Stolarz budowlany – kod 711503 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Stolarz budowlany wykonuje i montuje stolarkę związaną z budynkiem: okna, drzwi, bramy, schody drewniane, podłogi, boazerie, zabudowy poddaszy oraz elementy konstrukcji drewnianych. Pracuje w warsztacie przy pilarkach i strugarkach oraz na budowie, gdzie dopasowuje i montuje gotowe elementy.
Stolarz budowlany – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie zasadnicze zawodowe w zawodzie stolarz lub pokrewnym, potwierdzone świadectwem lub dyplomem,
- umiejętność czytania rysunku stolarskiego i budowlanego oraz wykonywania pomiarów na budowie,
- znajomość gatunków drewna, materiałów drewnopochodnych oraz klejów i lakierów,
- umiejętność obsługi pilarki tarczowej, frezarki, strugarki i elektronarzędzi ręcznych,
- umiejętność montażu stolarki z użyciem kotew, pian i mas uszczelniających,
- brak przeciwwskazań do pracy na wysokości i w kontakcie z pyłem drewna.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- stolarz montażysta stolarki budowlanej,
- monter okien i drzwi drewnianych,
- stolarz wykończeniowy,
- wykonawca schodów drewnianych,
- stolarz zabudów poddaszy.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania w związku z narażeniem na pył drewna twardego, w tym badanie laryngologiczne i spirometria,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy montażu stolarki, schodów i zabudów poddaszy.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co roku,
- instruktaż obsługi pilarki tarczowej, frezarki i strugarki wraz z zasadami stosowania osłon oraz popychaczy,
- instruktaż pracy na wysokości – rusztowania, drabiny i podesty montażowe,
- szkolenie z postępowania z klejami, lakierami i pianami montażowymi według kart charakterystyki,
- szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w warsztacie z pyłem drewna i materiałami łatwopalnymi,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy amputacjach urazowych.
Środowisko pracy
Warsztat stolarski to hala z pilarką tarczową, frezarką, strugarką czterostronną, szlifierką i stołami montażowymi, przy których poziom hałasu przekracza 85 dB, a przy obróbce powstaje pył drewna odciągany instalacją. W magazynie leżą tarcica, płyty i fornir, a lakiernia lub kabina natryskowa pracuje z lakierami i rozcieńczalnikami. Na budowie prace prowadzi się w surowych pomieszczeniach bez stałego oświetlenia i ogrzewania, w otoczeniu innych brygad, z wnoszeniem skrzydeł okiennych i drzwiowych po schodach. Montaż okien i zabudów poddaszy odbywa się na drabinach, rusztowaniach i przy otwartych otworach w stropie, a przycinanie elementów na miejscu wykonuje się pilarką ręczną bez odciągu. Praca jest sezonowo spiętrzona, z terminami podyktowanymi przez wykonawcę budynku. Na stanowisku wykorzystuje się:
- pilarka tarczowa stołowa i formatowa oraz pilarka ukosowa;
- frezarka dolnowrzecionowa, strugarka i szlifierka taśmowa;
- elektronarzędzia ręczne – pilarka, wyrzynarka, frezarka i wkrętarka;
- instalacja odciągu wiórów i pyłu oraz odkurzacz przemysłowy;
- kleje montażowe i konstrukcyjne, lakiery, impregnaty i pianka poliuretanowa;
- rusztowania, drabiny, podesty i pasy transportowe do wnoszenia stolarki.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- amputacja i głębokie rany dłoni przy obsłudze pilarki tarczowej, odrzut obrabianego elementu,
- urazy dłoni przy frezarce dolnowrzecionowej i wciągnięcie elementu w strugarkę,
- skaleczenia i rany szarpane przy pracy pilarką ręczną, wyrzynarką i frezarką na budowie,
- uderzenie odrzuconym elementem, odłamkami drewna i wiórami, urazy oka,
- hałas pilarek, frezarek i strugarek przekraczający 85 dB,
- drgania mechaniczne o działaniu miejscowym od szlifierek, wkrętarek i pilarek ręcznych,
- upadek z drabiny, rusztowania i przez otwarte otwory stropowe przy montażu na budowie,
- przygniecenie i uraz kręgosłupa przy wnoszeniu oraz ustawianiu skrzydeł okiennych, drzwi i biegów schodów,
- pożar i zapalenie się pyłu drewna, wiórów oraz par rozpuszczalników w warsztacie,
- porażenie prądem przy pracy elektronarzędziami w surowych pomieszczeniach i na przedłużaczach.
Czynniki chemiczne:
- pył drewna twardego, w tym dębu i buku, uznany za czynnik rakotwórczy,
- kleje montażowe, lakiery i rozcieńczalniki zawierające rozpuszczalniki organiczne oraz izocyjaniany w klejach poliuretanowych,
- pianka montażowa z izocyjanianami, działająca uczulająco na drogi oddechowe i skórę,
- impregnaty i środki ochrony drewna zawierające biocydy.
Czynniki psychofizyczne:
- presja terminów narzuconych przez harmonogram budowy i odbiory inwestora,
- praca w pochyleniu, przyklęku i z rękami powyżej barków przy montażu oraz układaniu podłóg,
- duży wysiłek fizyczny przy ręcznym transporcie tarcicy, płyt i gotowej stolarki,
- samodzielna praca na budowie bez bieżącego nadzoru i pomocy przy ciężkich elementach,
- częste zmiany miejsca pracy, dojazdy i praca w niewykończonych, nieogrzewanych pomieszczeniach.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku stolarza budowlanego.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary ochronne lub osłona twarzy przy cięciu, frezowaniu i szlifowaniu – odrzut i odłamki, urazy pilarką tarczową;
- ochronniki słuchu dobrane do poziomu hałasu oraz rękawice antywibracyjne – hałas, drgania miejscowe;
- półmaska z filtrem P3 przy obróbce drewna i pracach pylących na budowie – pył drewna twardego;
- rękawice ochronne przy transporcie stolarki, zdejmowane na czas pracy przy maszynach – przygniecenie stolarką, urazy elektronarzędziami;
- rękawice nitrylowe, okulary i półmaska z pochłaniaczem par przy klejach, lakierach i pianie – kleje i lakiery, pianka poliuretanowa, impregnaty do drewna;
- szelki bezpieczeństwa z linką przy montażu na wysokości i przy otwartych otworach – upadek z wysokości;
- obuwie ochronne z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową – przygniecenie stolarką, upadek z wysokości.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- osłony tarczy pilarki, klin rozdzielczy, popychacz i prowadnice obrabianego elementu – urazy pilarką tarczową, odrzut i odłamki;
- osłony frezarki, przyrządy dociskowe i podawanie elementu posuwem mechanicznym – urazy frezarką i strugarką;
- instalacja odciągu wiórów i pyłu przy każdej maszynie oraz odkurzacz przy elektronarzędziach – pył drewna twardego, pożar pyłu drewna;
- obudowy dźwiękochłonne maszyn, narzędzia o obniżonym poziomie drgań i wyciszona kabina szlifierska – hałas, drgania miejscowe;
- rusztowania z balustradami, podesty montażowe i zabezpieczenie otworów stropowych – upadek z wysokości;
- wentylacja lakierni, kabina natryskowa i wydzielona, wentylowana szafa na lakiery oraz kleje – kleje i lakiery, pianka poliuretanowa, impregnaty do drewna;
- gaśnice, czujki, bieżące usuwanie wiórów i instalacja uziemiająca odciąg pyłu – pożar pyłu drewna;
- rozdzielnice budowlane z wyłącznikami różnicowoprądowymi i sprawdzane przedłużacze – porażenie prądem;
- wózki, pasy i uchwyty do transportu skrzydeł, płyt oraz biegów schodów – przygniecenie stolarką, duży wysiłek fizyczny.
Środki organizacyjne
- zakaz pracy przy maszynach ze zdjętymi osłonami i bieżąca kontrola stanu narzędzi oraz tarcz – urazy pilarką tarczową, urazy frezarką i strugarką, urazy elektronarzędziami;
- zasada transportu stolarki i biegów schodów przez dwie osoby albo z użyciem sprzętu – przygniecenie stolarką, duży wysiłek fizyczny, praca w pojedynkę;
- rotacja czynności i przerwy przy pracach wykonywanych w przyklęku oraz nad głową – wymuszona pozycja ciała, drgania miejscowe;
- karty charakterystyki klejów, lakierów i pian oraz zakaz ich stosowania bez wentylacji – kleje i lakiery, pianka poliuretanowa, impregnaty do drewna;
- pomiary pyłu drewna twardego, hałasu i drgań oraz rejestr prac w narażeniu na czynniki rakotwórcze – pył drewna twardego, hałas;
- uzgodnienie z kierownikiem budowy kolejności prac, oświetlenia i zabezpieczenia otworów – upadek z wysokości, zmienne miejsca pracy, presja terminów budowy;
- zakaz palenia i prac na gorąco w warsztacie oraz porządkowanie stanowisk po każdej zmianie – pożar pyłu drewna;
- sprawdzanie instalacji na budowie przed podłączeniem elektronarzędzi – porażenie prądem.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla stolarza budowlanego.
- czynniki fizyczne – hałas powyżej 85 dB, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, praca na wysokości powyżej 3 m, praca w pomieszczeniach nieogrzewanych i na wolnym powietrzu;
- czynniki chemiczne – pył drewna twardego jako czynnik rakotwórczy, rozpuszczalniki organiczne z klejów i lakierów, izocyjaniany z pian i klejów poliuretanowych, biocydy z impregnatów;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa pilarki tarczowej, frezarki i strugarki, praca elektronarzędziami ręcznymi, praca na wysokości powyżej 3 m i przy otwartych otworach stropowych, ręczny transport ciężkiej stolarki, praca w wymuszonej pozycji ciała, praca w pojedynkę na budowie, zagrożenie pożarem pyłu drewna.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).