Technik elektroniki i informatyki medycznej – kod 311411 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik elektroniki i informatyki medycznej instaluje, kalibruje i naprawia aparaturę medyczną – kardiomonitory, aparaty EKG, pompy infuzyjne, respiratory, aparaty USG i urządzenia diagnostyki obrazowej. Prowadzi przeglądy okresowe i kontrole bezpieczeństwa elektrycznego, konfiguruje systemy informatyczne szpitala i sieci przesyłu obrazów oraz szkoli personel z obsługi sprzętu.
Technik elektroniki i informatyki medycznej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne – technik elektroniki i informatyki medycznej lub kierunek elektroniczny,
- znajomość budowy i zasad działania aparatury medycznej oraz wymagań bezpieczeństwa elektrycznego urządzeń medycznych,
- umiejętność wykonywania pomiarów parametrów bezpieczeństwa i testów funkcjonalnych aparatury,
- znajomość systemów informatycznych w ochronie zdrowia, formatów danych obrazowych i sieci szpitalnych,
- umiejętność pracy w środowisku szpitalnym z zachowaniem zasad higieny i poszanowaniem pacjenta,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych do 1 kV, jeśli wymaga tego zakres pracy.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- serwisant aparatury medycznej,
- technik aparatury diagnostycznej,
- specjalista do spraw sprzętu medycznego,
- technik serwisu sprzętu szpitalnego,
- inżynier serwisu aparatury klinicznej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania okulistyczne przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- badania w związku z narażeniem na promieniowanie jonizujące przy pracach w pracowniach radiologicznych, jeśli pracownik zostaje zaliczony do kategorii narażenia.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla stanowisk inżynieryjno-technicznych,
- szkolenie z zasad bezpieczeństwa elektrycznego aparatury medycznej i wykonywania pomiarów kontrolnych,
- szkolenie z ochrony radiologicznej dla osób pracujących przy aparatach rentgenowskich, w zakresie wymaganym przepisami,
- szkolenie z higieny szpitalnej, dezynfekcji sprzętu i postępowania z odpadami medycznymi,
- szkolenie z ochrony danych medycznych i bezpieczeństwa systemów informatycznych,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym z użyciem AED.
Środowisko pracy
Technik pracuje w warsztacie aparatury medycznej, w pracowniach diagnostycznych, na oddziałach i blokach operacyjnych, a także wyjeżdża do serwisu w innych placówkach. Naprawy często wykonuje przy łóżku pacjenta, w ciasnej sali, między wyposażeniem i personelem w trakcie pracy. Prace przy aparatach rentgenowskich, tomografach i rezonansach prowadzi w pracowniach o szczególnych zasadach dostępu – przy rezonansie obowiązuje strefa silnego pola magnetycznego i zakaz wnoszenia przedmiotów ferromagnetycznych. Zgłoszenia awarii respiratorów i monitorów są pilne, bo urządzenie jest potrzebne natychmiast, a część serwisów wykonuje się po godzinach pracy oddziałów lub na dyżurze telefonicznym. Dużą część czasu zajmuje konfiguracja i diagnostyka systemów informatycznych oraz prowadzenie dokumentacji przeglądów. Na stanowisku wykorzystuje się:
- przyrządy do pomiaru bezpieczeństwa elektrycznego aparatury medycznej i analizatory parametrów;
- symulatory pacjenta, przepływomierze i analizatory gazów do testów respiratorów i pomp;
- oscyloskop, multimetr i stacja lutownicza w warsztacie;
- komputer serwisowy z oprogramowaniem diagnostycznym producentów;
- serwery, przełączniki sieciowe i stacje przeglądowe systemów obrazowych;
- narzędzia ręczne, wkrętaki izolowane i części zamienne aparatury;
- środki do dezynfekcji sprzętu oraz rękawice i odzież ochronna.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem elektrycznym przy pomiarach na otwartych urządzeniach i naprawie zasilaczy aparatury,
- promieniowanie jonizujące przy serwisie i kalibracji aparatów rentgenowskich, tomografów i aparatów do radiologii zabiegowej,
- działanie silnego pola magnetycznego i przyciąganie przedmiotów ferromagnetycznych w pracowni rezonansu magnetycznego,
- promieniowanie laserowe przy serwisie laserów medycznych i urządzeń okulistycznych,
- oparzenia lutownicą, skaleczenia obudowami i przytrzaśnięcia przy demontażu aparatury,
- urazy i przygniecenia przy przewożeniu oraz ustawianiu ciężkich aparatów, stołów i lamp zabiegowych,
- potknięcie o przewody i upadek w ciasnych pomieszczeniach technicznych i serwerowniach,
- kontakt z ciekłym helem i parami gazów kriogenicznych oraz ryzyko wypchnięcia tlenu przy rozszczelnieniu układu chłodzenia rezonansu.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcyjne na bazie alkoholi, aldehydów i związków chloru stosowane do sprzętu i powierzchni,
- topniki i opary lutownicze oraz pyły z elektroniki podczas napraw w warsztacie,
- gazy medyczne – tlen, podtlenek azotu, mieszanki anestetyczne – przy serwisie aparatów do znieczulenia,
- izopropanol i preparaty czyszczące do optyki endoskopowej i czujników.
Czynniki biologiczne:
- kontakt z krwią, płynami ustrojowymi i wydzielinami na niezdezynfekowanym sprzęcie przyjmowanym do naprawy,
- zakażenia szpitalne, w tym bakteriami wielolekoopornymi, podczas pracy na oddziałach i w izolatkach,
- zakłucie pozostawioną igłą lub ostrym elementem w pompie infuzyjnej albo na stoliku zabiegowym.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu przy awarii urządzenia podtrzymującego życie i konieczność pracy przy pacjencie,
- odpowiedzialność za dopuszczenie aparatu do użytku i poprawność jego parametrów,
- dyżury telefoniczne, interwencje po godzinach pracy oddziałów i w dni wolne,
- długotrwała praca przy monitorze ekranowym przy diagnostyce systemów i dokumentacji przeglądów,
- praca precyzyjna w wymuszonej pozycji, w ciasnych przestrzeniach obudów i pomieszczeń technicznych,
- obciążenie psychiczne pracą w otoczeniu pacjentów w stanie ciężkim, w tym na oddziałach intensywnej terapii.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika elektroniki i informatyki medycznej.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice elektroizolacyjne, narzędzia izolowane i okulary ochronne przy pomiarach – porażenie prądem, oparzenia i urazy przy naprawach;
- dawkomierz indywidualny i fartuch ochronny z ekwiwalentem ołowiu w pracowniach rentgenowskich – promieniowanie jonizujące;
- okulary ochronne o odpowiedniej gęstości optycznej przy serwisie laserów – promieniowanie laserowe;
- rękawiczki jednorazowe i fartuch ochronny przy przyjmowaniu sprzętu z oddziałów – skażony sprzęt medyczny, zakażenia szpitalne, środki dezynfekcyjne;
- rękawice odporne na przekłucie przy demontażu pomp i sprzętu z ostrymi elementami – zakłucie;
- rękawice kriogeniczne i osłona twarzy przy pracach na układzie chłodzenia rezonansu – ciecze kriogeniczne;
- obuwie ochronne i rękawice przy transporcie aparatury – urazy przy przenoszeniu aparatury.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wyłączniki różnicowoprądowe, separacja zasilania stanowiska warsztatowego i pomiary ochronne instalacji – porażenie prądem;
- osłony stałe i ruchome pracowni rentgenowskich, sygnalizacja pracy aparatu i blokady drzwi – promieniowanie jonizujące;
- strefowanie pracowni rezonansu z oznakowaniem linii pola 0,5 mT i detektorem metali – silne pole magnetyczne, ciecze kriogeniczne;
- blokady i osłony wiązki laserowej oraz oznakowanie pomieszczeń z laserami medycznymi – promieniowanie laserowe;
- odciąg miejscowy nad stanowiskiem lutowniczym i wentylacja warsztatu – topniki i opary lutownicze, izopropanol i preparaty czyszczące optykę;
- system detekcji tlenu i awaryjna wentylacja pomieszczenia rezonansu oraz kontrola szczelności instalacji gazów medycznych – ciecze kriogeniczne, gazy medyczne;
- wózki serwisowe, platformy i podnośniki do przewozu ciężkiej aparatury – urazy przy przenoszeniu aparatury;
- porządek kablowy w serwerowniach, mostki i oświetlenie pomieszczeń technicznych – potknięcie i upadek, praca precyzyjna w ciasnej przestrzeni;
- stanowisko komputerowe z monitorem na wysokości oczu, krzesłem z regulacją i podnóżkiem – praca przy monitorze.
Środki organizacyjne
- procedura przekazywania sprzętu do serwisu po dezynfekcji i potwierdzenie czystości urządzenia – skażony sprzęt medyczny, zakłucie, zakażenia szpitalne;
- zasady wejścia do pracowni radiologicznej w uzgodnieniu z inspektorem ochrony radiologicznej i rejestracja dawek – promieniowanie jonizujące;
- procedura dostępu do strefy rezonansu z listą kontrolną przedmiotów ferromagnetycznych – silne pole magnetyczne;
- polecenia pisemne i łączenie prac elektrycznych w sposób bezpieczny, z odłączeniem i rozładowaniem układów – porażenie prądem;
- plan przeglądów okresowych i rezerwa sprzętu zastępczego ograniczająca naprawy w trybie natychmiastowym – presja pilnej naprawy, odpowiedzialność za bezpieczeństwo aparatury;
- grafik dyżurów z rekompensatą czasu wolnego i limitem interwencji nocnych – dyżury i praca poza godzinami;
- przerwy w pracy przy monitorze i zmiana czynności przy pracy precyzyjnej – praca przy monitorze, praca precyzyjna w ciasnej przestrzeni;
- procedura postępowania po zakłuciu i dostęp do profilaktyki poekspozycyjnej – zakłucie;
- wsparcie psychologiczne i zasady zachowania przy pacjencie na oddziałach intensywnej terapii – kontakt z cierpieniem pacjentów.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika elektroniki i informatyki medycznej.
- czynniki fizyczne – promieniowanie jonizujące, pole elektromagnetyczne i silne pole magnetyczne statyczne, promieniowanie laserowe, kontakt z czynnikami kriogenicznymi;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcyjne na bazie alkoholi, aldehydów i chloru, topniki i opary lutownicze, gazy medyczne i gazy anestetyczne, izopropanol;
- czynniki biologiczne – kontakt z krwią i płynami ustrojowymi na sprzęcie medycznym, bakterie wielolekooporne i inne czynniki zakażeń szpitalnych, ryzyko zakłucia;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem i przy pomiarach, praca w strefie silnego pola magnetycznego, praca w pracowniach radiologicznych, dźwiganie i przemieszczanie ciężkiej aparatury, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca precyzyjna w wymuszonej pozycji, dyżury i praca w godzinach nocnych.
Podobne kody zawodów w klasyfikacji
Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie stanowiska o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to technik elektroniki i informatyki medycznej, kod 311411. Pozostałe kody z tej grupy:
- technik elektroniki medycznej – kod 311409: ogranicza się do instalacji, kalibracji i naprawy aparatury oraz pomiarów bezpieczeństwa elektrycznego, bez konfigurowania systemów informatycznych szpitala.
Pracownikowi, który zajmuje się wyłącznie serwisem urządzeń i nie wchodzi w konfigurację sieci szpitalnej, w dokumentacji wpisuje się kod 311409 – zakres zagrożeń jest wtedy węższy o pracę biurową przy stanowisku komputerowym.
Podobne stanowiska
- serwisant urządzeń medycznych,
- monter urządzeń medycznych,
- inżynier kliniczny,
- elektronik,
- technik sterylizacji.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).