Barber – kod 514103 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Fryzjer męski (barber)”. Strzyże włosy i modeluje zarost klientów, goli brzytwą, pielęgnuje skórę twarzy i brodę, stosuje kosmetyki do stylizacji oraz dba o czystość stanowiska i narzędzi.
Barber – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe w zawodzie fryzjer lub ukończony kurs barberski;
- umiejętność posługiwania się brzytwą, maszynkami i nożyczkami fryzjerskimi;
- znajomość zasad higieny, dezynfekcji i sterylizacji narzędzi;
- znajomość kosmetyków i ich wpływu na skórę oraz brak przeciwwskazań dermatologicznych do pracy z preparatami;
- umiejętność obsługi klienta i komunikatywność.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- fryzjer męski,
- barber-stylista,
- stylista brody i fryzur męskich,
- młodszy barber,
- właściciel barbershopu.
Badania
- badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne;
- badania dermatologiczne przy kontakcie z preparatami drażniącymi i uczulającymi;
- badanie narządu ruchu (nadgarstków, kręgosłupa, kończyn dolnych) przy pracy stojącej i monotypowych ruchach.
Szkolenia bhp i inne
- instruktaż ogólny bhp;
- instruktaż stanowiskowy;
- okresowe szkolenie bhp nie rzadziej niż co 3 lata;
- szkolenie z higieny pracy, dezynfekcji i postępowania po skaleczeniu;
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy;
- szkolenia branżowe z technik strzyżenia, golenia i stylizacji.
Środowisko pracy
Barber pracuje w salonie fryzjerskim lub barbershopie, w pomieszczeniu z kilkoma fotelami, przez większość zmiany na stojąco, w pochyleniu nad klientem i z uniesionymi ramionami. Pracuje blisko twarzy i skóry klienta, używając ostrych narzędzi, gorących ręczników, preparatów do pielęgnacji i stylizacji. Zmiana jest długa, często wieczorami i w soboty, a w ciągu dnia obsługuje wielu klientów na zapisy i bez zapisów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- brzytwy i golarki z wymiennymi ostrzami;
- maszynki do strzyżenia i trymery;
- nożyczki, grzebienie i szczotki fryzjerskie;
- suszarki, prostownice i urządzenia na parę oraz parowniki do ręczników;
- kosmetyki do stylizacji, preparaty do golenia i środki po goleniu;
- środki do dezynfekcji narzędzi i sterylizator lub pojemniki do dezynfekcji.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- skaleczenia brzytwą, nożyczkami i ostrzami maszynek;
- oparzenia gorącymi ręcznikami, parą i suszarką;
- porażenie prądem elektrycznym od maszynek, suszarek i parowników;
- poślizgnięcie i potknięcie na mokrej posadzce, o kable;
- hałas maszynek i suszarek;
- pożar przy stosowaniu łatwopalnych aerozoli i urządzeń grzewczych.
Czynniki chemiczne:
- aerozole, lakiery i preparaty do stylizacji oraz farby i utleniacze;
- środki do dezynfekcji narzędzi i powierzchni;
- kosmetyki do golenia, wody po goleniu i preparaty drażniące skórę;
- pył ze ściętych włosów.
Czynniki biologiczne:
- zakażenia krwiopochodne przez skaleczenie narzędziem zanieczyszczonym krwią;
- zakażenia skóry i skóry głowy (grzybice, wszawica, zapalenie mieszków włosowych) od klientów.
Czynniki psychofizyczne:
- praca stojąca i obciążenie żylne kończyn dolnych;
- przeciążenie nadgarstków, barków i kręgosłupa przy pracy w pochyleniu i z uniesionymi rękami;
- stres przy pracy z klientem i presja czasu przy wizytach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku barbera.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice jednorazowe nitrylowe – skaleczenia, zakażenia krwiopochodne, grzybice, kosmetyki, środki do dezynfekcji;
- fartuch lub odzież ochronna – aerozole, kosmetyki, pył;
- obuwie zamknięte antypoślizgowe – poślizgnięcie;
- maseczka ochronna przy użyciu aerozoli i pyłów – aerozole, pył;
- okulary ochronne przy dezynfekcji i aerozolach – środki do dezynfekcji, aerozole.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- narzędzia z osłonami i wymienne ostrza, pojemnik na zużyte ostrza – skaleczenia, zakażenia krwiopochodne;
- sterylizator lub dezynfekcja narzędzi zgodnie z procedurą – zakażenia krwiopochodne, grzybice;
- parowniki i podgrzewacze ręczników z termostatem – oparzenia;
- urządzenia elektryczne z uziemieniem i wyłącznikami różnicowoprądowymi, przeglądy – porażenie;
- wentylacja mechaniczna i odpylanie w salonie – aerozole, środki do dezynfekcji, pył, kosmetyki;
- podłoga antypoślizgowa, szybkie usuwanie wody i włosów, kable w korytkach – poślizgnięcie;
- gaśnice i oddalenie źródeł ognia od aerozoli – pożar;
- fotele z regulacją wysokości i podnóżki oraz maty antyzmęczeniowe – praca stojąca, przeciążenie nadgarstków;
- urządzenia o obniżonym poziomie hałasu, przerwy w pracy – hałas.
Środki organizacyjne
- procedura postępowania po skaleczeniu i szczepienie przeciw WZW typu B – zakażenia krwiopochodne, grzybice;
- rotacja zadań, przerwy w pracy i ćwiczenia rozluźniające – praca stojąca, przeciążenie nadgarstków;
- karty charakterystyk preparatów i stosowanie zgodnie z instrukcją, wietrzenie salonu – aerozole, środki do dezynfekcji, kosmetyki;
- grafik wizyt z przerwami między klientami – stres, hałas;
- zasady postępowania z agresywnym lub nietrzeźwym klientem – stres;
- utrzymanie porządku i szybkie sprzątanie – poślizgnięcie, pył;
- kontrola temperatury ręczników i przeszkolenie w obsłudze parownika – oparzenia, pożar;
- dbanie o higienę skóry rąk, krem ochronny i regeneracyjny – kosmetyki, środki do dezynfekcji;
- wywiad z klientem o chorobach skóry i odmowa usługi przy zmianach zakaźnych – grzybice, skaleczenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla barbera.
- czynniki fizyczne – hałas maszynek i suszarek, para i gorące ręczniki;
- czynniki chemiczne – aerozole, lakiery, farby i utleniacze, środki do dezynfekcji, kosmetyki drażniące skórę, pył ze ściętych włosów;
- czynniki biologiczne – ryzyko zakażeń krwiopochodnych i skóry przy kontakcie z klientami;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – ostre narzędzia, praca stojąca, wymuszona pozycja ciała, praca przy urządzeniach elektrycznych.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).