Cykliniarz – kod 712201 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Cykliniarz szlifuje i wyrównuje podłogi drewniane, parkiety, deski i schody, usuwa stare powłoki lakiernicze, szpachluje szczeliny, a następnie lakieruje, olejuje lub woskuje odnowioną powierzchnię. Pracuje zwykle w mieszkaniach, domach, biurach, salach gimnastycznych i obiektach zabytkowych, często sam lub w dwuosobowej ekipie.
Cykliniarz – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie, preferowane w zawodzie stolarz, posadzkarz lub technik technologii drewna,
- znajomość gatunków drewna (dąb, jesion, buk, egzotyki) i ich zachowania przy szlifowaniu oraz lakierowaniu,
- umiejętność obsługi cykliniarki bębnowej lub taśmowej, szlifierki krawędziowej i maszyny jednotarczowej,
- znajomość systemów wykończeniowych: lakiery wodne i rozpuszczalnikowe, lakiery dwuskładnikowe, oleje i twarde woski,
- umiejętność doboru gradacji papieru ściernego i kolejności szlifowania,
- dobra sprawność fizyczna, brak przeciwwskazań do pracy w pozycji klęczącej i w hałasie,
- dokładność, cierpliwość i dbałość o estetykę wykończenia,
- prawo jazdy kategorii B mile widziane (dojazdy z maszynami do klientów).
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- cyklinarz,
- renowator podłóg drewnianych,
- szlifierz parkietów,
- parkieciarz-cykliniarz,
- monter i renowator parkietów.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed przyjęciem do pracy,
- okresowe badania lekarskie z uwzględnieniem badania audiometrycznego i oceny układu oddechowego (spirometria),
- badania kontrolne po zwolnieniu lekarskim trwającym dłużej niż 30 dni,
- ocena stanu skóry i układu oddechowego pod kątem uczulenia na składniki lakierów i pył drewna.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp: instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż obsługi cykliniarki, szlifierki krawędziowej i odkurzacza przemysłowego zgodnie z instrukcją producenta,
- szkolenie z bezpiecznego stosowania lakierów dwuskładnikowych i postępowania z kartami charakterystyki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej, w tym postępowania z czyściwem nasączonym olejem (ryzyko samozapłonu),
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Cykliniarz pracuje w zamkniętych pomieszczeniach, w których podczas szlifowania powstaje duża ilość drobnego pyłu drzewnego, a podczas lakierowania – opary rozpuszczalników i składników utwardzaczy. Większość czynności wykonuje w pozycji pochylonej lub klęczącej, szczególnie przy krawędziach, narożnikach i na schodach. Maszyny są ciężkie (cykliniarka bębnowa waży kilkadziesiąt kilogramów) i trzeba je wnosić po schodach. Prace często prowadzi się w lokalach zamieszkanych, przy ograniczonej wentylacji i z koniecznością zachowania przerw technologicznych na schnięcie. Na stanowisku wykorzystuje się:
- cykliniarka bębnowa lub taśmowa z workiem albo z podłączeniem do odpylacza;
- szlifierka krawędziowa i szlifierka do narożników;
- maszyna jednotarczowa do szlifowania międzywarstwowego i polerowania;
- odkurzacz przemysłowy klasy M z filtrem HEPA;
- skrobaki, dłuta i szpachle ręczne;
- wałki, pędzle i pace do lakierów i olejów;
- lakiery wodne, dwuskładnikowe lakiery poliuretanowe, oleje i woski twarde;
- masy szpachlowe na bazie żywicy i pyłu drzewnego;
- przedłużacze i rozdzielnice budowlane.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- hałas generowany przez cykliniarkę i szlifierkę krawędziową, przekraczający 85 dB(A),
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym przenoszone na ręce z uchwytów maszyn,
- pył drewna twardego (dąb, buk) oraz pył drewna miękkiego i egzotycznego,
- wciągnięcie lub skaleczenie przez obracający się bęben lub tarczę ścierną,
- porażenie prądem elektrycznym przy uszkodzonych przewodach i przedłużaczach,
- pożar lub wybuch pyłu drzewnego w worku maszyny, samozapłon czyściwa nasączonego olejem,
- potknięcie o przewody, poślizgnięcie na świeżo lakierowanej podłodze, upadek na schodach,
- przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy przenoszeniu maszyn,
- wbicie drzazg i ostrych gwoździ do dłoni i kolan.
Czynniki chemiczne:
- izocyjaniany zawarte w utwardzaczach lakierów poliuretanowych,
- rozpuszczalniki organiczne (ksylen, octan butylu, benzyna lakiernicza),
- składniki lakierów wodnych i olejów (glikole, sykatywy kobaltowe),
- żywice i spoiwa w masach szpachlowych.
Czynniki psychofizyczne:
- praca w wymuszonej pozycji klęczącej i pochylonej,
- obciążenie dynamiczne przy prowadzeniu ciężkiej maszyny,
- monotonia ruchów przy wielokrotnym szlifowaniu tej samej powierzchni,
- presja czasu wynikająca z terminów klientów i przerw technologicznych,
- praca w pojedynkę w lokalach klientów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku cykliniarza.
Środki ochrony indywidualnej
- ochronniki słuchu nauszne lub wkładki – hałas cykliniarki i szlifierki;
- półmaska z filtrem P3 – pył drewna twardego;
- półmaska z pochłaniaczem A2 lub kombinowanym A2P3 – rozpuszczalniki, izocyjaniany;
- rękawice nitrylowe – lakiery, utwardzacze, rozpuszczalniki, żywice;
- rękawice robocze antywibracyjne – drgania mechaniczne, drzazgi;
- nakolanniki lub spodnie z wkładkami kolanowymi – praca w klęku, drzazgi i gwoździe;
- obuwie robocze z podeszwą antypoślizgową – poślizgnięcie, upadek, przeciążenie przy przenoszeniu maszyn;
- okulary ochronne – pył drewna, odpryski przy szlifowaniu.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- cykliniarki i szlifierki z osłonami bębna i zintegrowanym odciągiem – pył drewna, wciągnięcie przez bęben;
- odkurzacz przemysłowy klasy M z filtrem HEPA – pył drewna twardego, wybuch pyłu;
- wentylacja mechaniczna lub wietrzenie z wentylatorem wyciągowym – opary rozpuszczalników, izocyjaniany;
- rozdzielnica budowlana z wyłącznikiem różnicowoprądowym i sprawne przedłużacze – porażenie prądem;
- metalowy pojemnik z pokrywą na czyściwo nasączone olejem – samozapłon, pożar;
- gaśnica proszkowa lub śniegowa na miejscu prac – pożar;
- wózek transportowy lub szelki do przenoszenia maszyn – przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego.
Środki organizacyjne
- regularne opróżnianie worka na pył do zamkniętego pojemnika i zakaz palenia tytoniu – wybuch i pożar pyłu;
- zaplanowanie kolejności prac i oznakowanie świeżo lakierowanych powierzchni – poślizgnięcie, upadek;
- prowadzenie przewodów poza drogą przejścia – potknięcie, uszkodzenie przewodu;
- przerwy w pracy w pozycji klęczącej i rotacja czynności – przeciążenie, monotonia;
- planowanie terminów z uwzględnieniem czasu schnięcia powłok – presja czasu;
- telefoniczny kontakt z przełożonym przy pracy w pojedynkę – praca w pojedynkę;
- stosowanie kart charakterystyki lakierów i ograniczanie czasu ekspozycji – izocyjaniany, rozpuszczalniki, sykatywy, żywice;
- sprawdzanie podłogi i usuwanie wystających gwoździ przed szlifowaniem – skaleczenie, uszkodzenie bębna.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla cykliniarza.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, pył drewna twardego, pył drewna miękkiego;
- czynniki chemiczne – izocyjaniany, ksylen, octan butylu, benzyna lakiernicza, składniki lakierów i żywic;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa maszyn szlifierskich, praca w pozycji wymuszonej (klęczącej), dźwiganie i przenoszenie ciężarów, zagrożenie pożarem i wybuchem pyłu.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).