Technik turystyki na obszarach wiejskich – kod 515205 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik turystyki na obszarach wiejskich organizuje obsługę gości w gospodarstwach agroturystycznych i zagrodach edukacyjnych. Przygotowuje pokoje i posiłki z produktów gospodarstwa, prowadzi zajęcia i pokazy z udziałem zwierząt, organizuje wycieczki oraz dba o teren i bezpieczeństwo uczestników.
Technik turystyki na obszarach wiejskich – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik turystyki na obszarach wiejskich lub pokrewnym,
- znajomość zasad organizacji usług turystycznych i obowiązków organizatora wobec uczestników,
- umiejętność prowadzenia zajęć edukacyjnych z udziałem zwierząt i roślin,
- znajomość zasad HACCP i wymagań sanitarnych przy żywieniu gości,
- orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych przy przygotowywaniu posiłków,
- umiejętność udzielania pierwszej pomocy w warunkach terenowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- organizator agroturystyki,
- gospodarz obiektu agroturystycznego,
- animator turystyki wiejskiej,
- specjalista ds. turystyki wiejskiej,
- koordynator oferty agroturystycznej.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badania do celów sanitarno-epidemiologicznych przy pracy w kontakcie z żywnością,
- badania spirometryczne i alergologiczne w narażeniu na pył organiczny i alergeny zwierzęce.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla stanowisk innych niż biurowe – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z zasad bezpiecznego obchodzenia się ze zwierzętami gospodarskimi przy udziale gości,
- szkolenie z zasad HACCP i higieny przy przetwarzaniu produktów gospodarstwa,
- szkolenie z organizacji bezpiecznych zajęć terenowych, w tym nad wodą i w lesie.
Środowisko pracy
Gospodarstwo agroturystyczne łączy część mieszkalną dla gości, kuchnię, budynki gospodarcze ze zwierzętami, ogród i pola oraz tereny rekreacyjne, często ze zbiornikiem wodnym. Technik pracuje na zewnątrz w każdej pogodzie, chodzi po nierównym i oblodzonym terenie oraz wchodzi na poddasza magazynów. Przy zajęciach z dziećmi przebywa w kontakcie z krowami, kozami, końmi i drobiem, w zapyleniu sianem i wyziewach amoniaku. Zimą dochodzi obsługa kotłowni na paliwo stałe. Na stanowisku wykorzystuje się:
- wyposażenie kuchni i jadalni oraz urządzenia do przetwarzania produktów gospodarstwa;
- zagrody, wybiegi, uwiązy i sprzęt do obsługi zwierząt;
- kosiarki, pilarki, podkaszarki, ciągnik z przyczepą i sprzęt ogrodniczy;
- rowery, kajaki, kamizelki ratunkowe i sprzęt do zajęć terenowych;
- kotłownia na paliwo stałe, pompy i instalacja wodna gospodarstwa.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- kopnięcie, ugryzienie, przygniecenie i uderzenie przez zwierzęta gospodarskie podczas pokazów i obsługi,
- potknięcie i upadek na nierównym, błotnistym lub oblodzonym terenie gospodarstwa,
- upadek z drabiny, poddasza magazynu siana, przyczepy i rusztowania przy pracach gospodarskich,
- urazy od kosiarki, podkaszarki, pilarki i wału przegubowo-teleskopowego ciągnika,
- potrącenie i przygniecenie przez ciągnik, przyczepę lub samochód gości na podwórzu,
- utonięcie i podtopienie uczestników zajęć w zbiorniku wodnym lub rzece,
- oparzenia przy gotowaniu dla grup, obsłudze kotła na paliwo stałe, grillu i ognisku,
- praca w warunkach atmosferycznych – upał, mróz, deszcz, burze i promieniowanie słoneczne,
- pożar budynku gospodarczego, magazynu siana, kotłowni oraz od ognisk i grilla,
- zatrucie tlenkiem węgla przy obsłudze kotła na paliwo stałe i kominka.
Czynniki chemiczne:
- amoniak i siarkowodór z obornika, gnojowicy i ściółki w budynkach gospodarskich,
- pył organiczny z siana, słomy, zboża i pasz,
- środki ochrony roślin i nawozy stosowane w ogrodzie oraz sadzie,
- środki czystości, preparaty do dezynfekcji pomieszczeń i środki piorące,
- benzyna, olej napędowy, spaliny ciągnika oraz dymy ze spalania drewna i węgla.
Czynniki biologiczne:
- choroby odzwierzęce – salmonelloza, kampylobakterioza, grzybica skóry, gorączka Q i ptasia grypa,
- kleszcze przenoszące boreliozę i odkleszczowe zapalenie mózgu w lasach, na łąkach i w zaroślach,
- laseczki tężca w glebie, oborniku i przy skaleczeniach narzędziami,
- grzyby pleśniowe i endotoksyny w zapleśniałym sianie, słomie i paszach,
- użądlenia owadów błonkoskrzydłych i ukąszenie żmii w terenie.
Czynniki psychofizyczne:
- nienormowany czas pracy w sezonie i brak granicy między pracą a życiem prywatnym,
- odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości, w tym dzieci, podczas zajęć i zwiedzania,
- ciężka praca fizyczna przy obsłudze gospodarstwa, przygotowaniu posiłków i porządkach,
- obciążenie kontaktem z gośćmi, reklamacjami i oczekiwaniami niezgodnymi z realiami gospodarstwa,
- konieczność wykonywania wielu różnych zadań jednocześnie przy niewielkiej obsadzie.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika turystyki na obszarach wiejskich.
Środki ochrony indywidualnej
- obuwie ochronne z podnoskiem i wysoką cholewką oraz rękawice przy obsłudze zwierząt – urazy od zwierząt, upadek na nierównym terenie;
- półmaska z filtrem P2 lub P3 przy zadawaniu paszy i pracach w budynkach gospodarskich – pył organiczny, pleśnie i endotoksyny, amoniak i siarkowodór;
- okulary ochronne, ochronniki słuchu i ochrona nóg przy kosiarce oraz pilarce – urazy od maszyn;
- szelki bezpieczeństwa przy pracach na poddaszu i drabinie – upadek z wysokości;
- kamizelki ratunkowe dla uczestników i prowadzącego zajęcia nad wodą – utonięcie;
- odzież przeciwdeszczowa, ciepłochronna i ochrona przeciwsłoneczna – warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wygrodzenia zagród, bezpieczne furtki, poskromy i wydzielone strefy kontaktu gości ze zwierzętami – urazy od zwierząt, odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości;
- utwardzone i oświetlone ścieżki, poręcze, odwodnienie podwórza i usuwanie oblodzenia – upadek na nierównym terenie;
- stałe schody i podesty z balustradami zamiast drabin, zabezpieczone włazy na poddasza – upadek z wysokości;
- osłony noży kosiarek, osłony wałów przegubowo-teleskopowych i hamulec bezpieczeństwa pilarki – urazy od maszyn;
- rozdzielenie ruchu pojazdów i pieszych, wyznaczone miejsce tankowania i ograniczenie prędkości – potrącenie przez pojazd, paliwa i spaliny;
- instalacja przeciwpożarowa, czujniki tlenku węgla w kotłowni, zabezpieczone miejsca na ognisko i grill – pożar, oparzenia, zaczadzenie.
Środki organizacyjne
- regulamin pobytu i zajęć, instruktaż dla gości przed kontaktem ze zwierzętami i nadzór opiekunów – urazy od zwierząt, odpowiedzialność za bezpieczeństwo gości;
- zakaz zajęć nad wodą bez osoby z uprawnieniami ratowniczymi i limit liczby uczestników – utonięcie;
- program bioasekuracji, kwarantanna nowych zwierząt i mycie rąk po kontakcie ze zwierzętami – zoonozy;
- profilaktyka przeciwkleszczowa, kontrola ciała po pracy w terenie i szczepienia zalecane – kleszcze, tężec, owady i gady;
- obsługa maszyn wyłącznie przez przeszkolone osoby i zakaz obsługi przez gości – urazy od maszyn, potrącenie przez pojazd;
- podział obowiązków w sezonie, zatrudnianie pomocy sezonowej i wyznaczone dni wolne – nienormowany czas pracy w sezonie, ciężka praca fizyczna, wielozadaniowość;
- jasna informacja o standardzie i charakterze gospodarstwa w ofercie oraz procedura reklamacji – kontakt z gośćmi i reklamacje;
- zamykany magazyn chemii gospodarstwa – środki ochrony roślin i nawozy, środki czystości i dezynfekcyjne.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika turystyki na obszarach wiejskich.
- czynniki fizyczne – praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, hałas maszyn ogrodniczych i ciągnika, czynniki gorące przy gotowaniu i obsłudze kotła;
- czynniki chemiczne – amoniak i siarkowodór, pył organiczny z siana i pasz, środki ochrony roślin i nawozy, środki czystości i dezynfekcyjne, paliwa, spaliny i tlenek węgla;
- czynniki biologiczne – czynniki odzwierzęce (salmonelloza, kampylobakterioza, grzybica, gorączka Q), kleszcze przenoszące boreliozę, laseczki tężca, grzyby pleśniowe i endotoksyny;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca ze zwierzętami gospodarskimi, obsługa maszyn ogrodniczych i ciągnika, praca na wysokości przy budynkach gospodarskich, praca w pobliżu wody, praca w kontakcie z żywnością, nienormowany czas pracy w sezonie.
Podobne kody zawodów w klasyfikacji
Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie kilka stanowisk o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków – opisywane tu stanowisko to technik turystyki na obszarach wiejskich, kod 515205. Pozostałe kody z tej grupy:
- technik turystyki wiejskiej – kod 515203: poza obsługą gości uprawia i przetwarza produkty na potrzeby kuchni gospodarstwa, prowadzi warsztaty rękodzieła i obsługuje wypożyczalnię rowerów oraz sprzętu.
- technik obsługi turystycznej – kod 422103: pracuje w biurze podróży i punkcie informacji turystycznej, przygotowując dokumenty podróży i ubezpieczenia.
- technik organizacji turystyki – kod 422104: odpowiada za kalkulację i realizację imprezy oraz kontakt z kontrahentami.
Ten kod opisuje pracę nastawioną na zajęcia i pokazy dla grup w zagrodzie edukacyjnej. Przy obu kodach wiejskich w dokumentacji trzeba pamiętać o zagrożeniach biologicznych i o odpowiedzialności za bezpieczeństwo dzieci podczas zajęć ze zwierzętami.
Podobne stanowiska
- pracownik biura podróży,
- pilot wycieczek,
- przewodnik turystyczny,
- pracownik informacji turystycznej,
- rolnik.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).