oraz badania laboratoryjne opraw, a także sporządza protokoły pomiarów i dokumentację projektową.

Inżynier techniki świetlnej – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne – elektrotechnika, technika świetlna lub inżynieria środowiska,
umiejętność wykonywania obliczeń oświetleniowych i doboru opraw oraz źródeł światła,
znajomość wymagań dotyczących oświetlenia miejsc pracy, dróg i obiektów,
umiejętność wykonywania pomiarów natężenia oświetlenia, luminancji i parametrów elektrycznych opraw,
świadectwo kwalifikacyjne SEP w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe,
prawo jazdy kategorii B i gotowość do pomiarów w obiektach oraz w porze nocnej.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

projektant oświetlenia,
specjalista techniki świetlnej,
inżynier do spraw pomiarów oświetlenia,
projektant instalacji oświetleniowych,
specjalista do spraw fotometrii.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z oceną wzroku i rozróżniania barw,
badania okulistyczne przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – przy pomiarach i montażu opraw na konstrukcjach,
badania lekarskie dla pracowników wykonujących pracę w porze nocnej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z pracy na wysokości i obsługi podnośników oraz rusztowań przejezdnych,
instruktaż z zasad pracy przy instalacjach elektrycznych i wykonywania pomiarów ochronnych,
instruktaż z zasad pracy w pasie drogowym i zabezpieczania stanowiska pomiarowego.

Środowisko pracy

Część pracy to biuro i laboratorium fotometryczne – obliczenia, projekty i badania opraw w kuli fotometrycznej oraz na goniofotometrze, w pomieszczeniach zaciemnionych. Pomiary w obiektach wykonywane są w halach produkcyjnych, magazynach, biurach, szkołach i szpitalach, gdzie trzeba poruszać się wśród maszyn i ruchu wewnętrznego. Pomiary oświetlenia drogowego i iluminacji prowadzone są w porze nocnej, przy ruchu pojazdów, z pobocza i z pasa drogowego, przy każdej pogodzie. Montaż i regulacja opraw wymagają pracy z drabin, rusztowań i podnośników, w halach także na wysokości kilkunastu metrów. W obiektach z lampami wyładowczymi dochodzi kontakt z uszkodzonymi lampami zawierającymi rtęć. Na stanowisku wykorzystuje się:

luksomierze, miernik luminancji, spektroradiometr i rejestratory pomiarów;
kula fotometryczna, goniofotometr i stanowiska badania opraw;
oprogramowanie do obliczeń oświetleniowych i wizualizacji;
oprawy, źródła światła, zasilacze i układy sterowania oświetleniem;
drabiny, rusztowania przejezdne, podnośniki i narzędzia elektroizolowane;
samochód służbowy, odzież ostrzegawcza i sprzęt zabezpieczający stanowisko pomiarowe.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

porażenie prądem przy pomiarach, podłączaniu opraw i pracach w rozdzielnicach,
upadek z drabiny, rusztowania i podnośnika przy montażu oraz regulacji opraw,
potrącenie przez pojazdy w czasie pomiarów oświetlenia dróg i tuneli,
praca w porze nocnej przy pomiarach drogowych i iluminacji,
olśnienie i obciążenie wzroku przy pomiarach źródeł o wysokiej luminancji,
promieniowanie nadfioletowe i światło niebieskie ze źródeł badanych w laboratorium,
potrącenie przez wózki jezdniowe i maszyny w czasie pomiarów w halach,
praca terenowa w mrozie, upale, wiatrze i opadach,
długotrwała praca przy monitorze przy obliczeniach i raportach.

Czynniki chemiczne:

pary rtęci z uszkodzonych lamp wyładowczych i świetlówek,
spaliny i pył drogowy przy pomiarach w tunelach oraz przy drogach,
pył zalegający na oprawach, konstrukcjach i w przestrzeniach podsufitowych.

Czynniki psychofizyczne:

odwrócony rytm dobowy przy pomiarach nocnych,
odpowiedzialność za wyniki pomiarów i zgodność projektów z wymaganiami,
presja terminów opracowań, pomiarów odbiorowych i protokołów,
długotrwała koncentracja przy obliczeniach i serii pomiarów,
zmienne miejsca pracy i dojazdy do obiektów.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera techniki świetlnej.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice elektroizolacyjne i narzędzia izolowane przy pracach przy oprawach – porazenie;
szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem przy pracy z podnośnika i rusztowania – upadek z wysokosci;
hełm ochronny przy pracach w halach i na budowie – upadek z wysokosci, ruch wewnetrzny;
odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności przy pomiarach drogowych i w halach – ruch drogowy, praca nocna, ruch wewnetrzny;
okulary z filtrem chroniącym przed olśnieniem i promieniowaniem optycznym – olsnienie, promieniowanie optyczne;
rękawice ochronne i półmaska przy demontażu zapylonych opraw – pyl zalegajacy, rtec z lamp;
odzież ciepłochronna i przeciwdeszczowa oraz lampa czołowa – warunki atmosferyczne, praca nocna;
półmaska filtrująca przy pomiarach w tunelach – spaliny w tunelach.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wyłączanie zasilania opraw przed pracami, wyłączniki różnicowoprądowe i pomiary ochronne – porazenie;
podnośniki i rusztowania przejezdne z barierami zamiast drabin – upadek z wysokosci;
oznakowanie i wygrodzenie stanowiska pomiarowego w pasie drogowym, pachołki i tablice – ruch drogowy, praca nocna;
pomiary drogowe prowadzone z pojazdu pomiarowego z oznakowaniem ostrzegawczym – ruch drogowy, warunki atmosferyczne;
osłony i blokady w stanowiskach badania opraw oraz zdalny odczyt w laboratorium – promieniowanie optyczne, olsnienie;
wyznaczone przejścia dla pieszych w halach i uzgodnienie wstrzymania ruchu wózków – ruch wewnetrzny;
pojemniki na zużyte lampy wyładowcze i zestaw do usuwania rozbitych świetlówek – rtec z lamp;
wentylacja tuneli w czasie pomiarów i odkurzanie opraw przed pracą – spaliny w tunelach, pyl zalegajacy;
ergonomiczne stanowisko komputerowe z dwoma monitorami i właściwym oświetleniem – monitor, koncentracja.

Środki organizacyjne

procedura wyłączenia, sprawdzenia braku napięcia i zabezpieczenia obwodów przed pracą – porazenie;
pozwolenie na pracę na wysokości i praca w zespole dwuosobowym – upadek z wysokosci;
zgłaszanie pomiarów zarządcy drogi i prowadzenie ich w zespołach dwuosobowych – ruch drogowy, praca nocna;
uzgadnianie pomiarów w hali z kierownikiem zmiany i wyznaczanie tras przejścia – ruch wewnetrzny;
grafik pomiarów nocnych z czasem odpoczynku i rekompensatą czasem wolnym – praca nocna psych, praca nocna;
przerwy w pomiarach źródeł o wysokiej luminancji i ograniczanie czasu obserwacji – olsnienie, promieniowanie optyczne;
procedura postępowania z rozbitymi lampami wyładowczymi i zgłaszanie uszkodzeń – rtec z lamp, pyl zalegajacy;
realne harmonogramy opracowań i weryfikacja protokołów przez drugą osobę – presja terminow, odpowiedzialnosc;
planowanie dojazdów z rezerwą czasu oraz przerwy w pracy przy monitorze – praca w rozjazdach, monitor, koncentracja, warunki atmosferyczne, spaliny w tunelach.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera techniki świetlnej.

czynniki fizyczne – promieniowanie optyczne nadfioletowe i widzialne o wysokiej luminancji, praca na wysokości powyżej 3 m, praca w porze nocnej, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, rozróżnianie barw;
czynniki chemiczne – pary rtęci z uszkodzonych lamp wyładowczych, spaliny silników i pył drogowy, pył zalegający na oprawach;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych, praca w pasie drogowym i w tunelach, praca w halach w strefie ruchu wózków jezdniowych, kierowanie pojazdem służbowym.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy