Technik urządzeń audiowizualnych – kod 352121 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik urządzeń audiowizualnych instaluje, uruchamia, konfiguruje i serwisuje systemy nagłośnienia, projekcji, ekrany LED, systemy konferencyjne i wideokonferencyjne w salach, obiektach widowiskowych i podczas wydarzeń. Prowadzi okablowanie, montuje głośniki i projektory na wysokości, diagnozuje usterki oraz obsługuje sprzęt w trakcie konferencji, koncertów i transmisji.
Technik urządzeń audiowizualnych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik urządzeń audiowizualnych, elektronik lub pokrewnym,
- znajomość budowy i zasad działania wzmacniaczy, mikserów, procesorów sygnału, projektorów i ścian LED,
- umiejętność czytania schematów połączeń i dokumentacji technicznej producentów,
- świadectwo kwalifikacyjne SEP w zakresie eksploatacji urządzeń elektrycznych do 1 kV (grupa 1, E), gdy pracownik wykonuje prace przy instalacjach i urządzeniach zasilających,
- zaświadczenie kwalifikacyjne UDT na obsługę podestów ruchomych, jeżeli pracownik samodzielnie obsługuje podnośnik,
- brak przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na wysokości i do pracy przy urządzeniach elektrycznych,
- sprawność fizyczna pozwalająca na przenoszenie skrzyń transportowych i zestawów głośnikowych,
- dyspozycyjność do pracy wieczorami, w weekendy i w trakcie wyjazdów na wydarzenia.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- technik AV,
- instalator systemów audiowizualnych,
- serwisant sprzętu audiowizualnego,
- technik systemów konferencyjnych,
- technik obsługi sal konferencyjnych.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m, jeżeli montaż sprzętu odbywa się z podestów, rusztowań lub kratownic,
- ocena zdolności do pracy przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem,
- badanie narządu słuchu (audiometria) przy pracy w hałasie podczas prób i koncertów,
- badanie narządu wzroku przy pracy z monitorem ekranowym i pulpitami sterowniczymi,
- ocena zdolności do kierowania samochodem służbowym, jeżeli pracownik przewozi sprzęt na wydarzenia.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z zasad bezpiecznej pracy na wysokości i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji obiektów widowiskowych,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym postępowania przy porażeniu prądem elektrycznym,
- szkolenie z bezpiecznego podwieszania sprzętu (rigging) i stosowania zabezpieczeń wtórnych,
- instruktaż obsługi projektorów laserowych zgodnie z dokumentacją producenta.
Środowisko pracy
Technik urządzeń audiowizualnych pracuje w salach konferencyjnych, aulach, teatrach, halach widowiskowych, studiach i na scenach plenerowych, a także w serwisie i magazynie sprzętu. Praca obejmuje montaż i demontaż w krótkim czasie przed wydarzeniem i po nim, często w nocy lub w godzinach wieczornych. Sprzęt jest ciężki i transportowany w skrzyniach, a część elementów montuje się pod sufitem lub na kratownicach. W trakcie prób i koncertów występuje wysoki poziom dźwięku, a w plenerze praca odbywa się w zmiennych warunkach atmosferycznych. Na stanowisku wykorzystuje się:
- zestawy głośnikowe typu line array, monitory sceniczne i subbasy;
- miksery cyfrowe, wzmacniacze mocy i procesory sygnału;
- projektory, w tym projektory laserowe, ekrany projekcyjne i moduły ścian LED;
- systemy konferencyjne, mikrofony bezprzewodowe i tłumaczeniowe;
- przełączniki wideo, matryce sygnałowe i serwery mediów;
- rozdzielnice zasilające, przedłużacze i przewody wielożyłowe;
- drabiny, podesty ruchome, kratownice i wyciągarki łańcuchowe;
- wiertarki, wkrętarki, lutownice i mierniki elektryczne;
- wózki transportowe i skrzynie typu case.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- porażenie prądem elektrycznym przy podłączaniu zasilania i pracy z urządzeniami pod napięciem,
- upadek z wysokości podczas montażu projektorów, głośników i ekranów,
- spadające przedmioty z kratownic i podwieszanych konstrukcji,
- hałas podczas prób, koncertów i strojenia nagłośnienia,
- promieniowanie laserowe i intensywne światło projektorów,
- potknięcia i upadki na przewodach, w ciemności i na nierównych podłożach scen,
- przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego przy dźwiganiu skrzyń i kolumn,
- skaleczenia i przygniecenia przy montażu konstrukcji i rozładunku sprzętu,
- zmienne warunki atmosferyczne podczas pracy w plenerze.
Czynniki chemiczne:
- dymy lutownicze i opary kalafonii przy naprawach przewodów i złączy,
- pył mineralny, w tym pył krzemionki krystalicznej, przy wierceniu w betonie i murze,
- aerozole kontaktowe i izopropanol do czyszczenia styków i optyki,
- wytwornice dymu i mgły scenicznej na bazie glikoli.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu przy montażu przed rozpoczęciem wydarzenia,
- praca w porze nocnej i w nieregularnym czasie pracy,
- obciążenie wzroku przy pracy z monitorami i pulpitami,
- stres związany z odpowiedzialnością za przebieg transmisji i koncertu,
- wymuszone pozycje ciała przy pracy pod sufitem i w ciasnych szafach rack,
- zmęczenie wynikające z długich zmian i wyjazdów.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika urządzeń audiowizualnych.
Środki ochrony indywidualnej
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem – upadek z wysokości;
- hełm ochronny – spadające przedmioty z kratownic i podwieszanych konstrukcji;
- ochronniki słuchu lub wkładki z filtrem – hałas podczas prób i koncertów;
- okulary ochronne do pracy z laserem – promieniowanie laserowe i intensywne światło projektorów;
- rękawice ochronne i obuwie z podnoskiem – skaleczenia, przygniecenia, spadające przedmioty;
- półmaska filtrująca FFP2 i okulary – pył krzemionki krystalicznej przy wierceniu;
- odzież robocza dostosowana do warunków pogodowych – zmienne warunki atmosferyczne;
- narzędzia izolowane i rękawice elektroizolacyjne – porażenie prądem elektrycznym.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- rozdzielnice z wyłącznikami różnicowoprądowymi i kontrola przewodów zasilających – porażenie prądem elektrycznym;
- zabezpieczenia wtórne (linki stalowe) na podwieszanych urządzeniach i atestowane wyciągarki – spadające przedmioty;
- podesty ruchome i rusztowania z barierkami zamiast drabin przy dłuższych pracach – upadek z wysokości;
- osłony i mostki kablowe, oświetlenie robocze w kulisach – potknięcia i upadki;
- wózki transportowe, rampy i skrzynie na kółkach – przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego;
- odciąg dymów lutowniczych i wiertarki z odsysaniem pyłu – dymy lutownicze, pył krzemionki krystalicznej;
- ograniczenie poziomu dźwięku i pomiary hałasu podczas prób – hałas;
- interlock i strefy bezpieczeństwa przy projektorach laserowych – promieniowanie laserowe.
Środki organizacyjne
- planowanie harmonogramu montażu z zapasem czasu – presja czasu, zmęczenie;
- zasada pracy w dwuosobowych zespołach przy pracach na wysokości i przy zasilaniu – upadek z wysokości, porażenie prądem;
- wyłączanie zasilania i oznakowanie przed pracami serwisowymi – porażenie prądem elektrycznym;
- przerwy w pracy z monitorem i ergonomiczne ustawienie stanowiska realizatora – obciążenie wzroku, wymuszone pozycje ciała;
- przestrzeganie norm dźwigania i podział ładunków na zespół – przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego;
- rotacja zespołu i ograniczenie pracy w porze nocnej – praca w porze nocnej, zmęczenie;
- stosowanie wytwornic dymu zgodnie z kartami charakterystyki i wietrzenie sal – aerozole kontaktowe, mgła sceniczna;
- procedury komunikacji i podział odpowiedzialności podczas transmisji – stres.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika urządzeń audiowizualnych.
- czynniki fizyczne – hałas, praca na wysokości powyżej 3 m, promieniowanie laserowe, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie;
- czynniki chemiczne – pył krzemionki krystalicznej, dymy lutownicze, glikole z wytwornic mgły;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy urządzeniach elektrycznych pod napięciem, dźwiganie ciężarów, praca w porze nocnej, kierowanie pojazdem służbowym.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).