Monter rurociągów górniczych

Monter rurociągów górniczych – kod 712605 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Monter rurociągów górniczych buduje, przedłuża, przekłada i likwiduje rurociągi w podziemnych wyrobiskach kopalń – sieci odwadniania, rurociągi przeciwpożarowe, sprężonego powietrza, podsadzkowe, inertyzacyjne oraz rurociągi odmetanowania. Transportuje i łączy rury kołnierzowe i szybkozłączne, montuje armaturę, podwiesza rurociągi w obudowie chodników i wykonuje próby szczelności pod nadzorem dozoru ruchu.

Monter rurociągów górniczych – wymagania w stosunku do pracownika

wykształcenie zasadnicze zawodowe lub średnie, preferowany kierunek górniczy lub mechaniczny,
przeszkolenie i kwalifikacje do pracy pod ziemią w zakładzie górniczym zgodnie z przepisami prawa geologicznego i górniczego,
znajomość rodzajów połączeń rurowych, armatury i zasad prowadzenia rurociągów w wyrobiskach,
umiejętność posługiwania się sprzętem ucieczkowym i wyposażeniem ochronnym górnika,
znajomość zagrożeń naturalnych kopalni – metanowego, pyłowego, tąpaniami, klimatycznego,
dobry stan zdrowia i sprawność fizyczna potwierdzona badaniami do pracy pod ziemią.

Inne nazwy stanowiska

Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:

monter rurociągów dołowych,
górnik-monter rurociągów,
rurarz górniczy,
monter rurociągów odmetanowania,
monter rurociągów w kopalni.

Badania

wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
badania do pracy pod ziemią w zakładzie górniczym, obejmujące m.in. ocenę układu oddechowego, krążenia i narządu słuchu,
okresowe badania radiologiczne płuc w związku z narażeniem na pył węglowy i kamienny – zgodnie ze wskazaniem lekarza,
ocena zdolności do pracy w sprzęcie ucieczkowym.

Szkolenia bhp i inne

szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
szkolenie okresowe bhp – co roku, jako praca szczególnie niebezpieczna w podziemnym zakładzie górniczym,
szkolenie w zakresie zagrożeń naturalnych i obowiązującego w kopalni planu ratownictwa,
szkolenie z posługiwania się aparatem ucieczkowym i postępowania w razie pożaru lub wypływu gazów,
instruktaż obsługi kolejek podwieszanych, wciągników i urządzeń transportu materiałów pod ziemią,
szkolenie z pierwszej pomocy w warunkach dołowych.

Środowisko pracy

Praca odbywa się pod ziemią w chodnikach, przekopach, pochylniach i w rejonach ścian wydobywczych, na głębokości kilkuset metrów, przy sztucznym oświetleniu lampą nahełmną. Temperatura w wyrobiskach sięga często 28–33°C przy dużej wilgotności, a w rejonach eksploatacji występują zagrożenia metanowe, wybuchem pyłu węglowego i tąpaniami. Rury i armaturę dowozi się kolejką podwieszaną lub spągową, a następnie przemieszcza ręcznie lub wciągnikami w ograniczonej przestrzeni obudowy. Prace przy rurociągach odmetanowania i wodnych pod ciśnieniem wymagają ścisłego współdziałania z dozorem i służbą wentylacji. Zmiana obejmuje zjazd szybem i dojście lub dojazd do miejsca pracy. Na stanowisku wykorzystuje się:

rury stalowe kołnierzowe i szybkozłączne, rury z tworzyw trudnopalnych i antyelektrostatycznych;
zasuwy, zawory, odwadniacze i zestawy pomiarowe;
wciągniki łańcuchowe, kolejki podwieszane i wózki transportowe;
klucze, pneumatyczne klucze udarowe i przyrządy do podwieszania rurociągów;
pompy do prób ciśnieniowych;
lampa nahełmna, aparat ucieczkowy i metanomierz;
pompy odwadniające.

Identyfikacja zagrożeń

Czynniki fizyczne:

zapalenie lub wybuch metanu i pyłu węglowego,
obwał skał stropowych, tąpnięcie i odprężenie górotworu,
przygniecenie lub uderzenie przez transportowane i podwieszane rury,
uderzenie strumieniem wody, sprężonego powietrza lub mieszaniny podsadzkowej przy rozszczelnieniu,
najechanie przez kolejkę lub urządzenia transportu pod ziemią,
mikroklimat gorący i wilgotny w wyrobiskach,
hałas od narzędzi pneumatycznych, wentylatorów lutniowych i maszyn,
drgania mechaniczne od pneumatycznych kluczy udarowych,
potknięcie na nierównym, śliskim spągu i o elementy torowiska,
niewystarczające oświetlenie stanowiska pracy.

Czynniki chemiczne:

pył węglowy i pył kamienny zawierający krzemionkę krystaliczną,
tlenek węgla, ditlenek węgla, siarkowodór i atmosfera uboga w tlen,
metan ujmowany rurociągami odmetanowania – niebezpieczeństwo wypływu i wyparcia tlenu,
oleje hydrauliczne i smary.

Czynniki psychofizyczne:

ciężka praca fizyczna w wysokiej temperaturze,
ręczne przenoszenie i podnoszenie rur oraz armatury,
praca w ograniczonej przestrzeni obudowy chodnikowej,
praca zmianowa, w tym w porze nocnej,
stres związany z zagrożeniami naturalnymi i odległością od wyjścia na powierzchnię.

Środki ochronne

Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku montera rurociągów górniczych.

Środki ochrony indywidualnej

kask górniczy, lampa nahełmna i aparat ucieczkowy – obwał i tąpnięcie, gazy kopalniane, oświetlenie;
odzież ochronna trudnopalna i antyelektrostatyczna – wybuch metanu i pyłu;
obuwie górnicze z podnoskiem i ochroną śródstopia – przygniecenie rurami, upadek na tym samym poziomie;
rękawice ochronne i antywibracyjne – przygniecenie rurami, drgania, oleje i smary;
okulary ochronne i osłona twarzy przy próbach ciśnieniowych – uwolnienie medium pod ciśnieniem;
półmaska przeciwpyłowa FFP3 – pył węglowy i kamienny;
ochronniki słuchu – hałas;
osobisty metanomierz lub detektor wielogazowy – metan, gazy kopalniane.

Środki ochrony zbiorowej i techniczne

metanometria automatyczna z wyłączaniem zasilania i system gazometrii – wybuch metanu i pyłu, metan;
zapory przeciwwybuchowe, opylanie pyłem kamiennym i zraszanie – wybuch metanu i pyłu, pył węglowy i kamienny;
obudowa wyrobisk i kontrola stanu stropu – obwał i tąpnięcie;
urządzenia mechaniczne do transportu i podwieszania rur – przygniecenie rurami, dźwiganie, ciężka praca fizyczna;
zawory odcinające, manometry i zawory bezpieczeństwa na rurociągach – uwolnienie medium pod ciśnieniem;
klimatyzacja rejonów eksploatacji i schładzanie powietrza – mikroklimat gorący;
sygnalizacja i blokady ruchu kolejek – transport kopalniany;
oświetlenie stacjonarne skrzyżowań i stanowisk montażowych – oświetlenie, upadek na tym samym poziomie.

Środki organizacyjne

prowadzenie prac według technologii i pod nadzorem osoby dozoru ruchu – uwolnienie medium pod ciśnieniem, metan, obwał i tąpnięcie;
pomiary gazów przed rozpoczęciem pracy i zakaz pracy przy przekroczeniu stężeń – gazy kopalniane, wybuch metanu i pyłu;
skrócony czas pracy w warunkach zagrożenia klimatycznego – mikroklimat gorący, ciężka praca fizyczna;
zakaz przebywania w strefie ruchu kolejki w czasie transportu – transport kopalniany;
praca w zespołach co najmniej dwuosobowych – ograniczona przestrzeń, stres zagrożeń naturalnych, dźwiganie;
grafik zmian zapewniający odpoczynek – praca zmianowa;
pomiary hałasu i rotacja przy narzędziach pneumatycznych – hałas, drgania;
instrukcje postępowania z olejami i ich zbieranie – oleje i smary.

Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie

Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla montera rurociągów górniczych.

czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, mikroklimat gorący, praca w niedostatecznym oświetleniu;
czynniki chemiczne – pył węglowy, pył zawierający krzemionkę krystaliczną, metan, tlenek węgla, ditlenek węgla, siarkowodór, oleje mineralne;
czynniki biologiczne – brak;
inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca pod ziemią w zakładzie górniczym, zagrożenie wybuchem metanu i pyłu węglowego, zagrożenie tąpaniami, praca w przestrzeniach ograniczonych, ciężka praca fizyczna, ręczne przenoszenie ciężarów, praca zmianowa, w tym w porze nocnej.

Podobne stanowiska

Podstawa prawna

Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).

ryzyko zawodowe on-line

Stanowiska pracy