Monter urządzeń energetyki odnawialnej – kod 712614 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter instaluje i uruchamia urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych – panele fotowoltaiczne z falownikami, magazyny energii, kolektory słoneczne, pompy ciepła, kotły na biomasę i małe turbiny wiatrowe. Montuje konstrukcje wsporcze na dachach i gruncie, układa przewody DC i AC, wykonuje podłączenia hydrauliczne, napełnia instalacje i przeprowadza pomiary odbiorcze.
Monter urządzeń energetyki odnawialnej – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zawodowe lub średnie techniczne, preferowany kierunek elektryczny, energetyczny lub instalacyjny,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP (G1, eksploatacja) do prac przy instalacjach elektrycznych,
- znajomość budowy instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła i układów solarnych,
- umiejętność pracy na dachach i rusztowaniach oraz posługiwania się sprzętem chroniącym przed upadkiem,
- prawo jazdy kat. B,
- certyfikat UDT instalatora OZE lub certyfikat F-gazowy – tam, gdzie wymagają tego przepisy lub procedury zakładowe.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- instalator OZE,
- monter kolektorów słonecznych,
- monter magazynów energii,
- instalator systemów solarnych,
- monter odnawialnych źródeł energii.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- badania do pracy przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem,
- badania do kierowania samochodem służbowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania systemów asekuracji na dachach,
- szkolenie z zagrożeń instalacji prądu stałego (łuk DC, praca przy nasłonecznionych modułach),
- szkolenie z bezpiecznego postępowania z czynnikami chłodniczymi w pompach ciepła,
- szkolenia producentów falowników, magazynów energii i pomp ciepła,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem.
Środowisko pracy
Monter pracuje u klientów indywidualnych, w gospodarstwach rolnych, na halach przemysłowych i przy farmach fotowoltaicznych na gruncie. Większość prac odbywa się na dachach skośnych i płaskich, na drabinach i rusztowaniach, w zmiennych warunkach pogodowych, latem przy silnym nasłonecznieniu. Instalacje PV generują napięcie stałe do 1000–1500 V już przy oświetleniu modułów, a magazyny energii zawierają ogniwa litowo-jonowe o dużej energii. Przy pompach ciepła i kolektorach wykonuje się lutowanie, zaprasowywanie rur i napełnianie instalacji glikolem lub czynnikiem chłodniczym. Pracę planuje się w zespołach dwu- lub trzyosobowych z dojazdami samochodem służbowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- moduły fotowoltaiczne, falowniki i optymalizatory mocy;
- magazyny energii z ogniwami litowo-jonowymi;
- pompy ciepła powietrze–woda i gruntowe, kolektory słoneczne;
- konstrukcje aluminiowe i stalowe, wkręty dwugwintowe, haki dachowe;
- wkrętarki, wiertarki, szlifierki kątowe i palnik do lutowania;
- miernik izolacji, multimetr, miernik cęgowy i tester instalacji PV;
- drabiny, rusztowania, podnośnik do modułów i szelki bezpieczeństwa;
- pompa próżniowa, stacja napełniania glikolem i wagi do czynnika chłodniczego.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- upadek z dachu, drabiny lub rusztowania,
- porażenie prądem i łuk elektryczny w obwodach DC modułów i magazynów,
- pożar i niekontrolowane nagrzewanie ogniw litowo-jonowych,
- spadające z dachu moduły, narzędzia i elementy konstrukcji,
- oparzenia przy lutowaniu i odmrożenia czynnikiem chłodniczym,
- promieniowanie słoneczne i wysoka temperatura na dachu,
- skaleczenia krawędziami blach i profili oraz narzędziami,
- hałas przy wierceniu i cięciu szlifierką kątową.
Czynniki chemiczne:
- czynniki chłodnicze w pompach ciepła (R290 – propan, R32, R410A),
- glikol propylenowy w układach solarnych i gruntowych,
- elektrolit i toksyczne gazy (fluorowodór) przy uszkodzeniu ogniw litowo-jonowych,
- dymy przy lutowaniu twardym i topniki.
Czynniki psychofizyczne:
- ręczne przenoszenie modułów, falowników i jednostek pomp ciepła,
- praca w pozycji pochylonej i klęczącej na dachu,
- presja czasu i duża liczba montaży w sezonie,
- częste dojazdy do klientów samochodem służbowym,
- praca w domach klientów i rozwiązywanie reklamacji.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera urządzeń energetyki odnawialnej.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem, kask z paskiem podbródkowym – upadek z wysokości, spadające przedmioty;
- rękawice elektroizolacyjne i narzędzia izolowane do 1000 V – porażenie prądem stałym i łuk DC;
- okulary ochronne i rękawice odporne na przecięcie – skaleczenia, glikol propylenowy;
- rękawice i okulary do pracy z czynnikami chłodniczymi – oparzenia i odmrożenia, czynniki chłodnicze;
- odzież z filtrem UV, nakrycie głowy i krem z filtrem – promieniowanie słoneczne;
- ochronniki słuchu – hałas;
- nakolanniki i obuwie z podeszwą przeciwpoślizgową – wymuszona pozycja ciała, upadek z wysokości;
- półmaska z filtrem przy lutowaniu w małych pomieszczeniach – dymy lutownicze.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- punkty kotwiczenia, ławy kominiarskie i zabezpieczenia krawędziowe dachu – upadek z wysokości;
- rusztowania z siatkami ochronnymi i wygrodzenie strefy pod dachem – spadające przedmioty, upadek z wysokości;
- rozłączniki DC, wyłączniki ppoż. i zabezpieczenia nadprądowe w instalacji – porażenie prądem stałym i łuk DC, pożar magazynu energii;
- systemy BMS magazynów i montaż w miejscach wentylowanych z gaśnicą – pożar magazynu energii, elektrolit i gazy z ogniw;
- detektor nieszczelności i wentylacja przy pracy z czynnikiem R290 – czynniki chłodnicze;
- podnośniki i windy dachowe do modułów – dźwiganie ciężarów;
- narzędzia z odsysaniem i osłonami – hałas, skaleczenia.
Środki organizacyjne
- procedura wyłączania i zabezpieczenia obwodów DC oraz pomiar braku napięcia – porażenie prądem stałym i łuk DC;
- plan pracy na dachu i zakaz pracy przy silnym wietrze, oblodzeniu i burzy – upadek z wysokości, promieniowanie słoneczne;
- prace w zespołach co najmniej dwuosobowych – upadek z wysokości, porażenie prądem stałym i łuk DC;
- instrukcja postępowania z uszkodzonymi ogniwami i czynnikami chłodniczymi – elektrolit i gazy z ogniw, czynniki chłodnicze, glikol propylenowy;
- przerwy w pracy i dostęp do wody pitnej w upały – promieniowanie słoneczne, presja czasu;
- planowanie tras i ograniczenie liczby montaży dziennie – jazda samochodem, presja czasu;
- zasady komunikacji z klientem i procedura reklamacji – kontakt z klientem;
- lutowanie w wentylowanych miejscach z gaśnicą w zasięgu – dymy lutownicze, oparzenia i odmrożenia.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera urządzeń energetyki odnawialnej.
- czynniki fizyczne – promieniowanie nadfioletowe (słoneczne), praca w warunkach mikroklimatu gorącego i zimnego, hałas;
- czynniki chemiczne – czynniki chłodnicze (propan, difluorometan), glikol propylenowy, dymy lutownicze;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem, ręczne przenoszenie ciężarów, kierowanie samochodem służbowym.
Podobne stanowiska
- monter instalacji fotowoltaicznych,
- instalator pomp ciepła,
- elektryk,
- operator turbin wiatrowych,
- monter instalacji centralnego ogrzewania.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).