Komornik sądowy – kod 261904 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Komornik sądowy prowadzi postępowania egzekucyjne i zabezpieczające na podstawie tytułów wykonawczych: zajmuje wynagrodzenia, rachunki bankowe, ruchomości i nieruchomości, przeprowadza licytacje, opróżnia lokale i odbiera rzeczy. Część czynności wykonuje w terenie, w mieszkaniach i firmach dłużników, gdzie spotyka się z oporem, agresją i trudnymi warunkami sanitarnymi.
Komornik sądowy – wymagania w stosunku do pracownika
- powołanie przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko komornika przy sądzie rejonowym po spełnieniu wymagań ustawy o komornikach sądowych;
- wyższe studia prawnicze, ukończona aplikacja komornicza lub inna przewidziana w ustawie droga oraz zdany egzamin komorniczy;
- obywatelstwo polskie, pełna zdolność do czynności prawnych, nieskazitelny charakter i niekaralność;
- stan zdrowia pozwalający na pełnienie obowiązków komornika, potwierdzony dokumentami wymaganymi przy powołaniu;
- umiejętność prowadzenia czynności w warunkach konfliktu i deeskalacji agresji;
- znajomość zasad współpracy z policją, strażą gminną i ślusarzem przy otwieraniu lokali;
- prawo jazdy kategorii B i dyspozycyjność do wyjazdów terenowych;
- umiejętność zarządzania kancelarią komorniczą i nadzoru nad asesorami i pracownikami.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- komornik,
- komornik przy sądzie rejonowym,
- asesor komorniczy,
- zastępca komornika,
- komornik prowadzący kancelarię komorniczą.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy dla pracowników kancelarii, w tym asesorów wykonujących czynności terenowe;
- badanie okulistyczne przy pracy z monitorem ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- ocena zdolności do kierowania samochodem w celach służbowych;
- orzeczenie lekarskie i psychologiczne w trybie przewidzianym przy powołaniu na stanowisko komornika – zgodnie z aktualnymi przepisami;
- szczepienie przeciw tężcowi – zalecane przy czynnościach w zaniedbanych lokalach i na posesjach.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy uwzględniający czynności terenowe;
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 5 lat;
- szkolenie z komunikacji w sytuacjach konfliktowych, deeskalacji agresji i postępowania przy groźbach;
- instruktaż postępowania przy eksmisji, opróżnianiu lokalu i odbiorze zwierząt;
- szkolenie z pierwszej pomocy;
- szkolenia z ochrony danych osobowych i bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych kancelarii.
Środowisko pracy
Komornik sądowy pracuje w kancelarii komorniczej przy komputerze i z aktami spraw egzekucyjnych, a także w terenie. Czynności terenowe obejmują wizyty w mieszkaniach, domach, garażach, piwnicach i halach dłużników, spisywanie i zajmowanie ruchomości, opróżnianie lokali, odbiór dzieci w asyście kuratora oraz oględziny i opis nieruchomości przed licytacją. Zdarzają się lokale zaniedbane, zagracone, z odpadami, pleśnią, insektami i agresywnymi psami, a także budynki w złym stanie technicznym. Dłużnicy i domownicy bywają wrogo nastawieni, pod wpływem alkoholu lub grożą użyciem siły, dlatego przy trudnych czynnościach komornik korzysta z asysty policji. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z monitorem ekranowym i system obsługi kancelarii komorniczej;
- samochód do wyjazdów terenowych;
- aparat fotograficzny, dalmierz laserowy i latarka do opisu i oszacowania;
- plomby, pieczęci i protokoły zajęcia;
- telefon komórkowy z możliwością szybkiego wezwania policji;
- usługi ślusarza do otwierania lokali i firm transportowych do przewozu zajętych ruchomości.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- napaść fizyczna, popchnięcie lub uderzenie przez dłużnika lub domowników podczas czynności egzekucyjnych;
- pogryzienie przez psa na posesji lub w mieszkaniu dłużnika;
- potknięcia, poślizgnięcia i upadki w zagraconych lokalach, na nieoświetlonych klatkach schodowych, w piwnicach i na nieodśnieżonych posesjach;
- zawalenie elementów budynku lub upadek w budynkach w złym stanie technicznym podczas opisu nieruchomości;
- skaleczenia i zakłucia ostrymi przedmiotami, szkłem i igłami w zaniedbanych lokalach;
- wypadek drogowy podczas wyjazdów terenowych;
- zmienne warunki atmosferyczne przy oględzinach nieruchomości i pojazdów;
- obciążenie narządu wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego przy pracy z monitorem i aktami w kancelarii.
Czynniki biologiczne:
- bakterie i grzyby pleśniowe w zawilgoconych, zaniedbanych lokalach i piwnicach;
- wszy, pchły, pluskwy i świerzb przy kontakcie z wyposażeniem zaniedbanych mieszkań;
- zakażenia odzwierzęce, w tym toksoplazmoza i bakterie przenoszone przez gryzonie, w lokalach z dużą liczbą zwierząt lub odpadami;
- tężec po zranieniu w zaniedbanym lokalu lub na posesji.
Czynniki psychofizyczne:
- stres związany z agresją, groźbami i oporem dłużników oraz ich rodzin;
- obciążenie emocjonalne przy eksmisjach, odbiorze dzieci i licytacji majątku osób w trudnej sytuacji;
- odpowiedzialność majątkowa i dyscyplinarna za prawidłowość czynności egzekucyjnych;
- presja wierzycieli i dużej liczby spraw;
- skargi, hejt w internecie i naciski ze strony stron postępowania;
- nieregularny czas pracy przy czynnościach terenowych.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku komornika sądowego.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podeszwą antypoślizgową i odporną na przebicie – potknięcia, poślizgnięcia, skaleczenia i zakłucia, tężec;
- rękawice jednorazowe nitrylowe i rękawice robocze – skaleczenia, bakterie i grzyby pleśniowe, pchły i pluskwy, zakażenia odzwierzęce;
- półmaska filtrująca FFP2 – zarodniki grzybów pleśniowych, kurz i odchody gryzoni w zaniedbanych lokalach;
- jednorazowe ochraniacze na obuwie i fartuch ochronny – pluskwy, pchły, świerzb, zanieczyszczenia;
- latarka czołowa lub ręczna – upadki w piwnicach i na nieoświetlonych klatkach schodowych;
- kask ochronny przy opisie budynków w złym stanie technicznym – zawalenie elementów budynku;
- odzież stosowna do pogody – zmienne warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- asysta policji przy czynnościach o podwyższonym ryzyku agresji, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego – napaść fizyczna, groźby;
- wykonywanie czynności terenowych w obecności drugiej osoby z kancelarii lub świadka – napaść, stres;
- zamknięcie i odizolowanie psów przez właściciela przed wejściem na posesję lub obecność służb – pogryzienie przez psa;
- telefon z funkcją szybkiego wezwania pomocy i lokalizacją – napaść, wypadek;
- sprawny technicznie samochód z wyposażeniem zimowym – wypadek drogowy;
- ergonomiczne stanowiska komputerowe w kancelarii – obciążenie wzroku i układu mięśniowo-szkieletowego;
- pojemnik na zużyte rękawice i środek do dezynfekcji rąk w samochodzie – bakterie, grzyby, zakażenia odzwierzęce.
Środki organizacyjne
- ocena ryzyka przed czynnością terenową na podstawie akt i informacji o dłużniku, planowanie asysty policji – napaść fizyczna, agresja;
- zasada niewchodzenia do lokalu przy agresji i odstąpienie od czynności z wpisem do protokołu – napaść, stres;
- opis nieruchomości w złym stanie z zewnątrz lub z udziałem biegłego – zawalenie elementów budynku, upadki;
- szkolenia z deeskalacji i wsparcie psychologiczne po zdarzeniach z agresją – stres, obciążenie emocjonalne;
- wspólne czynności z kuratorem przy odbiorze dzieci – obciążenie emocjonalne;
- nadzór wewnętrzny i procedury kontroli jakości czynności w kancelarii – odpowiedzialność majątkowa, skargi;
- planowanie tras i czasu czynności terenowych w godzinach dziennych – wypadek drogowy, nieregularny czas pracy, upadki w ciemności;
- przerwy w pracy przy monitorze – obciążenie wzroku.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla komornika sądowego.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie (w kancelarii), praca w zmiennych warunkach atmosferycznych przy czynnościach terenowych;
- czynniki chemiczne – brak;
- czynniki biologiczne – grzyby pleśniowe i bakterie w zaniedbanych lokalach, ektopasożyty (wszy, pchły, świerzb), czynniki odzwierzęce;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – czynności egzekucyjne w terenie z ryzykiem agresji dłużników, kierowanie pojazdem w celach służbowych, praca o dużym obciążeniu psychicznym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).