Komentator sportowy – kod 265601 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Komentator sportowy relacjonuje przebieg zawodów na antenie radiowej i telewizyjnej – przygotowuje materiały o zawodnikach, prowadzi komentarz na żywo i uczestniczy w audycjach studyjnych. Pracuje na stanowiskach komentatorskich na stadionach i w halach, w studiach telewizyjnych oraz w podróży, w porze wieczornej i nocnej, także przy transmisjach z innych strefach czasowych.
Komentator sportowy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe, zwykle dziennikarskie, oraz znajomość przepisów i historii relacjonowanej dyscypliny,
- umiejętność prowadzenia relacji na żywo i mówienia przez wiele godzin bez przygotowanego tekstu,
- umiejętność pracy z interkomem, realizatorem i współkomentatorem w czasie transmisji,
- umiejętność szybkiego korzystania ze statystyk, baz wyników i materiałów przygotowawczych,
- znajomość zasad etyki dziennikarskiej, prawa prasowego i wymogów nadawcy,
- odporność na pracę w nieregularnych godzinach, w podróży i w warunkach dużego hałasu.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- sprawozdawca sportowy,
- komentator meczowy,
- komentator transmisji sportowych,
- reporter sportowy na żywo,
- komentator radiowy zawodów sportowych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- badania audiometryczne w związku z narażeniem na hałas publiczności i pracą w słuchawkach,
- okresowe badania lekarskie z oceną narządu głosu przy wielogodzinnym komentarzu,
- badania okulistyczne w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena zdolności do pracy w porze nocnej i w nieregularnych godzinach oraz do kierowania samochodem w celach służbowych.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż bezpiecznego poziomu odsłuchu w słuchawkach i w interkomie,
- instruktaż zasad ochrony narządu głosu i techniki mówienia w hałasie,
- szkolenie z zasad bezpieczeństwa i ewakuacji na stadionie oraz postępowania przy zdarzeniu masowym,
- instruktaż pracy na stanowiskach komentatorskich zlokalizowanych na wysokości,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Stanowisko komentatorskie znajduje się zwykle na trybunie, na wysokim poziomie stadionu lub hali, w loży otwartej na widownię albo w ciasnej kabinie. Poziom hałasu publiczności, nagłośnienia i wyrzutni pirotechnicznych przekracza wartości typowe dla pomieszczeń biurowych, a komentator mówi przez kilka godzin podniesionym głosem, słuchając jednocześnie realizatora w słuchawce. Przy zawodach rozgrywanych na otwartym powietrzu praca odbywa się w mrozie, deszczu i upale, a dojście na stanowisko prowadzi wysokimi schodami i wąskimi przejściami technicznymi. Transmisje kończą się późnym wieczorem, po których następuje przejazd lub lot do kolejnego miasta, a przy relacjach z odległych stref czasowych praca przypada na godziny nocne. Przygotowanie do transmisji to wielogodzinna praca z bazami statystyk przy komputerze. Na stanowisku wykorzystuje się:
- mikrofon komentatorski, słuchawki z odsłuchem i pulpit komentatorski;
- interkom z realizatorem i panel łączności z produkcją;
- monitor podglądu obrazu i monitory z danymi statystycznymi;
- laptop lub tablet z bazami wyników i materiałami przygotowawczymi;
- stanowisko komentatorskie na trybunie lub w kabinie oraz dostępy techniczne na obiekcie;
- samochód służbowy, bilety lotnicze i kolejowe przy wyjazdach.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu głosu wielogodzinnym komentarzem prowadzonym podniesionym głosem w hałasie,
- hałas publiczności, nagłośnienia stadionowego i wyrzutni pirotechnicznych na stanowisku komentatorskim,
- odsłuch realizatora i sygnału antenowego w słuchawce przy podwyższonym poziomie, aby przebić hałas otoczenia,
- praca na stanowiskach zlokalizowanych wysoko na trybunie, w lożach i na pomostach technicznych,
- praca na otwartej trybunie w mrozie, deszczu, wiatrze i upale przez kilka godzin,
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy przygotowaniu i obsłudze statystyk,
- wymuszona pozycja siedząca przez cały czas transmisji, bez możliwości opuszczenia stanowiska,
- zagrożenie w tłumie na trybunach, przy wejściach i w czasie ewakuacji obiektu,
- kierowanie samochodem na duże odległości i powroty po wieczornej transmisji,
- praca w porze nocnej przy relacjach z innych strefach czasowych i nocnych zawodach.
Czynniki chemiczne:
- dymy i aerozole z rac oraz środków pirotechnicznych odpalanych na trybunach,
- preparaty do dezynfekcji mikrofonów, słuchawek i pulpitów używanych przez wielu pracowników.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia przenoszone drogą kropelkową w tłumie na trybunach, w strefach mieszanych i w transporcie,
- drobnoustroje na wspólnie użytkowanych mikrofonach, słuchawkach i pulpitach komentatorskich.
Czynniki psychofizyczne:
- napięcie wynikające z komentowania na żywo bez możliwości korekty wypowiedzianego słowa,
- obciążenie psychiczne krytyką widowni, komentarzami w mediach społecznościowych i hejtem,
- nieregularne godziny pracy, praca w weekendy i święta oraz brak stałego rytmu posiłków,
- częste wyjazdy, noclegi w podróży i zmiany strefy czasowej przy relacjach z zawodów zagranicznych,
- ryzyko agresji słownej i fizycznej ze strony kibiców na obiekcie oraz w strefie mieszanej,
- obciążenie podzielną uwagą przy jednoczesnym obserwowaniu zawodów, czytaniu statystyk i słuchaniu realizatora.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku komentatora sportowego.
Środki ochrony indywidualnej
- wkładki przeciwhałasowe lub nauszniki w czasie przerw w komentarzu i na trybunie przed transmisją – halas publicznosci, dymy pirotechniczne;
- słuchawki zamknięte z ograniczeniem poziomu w torze odsłuchowym – odsluch w sluchawce;
- odzież chroniąca od zimna, przeciwdeszczowa i nakrycie głowy na otwartej trybunie – warunki atmosferyczne;
- obuwie pełne z podeszwą przeciwpoślizgową na schodach i pomostach obiektu – praca na wysokosci, tlok i ewakuacja;
- własny mikrofon z osłoną i chusteczki dezynfekcyjne do wspólnego sprzętu – wspolny sprzet, srodki dezynfekcyjne, zakazenia kropelkowe.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- zabudowana kabina komentatorska z szybą i wytłumieniem, ograniczająca hałas trybun – halas publicznosci, dymy pirotechniczne, warunki atmosferyczne, zakazenia kropelkowe;
- limiter w torze odsłuchowym i mikrofon kierunkowy z redukcją szumu tła – odsluch w sluchawce, obciazenie glosu;
- bariery i poręcze na stanowiskach wysoko położonych oraz oświetlone drogi dojścia – praca na wysokosci;
- wydzielone wejścia i drogi techniczne dla dziennikarzy, oddzielone od sektorów kibiców – tlok i ewakuacja, agresja kibicow;
- ogrzewanie i osłony przeciwwiatrowe na stanowiskach zewnętrznych oraz dostęp do ciepłych napojów – warunki atmosferyczne;
- pulpit i fotel komentatorski z regulacją oraz monitory w zasięgu wzroku bez odbić – pozycja siedzaca, monitor, podzielna uwaga;
- procedury dezynfekcji sprzętu wspólnego i jednorazowe osłony mikrofonów – wspolny sprzet, srodki dezynfekcyjne.
Środki organizacyjne
- przerwy głosowe, podział komentarza na dwie osoby i dostęp do napojów – obciazenie glosu;
- ograniczenie czasu pracy w wysokim hałasie i przerwy ciszy po transmisji – halas publicznosci, odsluch w sluchawce;
- przerwy w pracy przy monitorze i przygotowanie materiałów z wyprzedzeniem – monitor, pozycja siedzaca;
- plan podróży z czasem na odpoczynek, nocleg po wieczornej transmisji i rezygnacja z samodzielnej jazdy – kierowanie pojazdem, wyjazdy, nieregularny tryb;
- harmonogram ograniczający liczbę nocnych transmisji z rzędu i dzień wolny po relacji z odległej strefy czasowej – praca w nocy fiz;
- odprawa bezpieczeństwa na obiekcie, kontakt ze służbami i instrukcja ewakuacji stanowiska – tlok i ewakuacja, agresja kibicow;
- zasady reagowania na hejt, wsparcie redakcji i moderacja kanałów nadawcy – ocena publiczna, agresja kibicow;
- przygotowanie scenariusza awaryjnego transmisji i wsparcie wydawcy w trakcie emisji – transmisja na zywo, podzielna uwaga;
- zasady korzystania ze sprzętu wspólnego i wyposażenie w środki dezynfekcji – wspolny sprzet, zakazenia kropelkowe, srodki dezynfekcyjne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla komentatora sportowego.
- czynniki fizyczne – hałas, obciążenie narządu głosu, odsłuch w słuchawkach, praca na wysokości na trybunach i pomostach technicznych, praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, wymuszona pozycja siedząca, praca w porze nocnej;
- czynniki chemiczne – dymy i aerozole z rac oraz środków pirotechnicznych odpalanych na trybunach, preparaty do dezynfekcji sprzętu wspólnego;
- czynniki biologiczne – zakażenia przenoszone drogą kropelkową w tłumie i w strefach mieszanych, drobnoustroje na wspólnie użytkowanych mikrofonach i słuchawkach – czynniki grupy 2 zagrożenia;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie samochodem w celach służbowych, praca w podróży i ze zmianą strefy czasowej, ryzyko agresji ze strony kibiców, zagrożenie w tłumie i przy ewakuacji obiektu, praca na żywo w wymuszonym tempie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).