Pomocnik elektryka

Pomocnik elektryka – kod 932921 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Pomocnik elektromontera”. Pomocnik elektryka wykonuje prace pomocnicze przy montażu, naprawie i konserwacji instalacji elektrycznych pod nadzorem elektryka z uprawnieniami. Kuje bruzdy i przepusty, układa rury osłonowe i koryta kablowe, przeciąga przewody, osadza puszki i skrzynki, przygotowuje materiał oraz porządkuje miejsce pracy po zakończeniu robót.

Pomocnik elektryka – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie, najlepiej o profilu elektrycznym, albo przyuczenie do zawodu,
mile widziane świadectwo kwalifikacyjne G1 w zakresie eksploatacji (E) urządzeń i instalacji do 1 kV,
znajomość podstawowych zasad bezpiecznej pracy przy urządzeniach elektrycznych i stosowania wskaźników napięcia,
umiejętność posługiwania się elektronarzędziami: młotowiertarką, bruzdownicą, wkrętarką,
umiejętność czytania prostych schematów i rysunków instalacji,
brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i na drabinie,
sumienność i bezwzględne wykonywanie poleceń osoby nadzorującej.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

pomocnik elektromontera,
pomocnik instalatora elektrycznego,
pomocnik montera instalacji elektrycznych,
elektryk-pomocnik,
pracownik pomocniczy elektryka.

Badania

wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy, z oceną zdolności do pracy przy urządzeniach elektrycznych,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – jeżeli pomocnik pracuje na rusztowaniach, podnośnikach lub w korytach kablowych pod stropem,
badanie słuchu przy częstej pracy młotowiertarką i bruzdownicą,
badanie ostrości wzroku i rozróżniania barw przy pracy z przewodami oznaczonymi kolorami.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – nie rzadziej niż co rok,
instruktaż zasad organizacji pracy przy urządzeniach elektroenergetycznych (polecenie na pracę, przygotowanie miejsca pracy, praca w zespole),
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy przy porażeniu prądem elektrycznym,
instruktaż obsługi elektronarzędzi i pracy na drabinach i rusztowaniach,
przygotowanie do egzaminu kwalifikacyjnego SEP G1 (E) – w miarę rozwoju zawodowego.

Środowisko pracy

Pomocnik elektryka pracuje na budowach, w mieszkaniach, biurach, halach produkcyjnych i obiektach usługowych – wewnątrz budynków, a przy instalacjach zewnętrznych także na otwartym terenie. Prace obejmują kucie ścian i stropów, przeciąganie przewodów w ciasnych przestrzeniach, pod sufitami podwieszanymi i w szachtach. Często pracuje na drabinie, rusztowaniu przejezdnym lub podnośniku. W remontowanych obiektach część instalacji pozostaje pod napięciem, a w powietrzu unosi się pył z kucia betonu i tynku. Na stanowisku wykorzystuje się:

młotowiertarka, bruzdownica i szlifierka kątowa z tarczą diamentową;
wkrętarki akumulatorowe, piła do metalu i narzędzia monterskie z izolacją 1000 V;
wskaźnik napięcia, miernik uniwersalny i próbnik;
przewody, kable, rury osłonowe, koryta i drabinki kablowe;
puszki, rozdzielnice, aparatura modułowa;
drabiny, rusztowania przejezdne i podnośniki koszowe;
spirala do przeciągania przewodów i bęben do kabli;
odkurzacz przemysłowy do pyłu z bruzdowania.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

porażenie prądem elektrycznym przy pracach w pobliżu instalacji pod napięciem,
łuk elektryczny i oparzenie przy zwarciu w rozdzielnicy,
upadek z drabiny, rusztowania lub podnośnika,
hałas młotowiertarki i bruzdownicy,
drgania mechaniczne o działaniu miejscowym,
odpryski gruzu i betonu przy kuciu,
skaleczenia narzędziami, krawędziami koryt i blach,
uderzenie spadającymi przedmiotami i o elementy konstrukcji przy pracy pod stropem.

Czynniki chemiczne:

pył krzemionki krystalicznej z bruzdowania betonu i tynków,
pył z cięcia płyt gipsowo-kartonowych i wiercenia w ścianach,
włókna wełny mineralnej przy przeciąganiu przewodów przez izolację,
dym przy lutowaniu i obkurczaniu koszulek termokurczliwych.

Czynniki psychofizyczne:

wymuszona pozycja ciała – praca z rękami nad głową, klęczenie, praca w ciasnych przestrzeniach,
ręczne przenoszenie bębnów z kablami, koryt i rozdzielnic,
praca w zmiennych warunkach atmosferycznych przy instalacjach zewnętrznych,
presja czasu wynikająca z harmonogramu budowy,
obciążenie psychiczne związane z pracą w pobliżu urządzeń pod napięciem.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku pomocnika elektryka.

Środki ochrony indywidualnej

rękawice elektroizolacyjne i narzędzia izolowane 1000 V – porażenie prądem elektrycznym;
odzież trudnopalna i osłona twarzy przy pracach w rozdzielnicach – łuk elektryczny, oparzenie;
szelki bezpieczeństwa z linką asekuracyjną na podnośniku – upadek z wysokości;
hełm ochronny – uderzenie spadającymi przedmiotami, uderzenie o konstrukcję;
okulary ochronne – odpryski gruzu i betonu;
ochronniki słuchu – hałas;
półmaska filtrująca FFP2 lub FFP3 – pył krzemionki krystalicznej, pył gipsowy, włókna wełny mineralnej;
rękawice ochronne i antywibracyjne – skaleczenia, drgania mechaniczne;
obuwie ochronne z podeszwą izolacyjną i nakolanniki – porażenie prądem, wymuszona pozycja klęcząca.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

wyłączenie napięcia, zabezpieczenie przed ponownym załączeniem i sprawdzenie braku napięcia przed pracą – porażenie prądem, łuk elektryczny;
rozdzielnice budowlane i przedłużacze z wyłącznikami różnicowoprądowymi – porażenie prądem;
rusztowania z barierkami i atestowane drabiny – upadek z wysokości;
bruzdownice z odsysaniem i odkurzacz klasy M lub H – pył krzemionki krystalicznej, pył gipsowy;
elektronarzędzia o obniżonej emisji drgań i hałasu – drgania mechaniczne, hałas;
osłony i oznakowanie stref pod napięciem – porażenie prądem;
wentylacja przy lutowaniu – dym lutowniczy.

Środki organizacyjne

praca wyłącznie pod nadzorem elektryka z uprawnieniami, na podstawie polecenia na pracę – porażenie prądem, łuk elektryczny, obciążenie psychiczne;
zakaz samodzielnych prac pod napięciem i przy rozdzielnicach – porażenie prądem;
zabezpieczenie strefy pod miejscem pracy na wysokości – uderzenie spadającymi przedmiotami;
przenoszenie bębnów kablowych i rozdzielnic we dwie osoby lub z wózkiem – ręczne przenoszenie;
przerwy i rotacja przy pracy nad głową i kuciu – wymuszona pozycja ciała, drgania, hałas;
odzież stosowna do pogody i możliwość ogrzania się – zmienne warunki atmosferyczne;
realny harmonogram robót uzgadniany z kierownictwem budowy – presja czasu;
utrzymanie porządku i usuwanie odpadów z koryt i bruzd – skaleczenia, włókna wełny mineralnej.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla pomocnika elektryka.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, praca przy urządzeniach elektrycznych;
czynniki chemiczne – pył zawierający krzemionkę krystaliczną, pył gipsowy, włókna wełny mineralnej;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w pobliżu urządzeń pod napięciem, obsługa elektronarzędzi, ręczne przenoszenie ciężarów, wymuszona pozycja ciała, praca na otwartej przestrzeni.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy