Mechanik samochodów osobowych

Mechanik samochodów osobowych – kod 723105 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Mechanik samochodów osobowych wykonuje przeglądy, diagnostykę i naprawy aut osobowych i lekkich dostawczych – wymienia oleje, filtry, rozrządy, sprzęgła, elementy zawieszenia i hamulców, naprawia silniki benzynowe i wysokoprężne, układy wydechowe i klimatyzację, a w serwisach przygotowanych do tego także samochody hybrydowe i elektryczne. Korzysta z testerów diagnostycznych i dokumentacji producenta, przeprowadza jazdy próbne.

Mechanik samochodów osobowych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych lub technik pojazdów samochodowych,
umiejętność diagnostyki komputerowej i czytania schematów,
prawo jazdy kat. B,
certyfikat F-gazowy dla personelu obsługującego klimatyzację samochodową – przy odzysku czynnika,
szkolenie z bezpiecznej pracy przy pojazdach z układami wysokiego napięcia oraz kwalifikacje SEP/URE – tam, gdzie wymagają tego procedury serwisu,
umiejętność obsługi podnośników i urządzeń warsztatowych.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

mechanik pojazdów osobowych,
mechanik aut osobowych,
mechanik w serwisie ASO,
mechanik pojazdów hybrydowych i elektrycznych,
mechanik szybkiej obsługi.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
ocena zdolności do kierowania pojazdem w ramach badań profilaktycznych – przy jazdach próbnych,
ocena narządu ruchu w związku z pracą z rękami nad głową pod podniesionym pojazdem.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
szkolenie z pracy przy układach wysokiego napięcia pojazdów hybrydowych i elektrycznych – według poziomu uprawnień w serwisie,
instruktaż obsługi podnośników, zmieniarek i wyważarek oraz stacji klimatyzacji,
szkolenia techniczne producentów pojazdów,
szkolenie z pierwszej pomocy.

Środowisko pracy

Mechanik pracuje w autoryzowanych stacjach obsługi, niezależnych warsztatach i sieciach szybkiej obsługi. Większość napraw wykonuje pod podniesionym pojazdem na podnośniku dwukolumnowym lub w kanale, z rękami nad głową, oraz w komorze silnika w pochyleniu. W warsztacie występują spaliny przy diagnozowaniu silnika, pary paliw, oleje, płyny hamulcowe i chłodnicze, pył z klocków hamulcowych i hałas narzędzi pneumatycznych. Pojazdy hybrydowe i elektryczne mają baterie trakcyjne o napięciu 400–800 V, wymagające specjalnej procedury odłączenia. Zimą warsztat bywa wychładzany przy otwieraniu bram. Na stanowisku wykorzystuje się:

podnośniki dwukolumnowe i nożycowe, kanał najazdowy;
testery diagnostyczne i oscyloskop;
klucze udarowe pneumatyczne i akumulatorowe, klucze dynamometryczne;
zmieniarka do opon i wyważarka;
stacja do obsługi klimatyzacji i urządzenie do wymiany płynów;
narzędzia izolowane i tester izolacji do pojazdów HV;
odciąg spalin i odsysarka oleju.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

przygniecenie przez pojazd zsuwający się z podnośnika lub podnośnika lewarkowego,
porażenie prądem i łuk elektryczny przy układach wysokiego napięcia pojazdów HV,
pochwycenie przez pasek, wentylator chłodnicy przy pracującym silniku,
oparzenia od układu wydechowego, silnika i gorących płynów,
uderzenie przez ściśniętą sprężynę zawieszenia lub wystrzał poduszki powietrznej,
potrącenie lub najechanie przez pojazd w warsztacie i przy jeździe próbnej,
hałas od kluczy udarowych i sprężarek,
upadek do kanału najazdowego i poślizgnięcie na oleju,
pożar paliwa przy naprawach układu paliwowego.

Czynniki chemiczne:

spaliny – tlenek węgla, tlenki azotu, cząstki sadzy silników Diesla,
benzyna (zawiera benzen), olej napędowy i oleje silnikowe, w tym przepracowane,
płyny hamulcowe, chłodnicze z glikolem i środki do czyszczenia hamulców,
pył z klocków i tarcz hamulcowych,
czynnik chłodniczy R1234yf i R134a – odmrożenia, produkty rozkładu.

Czynniki psychofizyczne:

praca z rękami nad głową pod podniesionym pojazdem,
praca w pochyleniu nad komorą silnika i w kucki przy kołach,
przenoszenie kół, skrzyń biegów, akumulatorów i podzespołów,
presja normohodzin i oczekiwań klientów.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku mechanika samochodów osobowych.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice elektroizolacyjne, osłona twarzy i narzędzia izolowane przy pracach HV – wysokie napięcie;
rękawice nitrylowe – paliwa i oleje, płyny eksploatacyjne;
okulary ochronne – płyny eksploatacyjne, pył hamulcowy, czynnik klimatyzacji;
obuwie ochronne z podeszwą olejoodporną – upadek do kanału, dźwiganie;
ochronniki słuchu – hałas;
półmaska FFP2 przy czyszczeniu hamulców – pył hamulcowy;
przylegająca odzież robocza i rękawice mechaniczne – ruchome elementy silnika, gorące elementy.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

podnośniki z aktualnym dozorem, ustawianie punktów podparcia według producenta, podpory dodatkowe – upadek pojazdu;
odciągi spalin podłączone do rury wydechowej – spaliny;
stanowisko HV z wygrodzeniem, oznakowaniem i testerem braku napięcia – wysokie napięcie;
ściągacze sprężyn z zabezpieczeniem i stojaki do poduszek – sprężyny i poduszki;
osłony i zabezpieczenia kanału najazdowego, maty antypoślizgowe – upadek do kanału;
stacja odzysku czynnika klimatyzacji – czynnik klimatyzacji;
wózki do kół i podnośniki skrzyń biegów – dźwiganie, praca nad głową;
gaśnice i odsysanie paliwa do zamkniętych pojemników – pożar, paliwa i oleje.

Środki organizacyjne

procedura odłączenia i sprawdzenia braku napięcia w pojeździe HV przez osobę uprawnioną – wysokie napięcie;
zakaz uruchamiania silnika bez odciągu i przy ludziach w strefie – spaliny, ruchome elementy silnika, najechanie;
odczekanie na wystygnięcie układów przed pracą – gorące elementy;
procedura odłączania akumulatora przed pracą przy poduszkach powietrznych – sprężyny i poduszki;
rotacja zadań i przerwy – praca nad głową, wymuszone pozycje;
realne normy czasowe napraw – presja czasu;
czyszczenie hamulców na mokro, zbieranie przepracowanych olejów – pył hamulcowy, paliwa i oleje.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla mechanika samochodów osobowych.

czynniki fizyczne – hałas, praca w kontakcie z gorącymi elementami;
czynniki chemiczne – spaliny (tlenek węgla, tlenki azotu, spaliny silników Diesla), benzyna (benzen), oleje mineralne, w tym przepracowane, glikol etylenowy, pył hamulcowy, czynniki chłodnicze;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy układach wysokiego napięcia pojazdów elektrycznych i hybrydowych, praca z rękami powyżej barków, wymuszona pozycja ciała, ręczne przenoszenie ciężarów, kierowanie pojazdem (jazdy próbne).

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy