Architekt oprogramowania – w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025) stanowisku temu najbliższy jest zawód „Projektant / architekt systemów teleinformatycznych” – kod 251103. Architekt oprogramowania projektuje strukturę systemów informatycznych: dobiera technologie, definiuje komponenty i interfejsy, ustala standardy kodowania oraz czuwa nad spójnością rozwiązań w zespołach programistów. Pracuje przy komputerze w biurze software house’u lub zdalnie, dużo czasu poświęca na dyskusje, przeglądy kodu i dokumentację.
Architekt oprogramowania – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe (informatyka, automatyka i robotyka, matematyka lub pokrewne),
- wieloletnie doświadczenie w tworzeniu oprogramowania i znajomość wzorców architektonicznych,
- znajomość usług chmurowych, konteneryzacji i zasad cyberbezpieczeństwa,
- certyfikaty chmurowe i architektoniczne – mile widziane,
- umiejętność prezentowania rozwiązań technicznych i prowadzenia dyskusji z zespołem i klientem.
Inne nazwy stanowiska
Ocena ryzyka zawodowego opisana na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- software architect,
- architekt systemów IT,
- główny architekt rozwiązań,
- architekt rozwiązań informatycznych,
- architekt aplikacji.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne,
- badanie okulistyczne do pracy przy monitorze ekranowym,
- badanie narządu ruchu w zakresie wskazanym przez lekarza – przy pracy w pozycji siedzącej.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp,
- instruktaż stanowiskowy,
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 6 lat,
- szkolenie z ergonomii pracy przy komputerze,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
- szkolenie z bhp przy pracy zdalnej – jeśli architekt pracuje poza biurem,
- szkolenia z architektury systemów, chmury i bezpieczeństwa informacji.
Środowisko pracy
Architekt oprogramowania pracuje przy komputerze, w biurze lub w domu, spędzając dużą część dnia na projektowaniu, przeglądach kodu i spotkaniach z zespołami. Praca wymaga długotrwałego skupienia, a jednocześnie ciągłych konsultacji z programistami, analitykami i klientem. W czasie wdrożeń i usuwania poważnych awarii może pracować w nadgodzinach i po godzinach, a w razie potrzeby wyjeżdża do klienta. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer o dużej mocy z dwoma lub trzema monitorami;
- środowiska programistyczne i narzędzia do modelowania architektury;
- platformy chmurowe i repozytoria kodu;
- sprzęt do wideokonferencji i tablice do szkicowania;
- telefon służbowy;
- samochód służbowy lub transport publiczny przy wyjazdach do klientów.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potknięcie o przewody i wyposażenie biura lub pokoju do pracy zdalnej,
- poślizgnięcie na posadzce i schodach,
- porażenie prądem elektrycznym od sprzętu komputerowego i ładowarek,
- hałas rozmów w otwartej przestrzeni i podczas spotkań,
- niedostateczne oświetlenie i odblaski na monitorach,
- wypadek drogowy przy dojazdach do klientów i biura.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie wzroku przy wielogodzinnej pracy z wieloma monitorami,
- przeciążenie kręgosłupa, barków i nadgarstków przy długiej pracy siedzącej,
- stres wynikający z odpowiedzialności za decyzje architektoniczne, terminów i oczekiwań klienta,
- praca w nadgodzinach przy wdrożeniach i usuwaniu poważnych awarii,
- wypalenie zawodowe przy długotrwałym skupieniu i ciągłych przerwaniach pracy przez konsultacje,
- brak wyraźnej granicy między pracą a odpoczynkiem przy pracy zdalnej.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku architekta oprogramowania.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, potknięcie;
- okulary korekcyjne do pracy przy komputerze według zaleceń lekarza – obciążenie wzroku.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- przewody w korytkach i listwach, wolne przejścia – potknięcie o przewody;
- antypoślizgowa posadzka i oznaczenie schodów – poślizgnięcie;
- sprawny sprzęt komputerowy i ładowarki z atestem – porażenie prądem;
- strefy ciszy i pokoje do pracy skupionej – hałas rozmów;
- oświetlenie bez odblasków i matowe monitory – niedostateczne oświetlenie, odblaski;
- stanowisko z regulowanym fotelem i biurkiem z możliwością pracy na stojąco oraz monitorami na odpowiedniej wysokości – obciążenie wzroku, przeciążenie kręgosłupa, barków i nadgarstków;
- sprawny samochód służbowy z aktualnym przeglądem – wypadek drogowy.
Środki organizacyjne
- przerwy w pracy przy monitorze i ćwiczenia rozciągające – obciążenie wzroku, przeciążenie kręgosłupa;
- realistyczne planowanie wdrożeń i podział odpowiedzialności w zespole – stres, nadgodziny;
- rekompensata nadgodzin czasem wolnym i monitorowanie obciążenia – praca w nadgodzinach, wypalenie zawodowe;
- bloki czasu bez spotkań na pracę koncepcyjną – wypalenie zawodowe, ciągłe przerwania pracy;
- ustalone godziny dostępności i zasady kontaktu poza godzinami pracy – brak granicy pracy zdalnej;
- planowanie tras i odpoczynku przy wyjazdach – wypadek drogowy;
- zgłaszanie usterek sprzętu i porządek w przejściach – porażenie prądem, potknięcie, poślizgnięcie.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla architekta oprogramowania.
- czynniki fizyczne – hałas, oświetlenie;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym, kierowanie pojazdem służbowym, obciążenie psychiczne, praca w nadgodzinach.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).