Rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy – kod 229106 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy ocenia zgodność projektów obiektów, technologii, maszyn i stanowisk pracy z przepisami i zasadami bhp, wydaje opinie i ekspertyzy, uczestniczy w odbiorach obiektów i analizie wypadków przy pracy. Przegląda dokumentację projektową, prowadzi wizje lokalne w zakładach i na budowach oraz formułuje zalecenia dla inwestorów, projektantów i pracodawców.
Rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe techniczne lub w zakresie bhp, studia podyplomowe z bhp lub ergonomii,
- wieloletnie doświadczenie w służbie bhp, nadzorze technicznym lub projektowaniu,
- kwalifikacje i uprawnienia rzeczoznawcy zgodne z obowiązującymi przepisami oraz wymaganiami zleceniodawców,
- znajomość przepisów prawa pracy, prawa budowlanego, warunków technicznych budynków oraz norm, w tym PN-ISO 45001 i norm z zakresu bezpieczeństwa maszyn,
- umiejętność czytania dokumentacji projektowej i oceny ryzyka zawodowego,
- prawo jazdy kategorii B – przy dojazdach do zleceniodawców.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- rzeczoznawca bhp,
- ekspert ds. bezpieczeństwa pracy,
- biegły z zakresu bhp,
- konsultant ds. bhp,
- audytor bezpieczeństwa i higieny pracy.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- badanie okulistyczne – przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m – jeżeli wizje lokalne obejmują dachy, rusztowania lub konstrukcje,
- badanie audiometryczne – według wskazań lekarza, przy częstych wizytach w strefach hałasu.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat dla stanowisk inżynieryjno-technicznych,
- stałe doskonalenie zawodowe w zakresie zmian przepisów i norm,
- instruktaż bezpieczeństwa wydawany przez zakład lub budowę przed każdą wizją lokalną,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem – jeżeli dotyczy,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Rzeczoznawca do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy większość czasu pracuje w biurze, analizując projekty budowlane i technologiczne, karty charakterystyki, dokumentację maszyn i protokoły powypadkowe, przy komputerze i z dużymi rysunkami. Regularnie wyjeżdża do zakładów produkcyjnych, magazynów, na budowy i do obiektów użyteczności publicznej, gdzie przechodzi przez hale z pracującymi maszynami, ruchem wózków, hałasem, pyłami i substancjami chemicznymi. Wizje lokalne obejmują też wejścia na dachy, rusztowania, do zbiorników i kanałów technologicznych. Opinie mają skutki prawne i finansowe, dlatego praca wymaga precyzji i odporności na nacisk stron. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer z dwoma monitorami i oprogramowaniem do przeglądania rysunków;
- dokumentacja projektowa, normy i bazy aktów prawnych;
- aparat fotograficzny lub tablet do dokumentowania wizji lokalnych;
- przyrządy pomiarowe: dalmierz, luksomierz, miernik hałasu – do orientacyjnych pomiarów;
- samochód służbowy lub prywatny wykorzystywany do celów służbowych;
- środki ochrony indywidualnej na wizje lokalne.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie narządu wzroku przy pracy przy monitorze i z rysunkami,
- długotrwała praca w pozycji siedzącej,
- upadek z wysokości przy wizjach na dachach, rusztowaniach i konstrukcjach,
- potknięcie i upadek na nierównym terenie budowy i w halach,
- uderzenie lub potrącenie przez maszyny, wózki widłowe i pojazdy na terenie zakładu,
- spadające przedmioty na budowie i pod suwnicami,
- hałas w halach produkcyjnych,
- wypadek drogowy przy dojazdach do zleceniodawców.
Czynniki chemiczne:
- pyły, w tym pył krzemionki krystalicznej i pył drewna – podczas wizji lokalnych,
- substancje chemiczne i ich opary w zakładach produkcyjnych,
- atmosfera niedoboru tlenu lub gazy toksyczne przy wejściu do zbiorników i kanałów.
Czynniki psychofizyczne:
- odpowiedzialność prawna i finansowa za treść opinii,
- presja stron i konflikty interesów między inwestorem a wykonawcą,
- presja terminów i duża ilość dokumentacji,
- obciążenie emocjonalne przy analizie ciężkich i śmiertelnych wypadków,
- częste podróże i nieregularny czas pracy.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny, kamizelka ostrzegawcza i obuwie z podnoskiem – spadające przedmioty, potrącenie przez maszyny, potknięcie;
- szelki bezpieczeństwa z linką i amortyzatorem – upadek z wysokości;
- ochronniki słuchu – hałas w halach;
- półmaska FFP2 lub FFP3 – pyły, pył krzemionki krystalicznej;
- okulary ochronne – pyły, substancje chemiczne;
- osobisty detektor gazów – atmosfera niedoboru tlenu, gazy toksyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- stanowisko komputerowe zgodne z wymaganiami ergonomii, dwa monitory i stół do rysunków – obciążenie wzroku, pozycja siedząca;
- balustrady, siatki i punkty kotwiczenia udostępniane przez zakład lub budowę – upadek z wysokości;
- wydzielone ciągi piesze i oznakowanie stref ruchu wózków na terenie zakładu – potrącenie, uderzenie;
- wentylacja i pomiar atmosfery przed wejściem do zbiorników – niedobór tlenu, gazy toksyczne, opary substancji;
- sprawny samochód z wyposażeniem zimowym – wypadek drogowy.
Środki organizacyjne
- wizje lokalne wyłącznie w asyście przedstawiciela zakładu i po instruktażu – potrącenie, spadające przedmioty, hałas, substancje chemiczne;
- zakaz samodzielnego wchodzenia do przestrzeni zamkniętych bez pozwolenia na pracę – niedobór tlenu, gazy toksyczne;
- przerwy w pracy przy monitorze co godzinę – obciążenie wzroku, pozycja siedząca;
- zasada czterech oczu i weryfikacja opinii przez drugiego specjalistę – odpowiedzialność prawna, presja stron;
- pisemne zlecenia i deklaracja bezstronności – konflikty interesów;
- planowanie zleceń z rezerwą czasu i limit wyjazdów w tygodniu – presja terminów, częste podróże, wypadek drogowy;
- wsparcie psychologiczne lub superwizja po analizie wypadków śmiertelnych – obciążenie emocjonalne;
- sprawdzenie stanu rusztowań i terenu przed wejściem – upadek z wysokości, potknięcie;
- krótki czas przebywania w strefach zapylenia – pyły, pył krzemionki krystalicznej.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.
- czynniki fizyczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, praca na wysokości powyżej 3 m (jeżeli dotyczy), okresowo hałas;
- czynniki chemiczne – okresowo pyły przemysłowe i substancje chemiczne obecne w kontrolowanych zakładach;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – kierowanie pojazdem w celach służbowych, przebywanie w strefach pracy maszyn i na budowach, obciążenie psychiczne i odpowiedzialność.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).