Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych

Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych – kod 311217 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych odpowiada za utrzymanie nawierzchni torowej, rozjazdów, mostów, wiaduktów, przepustów i przejazdów. Mierzy geometrię toru, ocenia stan szyn, podkładów i podsypki, wyznacza miejsca napraw, prowadzi i odbiera roboty torowe oraz dokonuje przeglądów obiektów inżynieryjnych.

Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie średnie techniczne o specjalności drogi kolejowe lub budownictwo,
znajomość warunków technicznych utrzymania nawierzchni kolejowej i instrukcji diagnostyki,
umiejętność pomiaru geometrii toru toromierzem oraz odczytu wykresów z drezyny pomiarowej,
znajomość zasad prowadzenia robót w torze czynnym, zamknięć torowych i sygnalizacji ostrzegawczej,
znajomość zagrożeń związanych z siecią trakcyjną 3 kV i zasad bezpiecznej odległości,
brak przeciwwskazań do pracy na wysokości, w porze nocnej i w ruchu kolejowym.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

kontroler nawierzchni kolejowej,
mistrz robót torowych,
technik utrzymania infrastruktury kolejowej,
diagnosta nawierzchni i obiektów inżynieryjnych,
technik drogowy w kolejnictwie.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy przeglądach mostów i wiaduktów,
badania osób zatrudnionych na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, w zakresie wymaganym przepisami, w tym ocena wzroku, słuchu i rozpoznawania barw.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co roku,
szkolenie i egzamin kwalifikacyjny na stanowisko związane z bezpieczeństwem ruchu kolejowego, zgodnie z przepisami i regulaminem zarządcy infrastruktury,
instruktaż prowadzenia robót w torze czynnym, organizacji osłony sygnalistów i zamknięć torowych,
instruktaż pracy w pobliżu sieci trakcyjnej pod napięciem oraz zasad jej wyłączania i uziemiania,
szkolenie z pracy na wysokości i z użycia środków ochrony indywidualnej przy przeglądach obiektów,
szkolenie z pierwszej pomocy i postępowania przy porażeniu prądem.

Środowisko pracy

Praca toczy się w torze czynnym i na obiektach inżynieryjnych – pod mostami, w przepustach, na wiaduktach i w tunelach, przy ruchu pociągów prowadzonym po sąsiednim torze. Nad torem wisi sieć trakcyjna pod napięciem 3 kV prądu stałego, a przejście odbywa się po podsypce z tłucznia, podkładach i wąskich pomostach. Przeglądy i pomiary wykonuje się także w nocy, w zamknięciach torowych, przy sztucznym oświetleniu i w każdych warunkach pogodowych. W pobliżu pracują podbijarki, zagęszczarki, oczyszczarki tłucznia i zespoły spawalnicze wykonujące zgrzewanie oraz spawanie termitowe. Przejścia między obiektami wymagają przejazdów samochodem i drezyną oraz dojścia pieszo po nasypie. Na stanowisku wykorzystuje się:

toromierz elektroniczny, szablon i przyrządy do pomiaru przechyłki oraz zużycia szyn;
wykresy z drezyny pomiarowej i oprogramowanie do oceny geometrii toru;
ultradźwiękowy wózek do badania szyn i defektoskop ręczny;
klucze torowe, podbijaki, zagęszczarki płytowe i piły do cięcia szyn;
drabiny, pomosty podwieszane i podnośnik koszowy do przeglądu obiektów.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

potrącenie przez pociąg, drezynę lub maszynę torową podczas pracy i przejścia w torze,
porażenie prądem i łuk elektryczny przy zbliżeniu do sieci trakcyjnej 3 kV lub do uszkodzonej izolacji,
upadek z wysokości z pomostów mostowych, wiaduktów i podnośnika koszowego, w tym do wody,
potknięcie i skręcenie stawu skokowego na podsypce z tłucznia, podkładach i rozjazdach,
hałas podbijarek, oczyszczarek tłucznia, przejeżdżających pociągów i narzędzi pneumatycznych,
drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od zagęszczarek, podbijaków i pił do szyn,
przygniecenie szyną, podkładem lub elementem rozjazdu podczas wymiany i transportu ręcznego,
odpryski gorącego metalu, iskry i promieniowanie przy cięciu, zgrzewaniu i spawaniu termitowym szyn,
praca w przepustach, studniach i tunelach o utrudnionej wentylacji i wyjściu.

Czynniki chemiczne:

pył krzemionki krystalicznej z tłucznia przy podbijaniu, oczyszczaniu i cięciu podsypki,
kreozot i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne z nasyconych podkładów drewnianych,
dymy spawalnicze i tlenki metali przy spawaniu termitowym oraz napawaniu szyn.

Czynniki psychofizyczne:

praca w porze nocnej i w zamknięciach torowych wyznaczanych na godziny małego ruchu,
konieczność stałej czujności na ruch pojazdów szynowych i na sygnały ostrzegawcze,
odpowiedzialność za ocenę stanu toru i decyzje o ograniczeniu prędkości lub zamknięciu toru,
presja czasu wynikająca z krótkich zamknięć torowych i terminów przywrócenia ruchu,
samotne obchody linii i obiektów na odcinkach oddalonych od zabudowy.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych.

Środki ochrony indywidualnej

odzież ostrzegawcza o intensywnej widzialności klasy 3 i kask – potrącenie przez pojazd szynowy, przygniecenie elementami;
obuwie ochronne z podnoskiem, wkładką antyprzebiciową i wysoką cholewką – potknięcia na tłuczniu, przygniecenie elementami;
szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem i linką przy pracy na obiektach oraz w podnośniku – upadek z wysokości;
ochronniki słuchu oraz rękawice antywibracyjne – hałas, drgania miejscowe;
okulary ochronne, osłona twarzy i ubranie trudnopalne przy cięciu i spawaniu szyn – iskry i gorący metal, dymy spawalnicze;
półmaska z filtrem P3 przy pracach pylących i rękawice chemoodporne – pył krzemionki krystalicznej, kreozot;
detektor gazów i aparat ucieczkowy przed wejściem do przepustu lub studni – praca w przestrzeni zamkniętej.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

zamknięcie torowe, osłona sygnalistami i automatyczne systemy ostrzegania o zbliżaniu się pociągu – potrącenie przez pojazd szynowy, stała czujność;
wyłączenie i uziemienie sieci trakcyjnej przed pracami w strefie niebezpiecznej – porażenie z sieci trakcyjnej;
pomosty z balustradami, siatki i punkty zakotwienia na mostach oraz wiaduktach – upadek z wysokości;
maszyny torowe zastępujące ręczną wymianę szyn i podkładów oraz żurawie do transportu elementów – przygniecenie elementami, drgania miejscowe;
zraszanie podsypki wodą i odsysanie pyłu przy cięciu oraz oczyszczaniu tłucznia – pył krzemionki krystalicznej;
wentylacja wymuszona i oświetlenie bezpieczne przy pracach w przepustach i tunelach – praca w przestrzeni zamkniętej, dymy spawalnicze.

Środki organizacyjne

pisemne polecenie na pracę w torze czynnym, regulamin tymczasowy prowadzenia ruchu i odprawa przed robotami – potrącenie przez pojazd szynowy, odpowiedzialność za bezpieczeństwo ruchu, presja czasu;
pozwolenie na pracę w pobliżu sieci trakcyjnej wydawane po jej wyłączeniu i uziemieniu – porażenie z sieci trakcyjnej;
pozwolenie na pracę w przestrzeni zamkniętej z pomiarem atmosfery i asekuracją – praca w przestrzeni zamkniętej;
zakaz samotnych obchodów po zmroku bez łączności i system potwierdzania obecności – praca w pojedynkę, praca w porze nocnej;
rotacja przy pracy narzędziami wibracyjnymi i limity czasu ekspozycji – drgania miejscowe, hałas;
wymiana podkładów nasyconych kreozotem w rękawicach i zakaz ich obróbki bez odciągu – kreozot;
pomiary hałasu, drgań i pyłu krzemionki oraz rejestr prac szczególnie niebezpiecznych – pył krzemionki krystalicznej, hałas, drgania miejscowe.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, praca na wysokości powyżej 3 m, praca na wolnym powietrzu w zmiennych warunkach atmosferycznych, promieniowanie optyczne przy spawaniu;
czynniki chemiczne – pył krzemionki krystalicznej, kreozot i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, dymy spawalnicze i tlenki metali;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca w torze czynnym z ryzykiem potrącenia przez pojazd szynowy, praca w pobliżu sieci trakcyjnej 3 kV, praca na wysokości powyżej 3 m i nad wodą, praca w przestrzeniach zamkniętych, obsługa narzędzi wibracyjnych i pił do szyn, praca w porze nocnej, praca w pojedynkę, dźwiganie elementów nawierzchni.

Podobne kody zawodów w klasyfikacji

Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie kilka stanowisk o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych, kod 311217. Pozostałe kody z tej grupy:

technik dróg i mostów kolejowych – kod 311207: przygotowuje i nadzoruje roboty – opracowuje dokumentację, rozlicza materiały i kieruje brygadami torowymi oraz maszynami torowymi na zamkniętych torach i pod ruchem.
technik budownictwa kolejowego – kod 311220: odbiera roboty w nawierzchni, w tym zgrzewanie i spawanie szyn, i prowadzi obmiary budowy, nie zajmując się przeglądami obiektów inżynieryjnych.

Decyduje to, czy pracownik prowadzi utrzymanie i diagnostykę istniejącej linii, czy nadzór nad budową. Przy utrzymaniu w skierowaniu na badania trzeba ująć stałą pracę w torze czynnym i narażenie na hałas przejeżdżających pociągów.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy

Technik dróg kolejowych i obiektów inżynieryjnych