Projektant układów scalonych

Projektant układów scalonych – kod 215205 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Projektant układów scalonych opracowuje schematy i topografie struktur półprzewodnikowych – bloki analogowe, cyfrowe i mieszane – w narzędziach Cadence Virtuoso, Synopsys Design Compiler i Siemens Calibre. Opisuje układy w językach VHDL i Verilog, prowadzi symulacje, weryfikuje reguły projektowe przed wysłaniem danych do fabryki krzemu, a następnie uruchamia i mierzy prototypy w laboratorium pomiarowym.

Projektant układów scalonych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne – elektronika, mikroelektronika, automatyka lub fizyka techniczna,
znajomość projektowania układów CMOS, języków opisu sprzętu VHDL i Verilog oraz narzędzi klasy EDA,
umiejętność czytania karty procesu technologicznego i reguł projektowych fabryki krzemu,
umiejętność obsługi oscyloskopu, analizatora widma, generatora funkcyjnego i stacji pomiarowej z sondami,
znajomość zasad ochrony elementów przed wyładowaniami elektrostatycznymi,
znajomość języka angielskiego technicznego w zakresie dokumentacji i kontaktu z fabryką,
brak przeciwwskazań do pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

inżynier mikroelektroniki,
projektant ASIC,
projektant topografii układów scalonych,
inżynier projektowania analogowego,
inżynier weryfikacji układów cyfrowych.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badanie narządu wzroku z oceną potrzeby okularów korygujących do pracy przy monitorze ekranowym,
ocena układu ruchu i kręgosłupa przy długotrwałej pracy w pozycji siedzącej.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
instruktaż ergonomii stanowiska komputerowego z dwoma monitorami,
szkolenie z zasad postępowania w obszarze chronionym elektrostatycznie (EPA) przed wejściem do laboratorium,
instruktaż obsługi stacji pomiarowej z sondami, zasilaczy laboratoryjnych i lutownicy rozlutownicy,
szkolenie z postępowania z izopropanolem, acetonem i sprężonymi gazami w laboratorium,
szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy porażeniu prądem i oparzeniu chemicznym.

Środowisko pracy

Projektant pracuje w biurze projektowym firmy mikroelektronicznej lub w centrum badawczo-rozwojowym, zwykle przy dwóch lub trzech monitorach, po kilka godzin bez zmiany pozycji. Symulacje uruchamia na serwerach obliczeniowych, a do ich pomieszczeń wchodzi okazjonalnie – panuje tam hałas wentylatorów i niska temperatura. Kilka razy w cyklu projektowym przechodzi do laboratorium charakteryzacji, gdzie mierzy prototypy na stacji probierczej, obsługuje zasilacze, mikroskop stereoskopowy i lutownicę, czyści próbki izopropanolem i acetonem. Zdarzają się wizyty w fabryce krzemu lub u klienta, w tym wyjazdy zagraniczne i praca w strefie czystej w kombinezonie. Przed zamknięciem projektu i wysłaniem danych do produkcji praca bywa wydłużana i prowadzona pod presją terminu. Na stanowisku wykorzystuje się:

stanowisko komputerowe z dwoma lub trzema monitorami i serwery obliczeniowe;
oprogramowanie EDA do projektowania schematów, topografii i weryfikacji reguł;
stacja probiercza z sondami, mikroskop stereoskopowy i mikromanipulatory;
oscyloskop, analizator widma, miernik parametrów półprzewodnikowych i zasilacze laboratoryjne;
komora termiczna do badań w podwyższonej i obniżonej temperaturze;
lutownica i rozlutownica z odciągiem oparów topnika;
opaski i maty antystatyczne oraz pojemniki na struktury półprzewodnikowe;
izopropanol, aceton i sprężone powietrze lub azot do czyszczenia próbek.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

obciążenie narządu wzroku przy wielogodzinnej pracy na dwóch i trzech monitorach,
porażenie prądem elektrycznym przy pomiarach na zasilaczach laboratoryjnych i stacji probierczej,
oparzenie termiczne grotem lutownicy, elementem komory termicznej i rozgrzaną strukturą,
ukłucia i skaleczenia sondami pomiarowymi, pęsetą i odłamkami krzemu,
hałas i przeciąg od układów chłodzenia w pomieszczeniu serwerów obliczeniowych,
energia sprężonego powietrza i azotu przy przedmuchiwaniu próbek i węży instalacji,
wyładowania elektrostatyczne przy pracy z nieobudowanymi strukturami półprzewodnikowymi,
natężone oświetlenie miejscowe i zmęczenie oczu przy pracy z mikroskopem stereoskopowym.

Czynniki chemiczne:

izopropanol i aceton stosowane do czyszczenia struktur i płytek testowych,
dymy lutownicze zawierające produkty rozkładu topnika kalafoniowego,
ołów w lutowiach stosowanych w naprawach płytek prototypowych.

Czynniki psychofizyczne:

długotrwała praca w pozycji siedzącej z obciążeniem odcinka szyjnego kręgosłupa,
presja terminu przed zamknięciem projektu i wysłaniem danych do fabryki krzemu,
wymóg wysokiej koncentracji przy weryfikacji reguł projektowych, gdzie błąd oznacza stratę całej serii,
monotypowość pracy przy klawiaturze i myszy oraz powtarzalne ruchy nadgarstka,
praca w godzinach wieczornych i podróże służbowe do fabryki lub klienta.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku projektanta układów scalonych.

Środki ochrony indywidualnej

opaska antystatyczna na rękę z przewodem uziemiającym i obuwie ESD – ladunki elektrostatyczne;
rękawice nitrylowe przy czyszczeniu próbek – rozpuszczalniki;
okulary ochronne przy przedmuchiwaniu sprężonym gazem i lutowaniu – sprezone gazy, oparzenie termiczne, mikrourazy;
okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, przepisane przez lekarza – obciazenie wzroku, oswietlenie i mikroskop;
ochronniki słuchu przy wejściu do pomieszczenia serwerów – halas serwerownia;
rękawice elektroizolacyjne przy pracach pomiarowych pod napięciem – porazenie pradem.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

maty i podkładki antystatyczne, jonizatory oraz wydzielona strefa EPA – ladunki elektrostatyczne;
odciąg miejscowy nad stanowiskiem lutowniczym – dymy lutownicze, olow w lutach;
wyłączniki różnicowoprądowe, transformatory separacyjne i osłony torów prądowych stacji probierczej – porazenie pradem;
monitory o regulowanej wysokości, fotel z podparciem lędźwiowym i podnóżek – praca statyczna, monotypowosc;
oświetlenie stanowiska bez odbić na ekranie, rolety i oprawy o niskim olśnieniu – obciazenie wzroku, oswietlenie i mikroskop;
obudowa dźwiękochłonna szaf serwerowych i zdalny dostęp do serwerów obliczeniowych – halas serwerownia;
reduktory z zaworem bezpieczeństwa i dysze obniżające ciśnienie wylotowe – sprezone gazy;
osłony i blokady drzwi komory termicznej oraz pęsety z izolacją termiczną – oparzenie termiczne, mikrourazy;
szafka na odczynniki z wentylacją i pojemniki na odpady rozpuszczalników – rozpuszczalniki.

Środki organizacyjne

przerwy co najmniej 5-minutowe po każdej godzinie pracy przy monitorze – obciazenie wzroku, praca statyczna, monotypowosc;
instrukcje bezpiecznej pracy w laboratorium charakteryzacji i zasada pracy w obecności drugiej osoby przy pomiarach pod napięciem – porazenie pradem, mikrourazy;
karty charakterystyki rozpuszczalników dostępne na stanowisku i limit ilości przechowywanych odczynników – rozpuszczalniki, dymy lutownicze;
planowanie etapów projektu z rezerwą czasową i przeglądy projektu w zespole – presja terminu, wysoka koncentracja;
automatyczna weryfikacja reguł projektowych i niezależne sprawdzenie danych przed wysłaniem do fabryki – wysoka koncentracja;
rozliczanie czasu pracy i ograniczanie pracy wieczornej oraz planowanie podróży służbowych z czasem na odpoczynek – praca w nadgodzinach, presja terminu;
okresowe kontrole rezystancji podkładek i opasek antystatycznych – ladunki elektrostatyczne;
zakaz kierowania strumienia sprężonego gazu w stronę ciała i oznakowanie punktów poboru – sprezone gazy.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla projektanta układów scalonych.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie narządu wzroku przy pracy z mikroskopem, hałas w pomieszczeniu serwerów;
czynniki chemiczne – izopropanol, aceton, dymy lutownicze z topnikiem kalafoniowym, ołów;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca pod napięciem na stanowisku pomiarowym, kontakt z gorącymi powierzchniami lutownicy i komory termicznej, praca statyczna w pozycji siedzącej, praca w wymuszonym tempie i pod presją terminu, podróże służbowe.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy