Nauczyciel konsultant

Nauczyciel konsultant – kod 235106 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Nauczyciel konsultant pracuje w placówce doskonalenia nauczycieli: projektuje i prowadzi szkolenia, kursy kwalifikacyjne oraz konferencje dla nauczycieli i dyrektorów szkół, opracowuje materiały i publikacje metodyczne, prowadzi konsultacje indywidualne i wspiera szkoły we wdrażaniu zmian w przepisach oświatowych.

Nauczyciel konsultant – wymagania w stosunku do pracownika

kwalifikacje nauczycielskie, stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego i doświadczenie dydaktyczne,
umiejętność projektowania i prowadzenia szkoleń oraz kursów dla dorosłych,
znajomość prawa oświatowego, zasad nadzoru pedagogicznego i awansu zawodowego,
umiejętność prowadzenia konsultacji indywidualnych, także zdalnie i telefonicznie,
umiejętność przygotowywania publikacji i materiałów metodycznych,
umiejętność organizacji konferencji i pracy z dużą grupą uczestników.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

konsultant w placówce doskonalenia nauczycieli,
konsultant do spraw doskonalenia zawodowego nauczycieli,
prowadzący kursy kwalifikacyjne dla nauczycieli,
konsultant przedmiotowy w ośrodku doskonalenia,
nauczyciel prowadzący doskonalenie zawodowe kadry szkół.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z oceną narządu głosu i narządu wzroku,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania w związku z pracą przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
ocena zdolności do kierowania samochodem przy wyjazdach na szkolenia i konferencje, jeżeli pracownik takie wyjazdy wykonuje.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym postępowania przy zasłabnięciu uczestnika szkolenia,
szkolenie przeciwpożarowe i z zasad ewakuacji sal szkoleniowych oraz obiektów konferencyjnych,
szkolenie z ochrony danych osobowych uczestników kursów i konsultacji,
szkolenie z ergonomii pracy przy monitorze i prowadzenia szkoleń zdalnych,
instruktaż bezpiecznej obsługi sprzętu multimedialnego i nagłośnienia w salach.

Środowisko pracy

Dzień konsultanta dzieli się na szkolenia i pracę przy biurku. Szkolenia prowadzi się w salach ośrodka doskonalenia, w szkołach i w wynajętych obiektach konferencyjnych, w blokach 6–8 godzin, przy czym część zajęć odbywa się po południu i w weekendy, bo uczestnicy pracują w szkołach. Sale bywają przegrzane, o dużym pogłosie, z mikrofonem lub bez. Konferencje wiążą się z pracą na dużej scenie, w silnym oświetleniu i z nagłośnieniem. Pozostały czas to praca przy komputerze: materiały, publikacje, platformy szkoleń zdalnych, konsultacje mailowe i telefoniczne. Dojazdy na szkolenia w terenie odbywają się samochodem lub pociągiem, z materiałami i sprzętem. Na stanowisku wykorzystuje się:

komputer, laptop, rzutnik i monitor interaktywny;
nagłośnienie, mikrofon bezprzewodowy i system wideokonferencyjny;
flipchart, markery, materiały szkoleniowe i zestawy warsztatowe;
platforma szkoleń zdalnych i system zapisów uczestników;
drukarka, kopiarka i urządzenia do przygotowania materiałów;
samochód służbowy lub prywatny oraz transport publiczny przy wyjazdach;
telefon służbowy do konsultacji indywidualnych.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

obciążenie narządu głosu przy wielogodzinnych szkoleniach i wystąpieniach konferencyjnych,
praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy materiałach, publikacjach i szkoleniach zdalnych,
długotrwałe stanie i chodzenie po sali w czasie zajęć warsztatowych,
długotrwała pozycja siedząca przy pracy redakcyjnej i w podróży,
przegrzanie i wysuszenie powietrza w salach szkoleniowych oraz nawiew klimatyzacji w obiektach konferencyjnych,
olśnienie i obciążenie wzroku światłem reflektorów przy wystąpieniach konferencyjnych,
wypadek drogowy przy wyjazdach na szkolenia i konferencje,
przenoszenie rzutnika, nagłośnienia i pakietów materiałów szkoleniowych,
potknięcie o przewody nagłośnienia i rzutnika oraz na podestach i scenie.

Czynniki chemiczne:

rozpuszczalniki z markerów do flipchartów i tablic suchościeralnych,
pył tonerowy i ozon z drukarek oraz kopiarek przy przygotowaniu materiałów.

Czynniki biologiczne:

wirusy przenoszone drogą kropelkową w zamkniętych salach z dużą liczbą uczestników i na konferencjach.

Czynniki psychofizyczne:

obciążenie psychiczne wielogodzinnymi wystąpieniami i prowadzeniem dużych grup,
presja aktualności wiedzy przy częstych zmianach przepisów oświatowych i odpowiedzialność za udzielone porady,
krytyka i opór uczestników skierowanych na szkolenie obowiązkowo oraz agresja słowna,
praca po południu, w weekendy i w czasie wyjazdów, z zacieraniem granicy czasu pracy,
kumulacja szkoleń, publikacji, konsultacji i obowiązków organizacyjnych w okresach szczytowych.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku nauczyciela konsultanta.

Środki ochrony indywidualnej

mikrofon bezprzewodowy lub przenośny wzmacniacz głosu w dużych salach – obciazenie glosu;
okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, zgodnie z zaleceniem lekarza – monitor;
obuwie stabilne z podeszwą antypoślizgową do pracy w salach, na scenie i podestach – poslizgniecie, praca stojaca;
maska filtrująca przy szkoleniach w okresie wzmożonych zakażeń – zakazenia kropelkowe;
odzież dostosowana do warunków w salach i w podróży – mikroklimat.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

nagłośnienie w salach, ustroje akustyczne i ograniczenie liczebności grup szkoleniowych – obciazenie glosu, obciazenie wystapieniami;
ergonomiczne stanowisko komputerowe: monitor na wysokości oczu, krzesło z regulacją i zewnętrzna klawiatura do laptopa – monitor, pozycja siedzaca;
regulacja wentylacji i ogrzewania sal, nawilżanie powietrza oraz żaluzje przeciwsłoneczne – mikroklimat;
oświetlenie scen z ograniczeniem olśnienia i monitory podglądowe zamiast patrzenia w reflektory – oswietlenie sceny;
mostki i prowadnice kablowe, instalacja projektora i nagłośnienia na stałe oraz oznakowanie krawędzi podestów – poslizgniecie;
wózki transportowe na materiały i sprzęt szkoleniowy – dzwiganie;
wydzielone, wentylowane pomieszczenie na drukarki i kopiarki – toner, markery;
samochód służbowy z przeglądami i zestawem głośnomówiącym oraz bilety kolejowe przy dalekich wyjazdach – wypadek drogowy;
dozowniki preparatu do dezynfekcji rąk przy wejściach do sal i wietrzenie między blokami zajęć – zakazenia kropelkowe.

Środki organizacyjne

plan szkoleń z przerwami głosowymi, limitem godzin dziennych i dostępem do wody w sali – obciazenie glosu, praca stojaca, obciazenie wystapieniami;
przerwy w pracy przy monitorze i rozdzielenie dni szkoleniowych od dni redakcyjnych – monitor, pozycja siedzaca;
harmonogram wyjazdów z czasem na odpoczynek i limitem weekendów pracujących – nieregularne godziny, wypadek drogowy;
podział tematów w zespole konsultantów i stały czas na aktualizację wiedzy o przepisach – presja merytoryczna, kumulacja zadan;
zasady reagowania na agresję słowną uczestnika i wsparcie kierownika szkolenia – opor uczestnikow;
standard dokumentowania udzielonych konsultacji i konsultowanie trudnych spraw w zespole – presja merytoryczna;
obsługa techniczna sprzętu multimedialnego i nagłośnienia przez wyznaczonego pracownika – dzwiganie, poslizgniecie, oswietlenie sceny;
zasady higieny, wietrzenia sal i możliwość przejścia na formę zdalną przy wysokiej zachorowalności – zakazenia kropelkowe, mikroklimat.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla nauczyciela konsultanta.

czynniki fizyczne – obciążenie narządu głosu, praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, długotrwała praca w pozycji stojącej i siedzącej, olśnienie światłem reflektorów na konferencjach, zmienny mikroklimat sal;
czynniki chemiczne – rozpuszczalniki z markerów, pył tonerowy i ozon z drukarek oraz kopiarek;
czynniki biologiczne – wirusy przenoszone drogą kropelkową w salach szkoleniowych i na konferencjach – czynniki grupy 2 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem w wyjazdach szkoleniowych, przenoszenie sprzętu i materiałów, praca w godzinach popołudniowych i w weekendy, obciążenie psychiczne wystąpieniami przed dużą grupą.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy