Agent klarujący

Agent klarujący – kod 333102 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Agent klarujący (agent statkowy) reprezentuje armatora w porcie i załatwia wszystkie formalności związane z wejściem, postojem i wyjściem statku – zgłoszenia do kapitanatu portu, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej, inspekcji sanitarnej i weterynaryjnej, zamówienia pilota, holowników, cumowników, bunkru i zaopatrzenia. Wchodzi na statek po przybyciu, przekazuje i odbiera dokumenty od kapitana, organizuje wymianę załogi, opiekę medyczną dla marynarzy i odbiór odpadów, a także koordynuje przeładunek z terminalem.

Agent klarujący – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie lub wyższe – transport morski, logistyka, nawigacja lub ekonomia,
znajomość przepisów portowych, celnych, granicznych i dokumentów statkowych,
biegła znajomość języka angielskiego, w tym morskiego,
prawo jazdy kat. B,
gotowość do pracy całodobowej w systemie dyżurów,
odporność na stres i umiejętność koordynacji wielu podmiotów.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

agent statkowy,
agent portowy,
agent morski,
pracownik agencji żeglugowej,
boarding agent.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z uwzględnieniem pracy w porcie i w porze nocnej,
badania do pracy na wysokości – przy wchodzeniu na statki po trapach i drabinach, według oceny lekarza,
badania kierowców w zakresie prowadzenia pojazdu w celach służbowych, jeśli wymagają tego procedury,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
szkolenie z bezpiecznego wchodzenia na statek po trapie i drabinie oraz poruszania się po terenie portu,
szkolenie z ochrony portu i statku (ISPS) w zakresie wymaganym dla osób wchodzących na statki,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy,
szkolenie z postępowania przy ładunkach niebezpiecznych w porcie.

Środowisko pracy

Agent dzieli czas między biurem agencji a portem – nabrzeżami terminali kontenerowych, masowych, paliwowych i drobnicowych, gdzie dojeżdża samochodem o każdej porze dnia i nocy, gdy statek przybywa lub wychodzi. Wchodzi na statki po trapach, czasem stromych i śliskich, w pobliżu pracujących dźwigów, suwnic, ciągników i wózków, w hałasie i w każdej pogodzie. Na pokładzie w kabinie kapitana załatwia dokumenty, a przy problemach z załogą, chorobą marynarza lub awarią koordynuje działania wielu służb pod presją czasu postoju. Dyżury telefoniczne obejmują noce i weekendy. Na stanowisku wykorzystuje się:

samochód służbowy;
laptop i telefon z dostępem do systemów portowych i zgłoszeniowych;
drukarka przenośna i pieczęcie agencji;
kask, kamizelka odblaskowa, obuwie ochronne, kamizelka asekuracyjna;
latarka i radiotelefon;
przepustki i identyfikator portowy.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

upadek z trapu lub drabiny statku, w tym do wody między burtą a nabrzeżem,
potrącenie przez ciągniki, wózki, nośniki kontenerów i pojazdy na nabrzeżu,
uderzenie przez ładunek przenoszony dźwigiem lub suwnicą,
potknięcie o liny cumownicze, szyny i nierówności nabrzeża,
hałas urządzeń przeładunkowych i silników statków,
praca w niskiej temperaturze, wietrze i deszczu na nabrzeżu,
wypadek drogowy przy dojazdach w porze nocnej.

Czynniki chemiczne:

spaliny silników statków i pojazdów portowych, pary paliw,
opary i pyły ładunków niebezpiecznych i masowych – zboże, nawozy, węgiel, chemikalia.

Czynniki biologiczne:

choroby zakaźne zawleczone przez załogi z innych regionów świata.

Czynniki psychofizyczne:

praca w porze nocnej i dyżury całodobowe,
presja czasu postoju statku i koordynacja wielu służb,
odpowiedzialność za kompletność zgłoszeń i koszty postoju,
praca w pojedynkę na nabrzeżu i na statku nocą,
konflikty z załogą, terminalem i kontrahentami.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku agenta klarującego.

Środki ochrony indywidualnej

kask ochronny, kamizelka odblaskowa i obuwie ochronne z podnoskiem – ruch w porcie, ładunki dźwigów, upadek na tym samym poziomie;
kamizelka asekuracyjna lub ratunkowa przy wchodzeniu na statek – upadek z trapu;
rękawice i latarka czołowa przy wchodzeniu po trapie nocą – upadek z trapu;
ochronniki słuchu – hałas;
odzież ocieplana i przeciwdeszczowa – mikroklimat;
półmaska FFP2 przy statkach z ładunkiem pylącym i maska chirurgiczna przy chorobach na statku – ładunki niebezpieczne, choroby zakaźne, spaliny i paliwa.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

trapy z poręczami, siatką asekuracyjną i oświetleniem – upadek z trapu;
wyznaczone ciągi piesze i strefy zakazu wejścia pod ładunki na terminalach – ruch w porcie, ładunki dźwigów;
oświetlenie nabrzeży i oznakowanie przeszkód – upadek na tym samym poziomie, praca w pojedynkę;
sprawny technicznie samochód z systemami bezpieczeństwa – wypadek drogowy;
elektroniczne systemy zgłoszeń statków ograniczające wizyty fizyczne – presja czasu, odpowiedzialność.

Środki organizacyjne

zgłaszanie wejścia na terminal i statek oraz łączność z biurem – praca w pojedynkę, ruch w porcie;
grafik dyżurów z odpoczynkiem dobowym i zastępstwami – praca nocna;
procedury agencji i listy kontrolne zgłoszeń – odpowiedzialność, presja czasu;
procedura postępowania przy chorobie na statku w porozumieniu z inspekcją sanitarną – choroby zakaźne;
informacja o ładunkach niebezpiecznych przed wejściem na statek – ładunki niebezpieczne, spaliny i paliwa;
szkolenia z komunikacji i wsparcie przełożonego w sporach – konflikty;
dostosowanie wizyt do warunków pogodowych i ograniczanie czasu na nabrzeżu – mikroklimat, hałas.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla agenta klarującego.

czynniki fizyczne – hałas, praca w zmiennych warunkach atmosferycznych, mikroklimat zimny;
czynniki chemiczne – spaliny silników, pary paliw, pyły ładunków masowych – okresowo;
czynniki biologiczne – czynniki zakaźne przenoszone przez załogi statków – okresowo;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w porze nocnej, praca na wysokości przy wchodzeniu na statki, praca nad wodą, praca w ruchu pojazdów i urządzeń przeładunkowych, kierowanie pojazdem w celach służbowych, praca w pojedynkę.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy