Ekspert w Urzędzie Patentowym RP

Ekspert w Urzędzie Patentowym RP – kod 242206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Ekspert w Urzędzie Patentowym RP bada zgłoszenia wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych i znaków towarowych: prowadzi poszukiwania w stanie techniki, ocenia zdolność patentową i podobieństwo znaków, wydaje decyzje oraz uczestniczy w rozprawach przed kolegium orzekającym. Pracuje w urzędzie, przy stanowisku z kilkoma monitorami i bazami patentowymi, w otoczeniu dokumentacji technicznej i akt zgłoszeniowych. Prowadzi też korespondencję z pełnomocnikami, bierze udział w szkoleniach międzynarodowych i rozpatruje sprzeciwy oraz wnioski o unieważnienie praw.

Ekspert w Urzędzie Patentowym RP – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie wyższe techniczne, przyrodnicze lub prawnicze, odpowiednie do badanej dziedziny techniki,
aplikacja ekspercka i powołanie na stanowisko eksperta zgodnie z ustawą o Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej,
znajomość prawa własności przemysłowej, procedur krajowych i międzynarodowych oraz orzecznictwa,
umiejętność prowadzenia poszukiwań w bazach patentowych i oceny stanu techniki,
umiejętność sporządzania uzasadnień decyzji i postanowień zgodnych z wymaganiami procedury,
znajomość języków obcych, zwłaszcza angielskiego i niemieckiego, w stopniu umożliwiającym analizę dokumentacji,
umiejętność wystąpień na rozprawach i obrony stanowiska przed kolegium,
dokładność, niezależność oceny i odporność na presję stron postępowania.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

ekspert patentowy,
ekspert ds. badania zgłoszeń patentowych,
ekspert ds. znaków towarowych,
ekspert ds. wzorów przemysłowych,
ekspert orzekający w sprawach własności przemysłowej.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie z badaniem narządu wzroku w związku z pracą przy kilku monitorach ekranowych,
ocena potrzeby stosowania okularów korygujących wzrok do pracy przy monitorze,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
ocena wydolności narządu głosu, jeżeli pracownik regularnie prowadzi rozprawy i szkolenia.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 6 lat dla stanowiska administracyjno-biurowego,
instruktaż z ergonomii stanowiska z wieloma monitorami ekranowymi i organizacji przerw,
szkolenie z zasad postępowania z dokumentami niejawnymi i z danymi objętymi tajemnicą zgłoszenia,
szkolenie przeciwpożarowe, zasady ewakuacji budynku urzędu i postępowania w archiwum,
szkolenia zawodowe z procedur krajowych i międzynarodowych oraz z narzędzi poszukiwań patentowych.

Środowisko pracy

Ekspert pracuje w pokoju biurowym w urzędzie, zwykle przy dwóch lub trzech monitorach, bo analiza wymaga jednoczesnego porównywania opisu zgłoszenia, rysunków i dokumentów ze stanu techniki. Dzień wypełnia wielogodzinne czytanie dokumentacji technicznej, poszukiwania w bazach i pisanie uzasadnień, z dużą liczbą terminów procesowych i limitem spraw do rozpatrzenia. Część akt pozostaje w wersji papierowej, więc pracownik przenosi teczki i korzysta z archiwum oraz z biblioteki patentowej. Rozprawy przed kolegium orzekającym oznaczają wystąpienia w obecności profesjonalnych pełnomocników i stron sporu. Na stanowisku wykorzystuje się:

stanowisko komputerowe z dwoma lub trzema monitorami ekranowymi;
bazy patentowe i rejestry krajowe oraz międzynarodowe, w tym narzędzia poszukiwań pełnotekstowych;
systemy obiegu akt zgłoszeniowych i edytory dokumentów procesowych;
akta papierowe, teczki zgłoszeniowe, rysunki techniczne i materiały z biblioteki patentowej;
drukarka, skaner wielkoformatowy do rysunków i niszczarka;
sala rozpraw kolegium orzekającego z nagłośnieniem i protokolantem;
lupa i narzędzia do oceny wzorów przemysłowych oraz znaków graficznych.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

wielogodzinna praca przy kilku monitorach ekranowych, z ciągłym przenoszeniem wzroku między dokumentami,
wymuszona pozycja siedząca przez większość dnia pracy,
powtarzalne ruchy nadgarstka i palców przy klawiaturze oraz myszy,
obciążenie wzroku pracą z drobnym drukiem, rysunkami technicznymi i znakami graficznymi,
przenoszenie teczek z aktami, tomów dokumentacji i materiałów z archiwum oraz biblioteki,
pył papierowy i kurz przy pracy z aktami archiwalnymi i ze zbiorami biblioteki patentowej,
nieodpowiednie oświetlenie i olśnienie przy jednoczesnej pracy z dokumentem papierowym oraz ekranem,
obciążenie narządu głosu wystąpieniami na rozprawach i prowadzeniem szkoleń,
potknięcie o przewody i o stosy akt oraz upadek z drabinki przy regałach archiwum.

Czynniki chemiczne:

pył tonerowy i cząstki z drukarek, skanerów oraz niszczarek,
ozon i lotne związki organiczne z urządzeń kopiujących w pomieszczeniu o słabej wentylacji.

Czynniki biologiczne:

grzyby pleśniowe i roztocza w aktach archiwalnych oraz w zbiorach biblioteki patentowej,
wirusy przenoszone drogą kropelkową na rozprawach i spotkaniach z dużą liczbą uczestników.

Czynniki psychofizyczne:

presja limitu rozpatrywanych spraw i terminów procesowych przy złożonej dokumentacji,
odpowiedzialność za decyzję rozstrzygającą o prawie wyłącznym o dużej wartości gospodarczej,
presja i próby wpływania na ocenę ze strony zgłaszających oraz profesjonalnych pełnomocników,
bardzo duże obciążenie uwagi i pamięci przy analizie opisów technicznych i stanu techniki,
samodzielna, długotrwała praca analityczna o ograniczonym kontakcie z zespołem,
napięcie na rozprawach, w sporach o unieważnienie prawa i przy zarzutach wobec ustaleń eksperta.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku eksperta w Urzędzie Patentowym RP.

Środki ochrony indywidualnej

okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, przepisane przez lekarza, dobrane do odległości ekranów – wiele monitorow, obciazenie wzroku bliskiego, oswietlenie;
lupa z oświetleniem do oceny rysunków i znaków graficznych – obciazenie wzroku bliskiego;
rękawice i półmaska filtrująca przy pracy z aktami archiwalnymi oraz starymi zbiorami – pyl papierowy, plesnie w archiwum;
ergonomiczna mysz, podkładka z podparciem nadgarstka i podnóżek – obciazenie konczyn, pozycja siedzaca;
mikrofon i nagłośnienie w sali rozpraw ograniczające wysiłek głosowy – obciazenie glosu;
maska chirurgiczna i preparat do dezynfekcji rąk w okresie wzmożonych zakażeń – infekcje w urzedzie.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

monitory na wysięgnikach, ustawione prostopadle do okna, matowe ekrany, rolety i oświetlenie miejscowe – wiele monitorow, oswietlenie, obciazenie wzroku bliskiego;
biurko o wystarczającej powierzchni, krzesło z regulacją i pulpit na dokumenty papierowe – pozycja siedzaca, obciazenie konczyn;
wentylacja i kontrola wilgotności w archiwum oraz w bibliotece patentowej – plesnie w archiwum, pyl papierowy;
regały z drabinką z poręczą, wózek do przewożenia akt i uporządkowane przejścia – dzwiganie akt, potkniecie;
drukarki, skanery i niszczarki w wydzielonym pomieszczeniu z wentylacją – toner, ozon;
sala rozpraw z nagłośnieniem, wentylacją i wydzielonym miejscem dla stron – obciazenie glosu, infekcje w urzedzie, konflikt na rozprawie;
elektroniczny obieg akt i narzędzia poszukiwań ograniczające pracę z dokumentem papierowym – pyl papierowy, dzwiganie akt, obciazenie uwagi.

Środki organizacyjne

przerwy co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze i zmiana rodzaju zadań – wiele monitorow, pozycja siedzaca, obciazenie konczyn, obciazenie wzroku bliskiego, obciazenie uwagi;
realne obciążenie sprawami z uwzględnieniem ich złożoności i rezerwa czasu na sprawy trudne – limity spraw;
niezależność orzecznicza eksperta, zasady rejestrowania kontaktów ze stronami i wyłączanie w razie konfliktu interesów – presja stron, odpowiedzialnosc decyzji;
konsultacje w zespole ekspertów, narady dziedzinowe i dostęp do opinii specjalistycznych – praca w izolacji, odpowiedzialnosc decyzji, obciazenie uwagi;
procedura prowadzenia rozprawy, obecność przewodniczącego kolegium i protokolanta oraz możliwość przerwania rozprawy – konflikt na rozprawie, presja stron;
zakaz samodzielnego przenoszenia dużej liczby tomów akt i korzystanie z wózka – dzwiganie akt;
szkolenia językowe i dziedzinowe oraz wsparcie przy aktualizacji wiedzy technicznej – obciazenie uwagi, limity spraw;
szczepienia zalecane, w tym przeciw grypie, i zasady pracy przy objawach infekcji – infekcje w urzedzie.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla eksperta w Urzędzie Patentowym RP.

czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, przy kilku monitorach jednocześnie, obciążenie wzroku pracą z drobnym drukiem i rysunkami, wymuszona pozycja siedząca, obciążenie narządu głosu, pył papierowy;
czynniki chemiczne – pył tonerowy z drukarek, skanerów i niszczarek, ozon i lotne związki organiczne z urządzeń kopiujących;
czynniki biologiczne – grzyby pleśniowe i roztocza w aktach archiwalnych i zbiorach biblioteki, wirusy przenoszone drogą kropelkową na rozprawach – czynniki grupy 1 i 2 zagrożenia;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – dźwiganie teczek i tomów akt, praca na drabinkach przy regałach archiwum, bardzo duże obciążenie uwagi, odpowiedzialność za decyzje o prawach wyłącznych, presja stron postępowania.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy