Duchowny religii muzułmańskiej – kod 263602 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Duchowny religii muzułmańskiej prowadzi modlitwy w meczecie lub domu modlitwy, wygłasza kazania piątkowe i naucza zasad wiary. Udziela posługi przy zawieraniu małżeństw, nadawaniu imion i pogrzebach, w tym przy obrzędowym obmyciu zmarłego, prowadzi zajęcia dla dzieci i dorosłych, odwiedza chorych w szpitalach oraz osadzonych w zakładach karnych i opiekuje się budynkiem gminy wyznaniowej.
Duchowny religii muzułmańskiej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie teologiczne w zakresie islamu i znajomość języka arabskiego,
- znajomość Koranu i zasad obrzędowości, w tym rytuału pogrzebowego,
- umocowanie do pełnienia posługi nadane przez związek wyznaniowy,
- umiejętność prowadzenia nauczania i mediacji w sprawach rodzinnych gminy,
- umiejętność pracy z osobami w kryzysie, chorymi i rodzinami w żałobie,
- znajomość zasad bezpieczeństwa w budynku zgromadzeń i procedur ewakuacji.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- imam,
- muezin,
- kapelan muzułmański,
- przewodniczący gminy muzułmańskiej,
- nauczyciel religii islamu.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu głosu u osób prowadzących kazania i nauczanie,
- badania uwzględniające kontakt z materiałem biologicznym przy posłudze pogrzebowej i wizytach w szpitalach, w zakresie ustalonym przez lekarza.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji budynku zgromadzeń,
- instruktaż postępowania ze zwłokami i środkami ochrony przy obrzędowym obmyciu zmarłego,
- szkolenie z zapobiegania zakażeniom przy odwiedzinach chorych,
- szkolenie z deeskalacji konfliktu i reagowania na akty wrogości wobec obiektu religijnego,
- szkolenie z pierwszej pomocy i obsługi AED w budynku gminy.
Środowisko pracy
Miejscem pracy jest meczet lub dom modlitwy z salą modlitewną, miejscem do rytualnego obmycia, salą nauczania i częścią biurową gminy. Duchowny spędza długie godziny w pozycji stojącej i klęczącej, mówi do większych zgromadzeń bez wzmocnienia albo z nagłośnieniem o nierównej jakości, często w pomieszczeniu niedogrzanym lub przegrzanym. Posługa pogrzebowa odbywa się w domu pogrzebowym i na cmentarzu, przy każdej pogodzie, z kontaktem ze zwłokami i płynami ustrojowymi. Wizyty duszpasterskie prowadzi w szpitalach, hospicjach, aresztach i domach prywatnych, do których dojeżdża samochodem w różnych porach doby. W okresie ramadanu praca trwa do późnych godzin nocnych, a duchowny prowadzi ją w stanie postu. Na stanowisku wykorzystuje się:
- nagłośnienie sali modlitewnej, mikrofon i system dla muezina;
- egzemplarze Koranu, literatura religijna i materiały dydaktyczne;
- wyposażenie do obrzędowego obmycia zmarłego – stół, pojemniki na wodę, płótna;
- drabina i sprzęt do prac porządkowych w budynku gminy;
- samochód do wyjazdów na pogrzeby i wizyty duszpasterskie;
- komputer i telefon do prowadzenia dokumentacji i kontaktu z wiernymi;
- ogrzewanie i oświetlenie sali modlitewnej obsługiwane przez duchownego lub dozorcę.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu głosu przy wielogodzinnym nauczaniu i kazaniach bez odpowiedniego nagłośnienia,
- przebywanie w niedogrzanej sali modlitewnej oraz na cmentarzu przy każdej pogodzie,
- poślizgnięcie i potknięcie na mokrej posadzce miejsca obmycia, na dywanach i na alejkach cmentarnych,
- upadek z drabiny przy pracach porządkowych i dekoracyjnych w budynku gminy,
- pożar wywołany świecami, instalacją elektryczną i dużym zgęszczeniem osób w sali,
- dźwiganie zwłok i trumny oraz przenoszenie dywanów i sprzętu,
- wypadek drogowy podczas dojazdów na pogrzeby i wizyty duszpasterskie,
- napaść słowna i fizyczna oraz akty wrogości wobec obiektu religijnego.
Czynniki chemiczne:
- środki do dezynfekcji pomieszczenia i sprzętu po obmyciu zmarłego,
- dymy i aerozole z kadzideł oraz z palonych świec w zamkniętej sali,
- środki czystości stosowane przy myciu posadzek i dywanów w meczecie.
Czynniki biologiczne:
- kontakt ze zwłokami i płynami ustrojowymi przy rytuale obmycia,
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową w czasie zgromadzeń i wizyt u chorych,
- zakażenia szpitalne i gruźlica przy odwiedzinach chorych oraz osadzonych.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne towarzyszeniem w żałobie, chorobie i konfliktach rodzinnych,
- nocne modlitwy i posługa w okresie ramadanu, prowadzona w stanie postu,
- stała dostępność dla wiernych i brak rozdzielenia pracy od życia prywatnego,
- napięcie wynikające z publicznej roli i wypowiedzi w przestrzeni medialnej,
- praca przy monitorze ekranowym przy prowadzeniu dokumentacji i korespondencji gminy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku duchownego religii muzułmańskiej.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe, fartuch nieprzemakalny i ochrona oczu przy obrzędowym obmyciu – kontakt ze zwłokami, środki do dezynfekcji po obmyciu zmarłego;
- maseczka chirurgiczna lub półmaska FFP2 przy wizytach u chorych i osadzonych – zakażenia kropelkowe, zakażenia szpitalne i w zakładzie karnym;
- obuwie antypoślizgowe do pomieszczenia obmycia i na cmentarz – upadek na tym samym poziomie;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana na posługę na zewnątrz – niekorzystny mikroklimat i przeziębienia;
- rękawice ochronne przy przenoszeniu trumny i dywanów – dźwiganie;
- rękawice do środków czystości przy pracach porządkowych – środki czystości.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- nagłośnienie sali modlitewnej z mikrofonem bezprzewodowym i monitorem odsłuchowym – obciążenie narządu głosu;
- sprawne ogrzewanie i wentylacja sali modlitewnej oraz przedsionek chroniący od przeciągów – niekorzystny mikroklimat i przeziębienia, kadzidła i dymy;
- maty antypoślizgowe, kratki odpływowe i poręcze w pomieszczeniu obmycia – upadek na tym samym poziomie;
- drabina z atestem, podest i balustrady na antresoli – upadek z wysokości;
- instalacja sygnalizacji pożarowej, gaśnice, oświetlenie ewakuacyjne i drzwi otwierane na zewnątrz – pożar w budynku zgromadzeń;
- stół obmycia z regulacją wysokości i wózek do przewożenia zwłok – dźwiganie, kontakt ze zwłokami;
- monitoring i kontrola dostępu do budynku oraz przycisk napadowy – napaść i akty wrogości;
- ergonomiczne stanowisko biurowe w kancelarii gminy – praca przy monitorze.
Środki organizacyjne
- podział nauczania na bloki z przerwami głosowymi i korzystanie z nagłośnienia – obciążenie narządu głosu;
- procedura postępowania ze zwłokami i dezynfekcji pomieszczenia po rytuale – kontakt ze zwłokami, środki do dezynfekcji po obmyciu zmarłego;
- zespół co najmniej dwóch osób przy przenoszeniu zwłok i trumny – dźwiganie;
- plan ewakuacji sali modlitewnej, ćwiczenia i limit osób w pomieszczeniu – pożar w budynku zgromadzeń;
- wsparcie duszpasterskie i psychologiczne dla duchownego, superwizja posługi żałobnej – obciążenie emocjonalne posługą, napięcie wynikające z pozycji publicznej;
- grafik posługi w ramadanie z zapewnionym odpoczynkiem w ciągu dnia – praca w porze nocnej i w okresie postu;
- wyznaczone godziny przyjęć i zastępstwa podczas dni wolnych – brak rozdzielenia pracy i życia prywatnego;
- zgłaszanie incydentów na policję i współpraca z nią przy zagrożeniu obiektu – napaść i akty wrogości;
- planowanie wyjazdów i przerwy w prowadzeniu samochodu – wypadek drogowy;
- instrukcje stosowania środków czystości w budynku gminy – środki czystości.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla duchownego religii muzułmańskiej.
- czynniki fizyczne – obciążenie narządu głosu, niekorzystny mikroklimat i praca na otwartej przestrzeni, praca w pozycji stojącej i klęczącej, dźwiganie;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne, dymy z kadzideł i świec, środki czystości;
- czynniki biologiczne – czynniki biologiczne grupy 2 i 3 – kontakt ze zwłokami i płynami ustrojowymi, prątek gruźlicy, wirusy przenoszone drogą kropelkową;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kontakt ze zmarłymi i rodzinami w żałobie, praca w porze nocnej w okresie ramadanu, kierowanie samochodem, ryzyko napaści, obciążenie psychiczne.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).