Operator urządzeń rozdrabniających – kod 813135 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Operator urządzeń rozdrabniających obsługuje kruszarki, młyny kulowe, młotkowe, walcowe, strumieniowe i perełkowe, w których rozdrabnia się surowce i półprodukty przemysłu chemicznego – wapień, kredę, dolomit, nawozy, pigmenty, sole, żywice i tworzywa. Nastawia wydajność i stopień rozdrobnienia, kontroluje separatory i sita, sprawdza uziarnienie produktu, usuwa zatory i wymienia elementy robocze.
Operator urządzeń rozdrabniających – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie w zawodach chemicznych lub mechanicznych,
- znajomość budowy i zasad działania młynów, kruszarek, separatorów i sit,
- znajomość zasad ochrony przed wybuchem pyłów i ładunkami elektrostatycznymi,
- umiejętność wykonania analizy sitowej i kontroli uziarnienia,
- uprawnienia UDT do obsługi wciągników lub wózków – przy pracach nimi wykonywanych,
- brak przeciwwskazań do pracy w zapyleniu i hałasie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- operator młyna kulowego,
- operator mikronizera,
- operator młynowni surowców,
- operator młyna strumieniowego,
- operator instalacji mielenia pigmentów.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badanie audiometryczne słuchu,
- zdjęcie RTG klatki piersiowej i spirometria – przy narażeniu na pyły mineralne.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych – nie rzadziej niż co 3 lata,
- szkolenie z ochrony przed wybuchem pyłów i zasad pracy w strefach zagrożenia wybuchem,
- szkolenie z procedury wyłączania i blokowania przy usuwaniu zatorów i wymianie mielników,
- instruktaż postępowania z rozdrabnianymi substancjami na podstawie kart charakterystyki,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Młynownia to zwykle wydzielony budynek lub hala z kilkoma młynami, przenośnikami, podajnikami, separatorami, filtrami workowymi i silosami produktu. Operator pracuje przy pulpicie lokalnym lub w sterowni, wykonuje obchody, pobiera próbki i usuwa zatory w zsypach. Rozdrabnianie wytwarza drobny pył, który – zależnie od materiału – jest drażniący, toksyczny lub palny i może tworzyć atmosferę wybuchową. Młyny kulowe i młotkowe są bardzo głośne, a przy mieleniu na gorąco lub suszeniu występuje podwyższona temperatura. Praca odbywa się w systemie zmianowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- młyny kulowe, prętowe, młotkowe i walcowe;
- młyny strumieniowe (mikronizery) i młyny perełkowe;
- kruszarki szczękowe i udarowe do wstępnego rozdrabniania;
- separatory powietrzne, sita wibracyjne i przesiewacze;
- filtry workowe, cyklony i instalacje transportu pneumatycznego;
- podajniki ślimakowe, przenośniki i zasobniki;
- sita laboratoryjne i analizatory uziarnienia.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- pochwycenie przez wały, sprzęgła, podajniki ślimakowe i przenośniki,
- uderzenie materiałem lub narzędziem przy usuwaniu zatorów w zsypach,
- hałas od młynów kulowych, młotkowych i strumieniowych,
- drgania od sit i przesiewaczy wibracyjnych,
- wybuch pyłów palnych (np. siarki, żywic, pigmentów organicznych),
- przygniecenie przy wymianie mielników i wykładzin młyna,
- upadek z pomostów i drabin zasobników,
- wyładowania elektryczności statycznej przy transporcie pneumatycznym.
Czynniki chemiczne:
- pyły mineralne, w tym zawierające krzemionkę krystaliczną (np. kwarc, kaolin),
- pyły pigmentów i chemikaliów, np. ditlenku tytanu, nawozów, soli,
- pyły wapna i dolomitu – działanie drażniące na oczy i drogi oddechowe.
Czynniki psychofizyczne:
- praca zmianowa,
- samotne obchody w młynowni,
- obserwacja parametrów na panelu sterowniczym,
- ręczne przenoszenie worków z produktem i surowcem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku operatora urządzeń rozdrabniających.
Środki ochrony indywidualnej
- półmaska przeciwpyłowa FFP3 lub z filtrem P3 – pył mineralny, pył chemiczny, wapno;
- ochronniki słuchu o wysokim tłumieniu – hałas;
- gogle ochronne – wapno, pył chemiczny, zatory;
- odzież antyelektrostatyczna i obuwie przewodzące w strefach zagrożenia wybuchem – wybuch pyłu, elektryczność statyczna;
- hełm ochronny, rękawice i obuwie bezpieczne – mielniki, zatory;
- szelki bezpieczeństwa przy pracach poza balustradami – upadek z wysokości.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- hermetyzacja młynów i odpylanie z filtrami workowymi – pył mineralny, pył chemiczny, wapno;
- zabezpieczenia przeciwwybuchowe: odciążanie, tłumienie i izolowanie wybuchu, inertyzacja – wybuch pyłu;
- uziemienie instalacji i rurociągów transportu pneumatycznego – elektryczność statyczna, wybuch pyłu;
- obudowy dźwiękochłonne młynów i kabiny operatorskie – hałas, monitoring;
- osłony ruchomych części i wyłączniki awaryjne – ruchome części;
- wibroizolacja sit i przesiewaczy – drgania;
- wciągniki i urządzenia do wymiany mielników – mielniki;
- balustrady i pomosty – upadek z wysokości.
Środki organizacyjne
- procedura wyłączania i blokowania przed usuwaniem zatorów i wymianą mielników – zatory, ruchome części, mielniki;
- dokument zabezpieczenia przed wybuchem i bieżące usuwanie nagromadzeń pyłu – wybuch pyłu;
- pomiary stężeń pyłów i hałasu – pył mineralny, hałas;
- łączność radiowa podczas obchodów – praca samotna;
- paletyzatory i normy dźwigania – dźwiganie;
- grafik zmian z odpoczynkiem dobowym – praca zmianowa.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla operatora urządzeń rozdrabniających.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu ogólnym, pył zawierający krzemionkę krystaliczną, pyły mineralne;
- czynniki chemiczne – pyły ditlenku tytanu, nawozów, soli, wapna i dolomitu, pyły palne;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w strefach zagrożenia wybuchem pyłów, obsługa maszyn z ruchomymi elementami, praca na wysokości powyżej 3 m, ręczne przenoszenie ciężarów, praca zmianowa.
Podobne stanowiska
- operator kruszarki,
- młynarz,
- operator urządzeń do produkcji chemikaliów nieorganicznych,
- operator produkcji nawozów,
- operator urządzeń homogenizujących.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).