Trener koni wyścigowych – kod 516404 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Trener koni wyścigowych przygotowuje konie pełnej krwi angielskiej, arabskie lub kłusaki do startów na torze wyścigowym. Układa plan treningów, nadzoruje pracę jeźdźców i stajennych, ocenia formę i zdrowie koni z lekarzem weterynarii, zapisuje konie do gonitw, odpowiada za ich przygotowanie w dniu wyścigu i za przestrzeganie przepisów o zakazie dopingu.
Trener koni wyścigowych – wymagania w stosunku do pracownika
- licencja trenera koni wyścigowych wydana przez Polski Klub Wyścigów Konnych,
- wieloletnie doświadczenie w pracy z końmi wyścigowymi, najczęściej jako jeździec lub asystent trenera,
- znajomość przepisów ustawy o wyścigach konnych, regulaminu wyścigów oraz zasad kontroli antydopingowej,
- wiedza z zakresu fizjologii wysiłku, żywienia i profilaktyki weterynaryjnej koni,
- prawo jazdy odpowiedniej kategorii (B, BE lub C) – przy przewozie koni koniowozem,
- umiejętność kierowania zespołem jeźdźców i stajennych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- trener wyścigowy,
- trener koni pełnej krwi,
- trener kłusaków,
- szkoleniowiec koni wyścigowych,
- trener stajni wyścigowej.
Badania
- badania wstępne, okresowe i kontrolne medycyny pracy,
- badania lekarskie wymagane do licencji jeździeckiej – jeżeli trener dosiada koni w treningu,
- badania psychotechniczne – przy kierowaniu koniowozem jako kierowca zawodowy,
- szczepienie przeciw tężcowi – zalecane przy pracy z końmi.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z bezpiecznego obchodzenia się z końmi, prowadzenia koni do boksu startowego i maszyny startowej,
- szkolenie z przepisów antydopingowych i ewidencji leczenia koni,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy urazach głowy i kręgosłupa po upadku z konia,
- szkolenie dla kierowców przewożących zwierzęta – przy transporcie koni na tor.
Środowisko pracy
Trener koni wyścigowych pracuje w stajniach treningowych, na torach treningowych i wyścigowych, przy maszynie startowej oraz w padokach – głównie na wolnym powietrzu, niezależnie od pogody. Treningi zaczynają się o świcie, a w dni wyścigów praca trwa do wieczora i obejmuje transport koni koniowozem. Trener ma stały kontakt z dużymi, pobudliwymi zwierzętami o masie ponad 500 kg, a w stajni oddycha powietrzem z pyłem siana, słomy i trocin oraz amoniakiem z obornika. Pracuje pod presją wyników, oczekiwań właścicieli koni i ścisłych terminów gonitw. Na stanowisku wykorzystuje się:
- ogłowia, siodła wyścigowe, wodze, ochraniacze i derki;
- maszyna startowa i bramki startowe;
- karuzela treningowa i bieżnia dla koni;
- koniowóz lub przyczepa do przewozu koni;
- stoper, pulsometry dla koni i dokumentacja treningowa;
- pasze treściwe, siano, suplementy i leki weterynaryjne;
- quad lub samochód do obserwacji treningu na torze.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- kopnięcie, pogryzienie lub przygniecenie przez konia w boksie i przy maszynie startowej,
- upadek z konia podczas jazdy treningowej,
- stratowanie przez spłoszonego lub uciekającego konia,
- przytrzaśnięcie dłoni lub nogi w bramce maszyny startowej,
- wypadek drogowy przy przewozie koni koniowozem,
- mikroklimat zmienny – praca na zewnątrz w upale, deszczu i mrozie,
- poślizgnięcie i upadek na mokrych i błotnistych nawierzchniach stajni i padoków,
- hałas na torze w dniu wyścigów.
Czynniki chemiczne:
- pył organiczny z siana, słomy i trocin,
- amoniak i siarkowodór z obornika w boksach,
- leki weterynaryjne i środki przeciwpasożytnicze podawane koniom.
Czynniki biologiczne:
- laseczki tężca (Clostridium tetani) w glebie i oborniku,
- krętki Borrelia burgdorferi i wirus kleszczowego zapalenia mózgu przenoszone przez kleszcze,
- grzybice skóry (dermatofity) od koni i zarodniki grzybów pleśniowych z siana, w tym Aspergillus,
- alergeny sierści i naskórka koni.
Czynniki psychofizyczne:
- wczesne godziny rozpoczęcia pracy i praca w weekendy,
- stres związany z wynikami gonitw, oczekiwaniami właścicieli i kontrolą antydopingową,
- odpowiedzialność za życie i zdrowie koni oraz bezpieczeństwo jeźdźców,
- ręczne przenoszenie siodeł, worków paszy i balotów siana,
- długotrwała praca w pozycji stojącej i chodzenie po terenie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku trenera koni wyścigowych.
Środki ochrony indywidualnej
- kask jeździecki z certyfikatem i kamizelka ochronna – upadek z konia, kopnięcie;
- obuwie z podnoskiem i cholewką chroniącą kostkę – przygniecenie stopy przez konia, poślizgnięcie;
- rękawice ochronne – przytrzaśnięcie w bramce startowej, otarcia od wodzy, dermatofity;
- półmaska FFP2 przy pracy w stajni i rozkładaniu siana – pył organiczny, Aspergillus, alergeny;
- odzież wodoodporna i ocieplana oraz kamizelka odblaskowa na torze – mikroklimat zmienny, potrącenie przez konia;
- odzież z długim rękawem i repelenty – kleszcze, Borrelia burgdorferi;
- ochronniki słuchu w razie potrzeby w dni wyścigów – hałas.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- boksy z wyjściami ewakuacyjnymi i szerokimi przejściami w stajni – kopnięcie, przygniecenie;
- sprawna i regularnie sprawdzana maszyna startowa z osłonami – przytrzaśnięcie, stratowanie;
- ogrodzenie torów i padoków oraz bramy zapobiegające ucieczce koni – stratowanie;
- wentylacja stajni i regularne usuwanie obornika – amoniak, siarkowodór, pył organiczny;
- koniowóz z przegrodami, matami antypoślizgowymi i przeglądami technicznymi – wypadek drogowy;
- utwardzone, odwodnione nawierzchnie przy stajniach – poślizgnięcie;
- wózki i podnośniki do balotów siana i worków z paszą – przenoszenie ciężarów;
- zamykana szafka na leki weterynaryjne – leki i środki przeciwpasożytnicze.
Środki organizacyjne
- zasady podchodzenia do konia, prowadzenia i wiązania koni oraz praca dwuosobowa przy koniach pobudliwych – kopnięcie, pogryzienie;
- dopuszczanie do jazdy wyłącznie osób z licencją i w kasku – upadek z konia;
- szczepienia przeciw tężcowi i kleszczowemu zapaleniu mózgu oraz kontrola skóry po pracy – Clostridium tetani, kleszcze;
- izolacja koni z grzybicą i dezynfekcja sprzętu – dermatofity;
- ewidencja leczenia koni i przestrzeganie okresów karencji leków – kontrola antydopingowa, leki weterynaryjne;
- planowanie przewozu z przerwami i przestrzeganiem czasu jazdy kierowcy – wypadek drogowy;
- grafik pracy z dniem wolnym i podział obowiązków z asystentem trenera – wczesne godziny pracy, stres, odpowiedzialność;
- przerwy i dostęp do pomieszczenia socjalnego – mikroklimat zmienny, pozycja stojąca, hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla trenera koni wyścigowych.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zmienny (praca na otwartej przestrzeni), hałas;
- czynniki chemiczne – pył organiczny (siano, słoma, trociny), amoniak, siarkowodór;
- czynniki biologiczne – Clostridium tetani, Borrelia burgdorferi, wirus kleszczowego zapalenia mózgu, dermatofity, grzyby pleśniowe (Aspergillus), alergeny pochodzenia zwierzęcego;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca z dużymi zwierzętami, jazda konna, kierowanie pojazdem do przewozu koni, ręczne przenoszenie ciężarów, praca od wczesnych godzin rannych, stres.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).