Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów – kod 214206 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Inżynier budownictwa specjalizujący się w wyburzaniu obiektów przygotowuje i prowadzi rozbiórki budynków, hal, kominów, mostów i obiektów przemysłowych. Ocenia stan konstrukcji, opracowuje projekt i technologię rozbiórki, kolejność demontażu i zabezpieczenia, nadzoruje pracę koparek wyburzeniowych, nożyc hydraulicznych, kruszarek i ekip ręcznych oraz organizuje segregację i wywóz odpadów, w tym azbestu.
Inżynier budownictwa – wyburzanie obiektów – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe budowlane, specjalność konstrukcyjno-budowlana,
- uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi w odpowiedniej specjalności przy pełnieniu funkcji kierownika robót,
- znajomość statyki konstrukcji i zachowania elementów osłabionych w trakcie rozbiórki,
- znajomość przepisów o rozbiórkach, odpadach i postępowaniu z wyrobami zawierającymi azbest,
- umiejętność sporządzania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ),
- przy rozbiórkach z użyciem materiałów wybuchowych – współpraca z kierownikiem robót strzałowych posiadającym wymagane uprawnienia.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- kierownik robót rozbiórkowych,
- inżynier rozbiórek,
- kierownik wyburzeń,
- specjalista ds. rozbiórek obiektów,
- inżynier ds. demontażu konstrukcji.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m,
- badania okresowe pracowników narażonych na pył azbestu, także po zakończeniu pracy w narażeniu – zgodnie z przepisami.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp dla pracowników inżynieryjno-technicznych – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie w zakresie bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest oraz ich usuwania,
- szkolenie z pracy na wysokości i stosowania sprzętu chroniącego przed upadkiem,
- instruktaż z oceny stateczności konstrukcji i zasad wyłączania stref niebezpiecznych,
- szkolenie z pierwszej pomocy, w tym przy urazach wielonarządowych.
Środowisko pracy
Inżynier nadzoruje rozbiórki na terenie zakładów przemysłowych, w zabudowie miejskiej, przy infrastrukturze drogowej i kolejowej. Pracuje w strefie, gdzie elementy konstrukcji tracą stateczność, pracują koparki z długim wysięgnikiem, nożyce, młoty hydrauliczne i kruszarki, a powietrze zawiera pył betonu i cegły. W starych obiektach występują azbest, ołów w powłokach, pozostałości chemikaliów, nieodłączone instalacje i zagrzybione przegrody. Część pracy to oględziny obiektów przed rozbiórką – wejścia na stropy, dachy i do piwnic o nieznanym stanie – oraz dokumentacja w biurze budowy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- koparki wyburzeniowe z długim wysięgnikiem, nożyce hydrauliczne i młoty wyburzeniowe;
- roboty wyburzeniowe sterowane radiowo;
- kruszarki mobilne i przesiewacze;
- kurtyny wodne i armatki zraszające do tłumienia pyłu;
- podesty ruchome i rusztowania zabezpieczające;
- mierniki pyłu, detektory gazów i dalmierze;
- dokumentacja projektowa, plan BIOZ i dziennik budowy.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- niekontrolowane zawalenie się konstrukcji lub jej części,
- uderzenie spadającym gruzem i elementami konstrukcji,
- upadek z wysokości ze stropów, dachów i przez otwory,
- potrącenie lub uderzenie przez maszyny wyburzeniowe i pojazdy,
- hałas i drgania od młotów, nożyc i kruszarek,
- pył betonu i cegły z krzemionką krystaliczną,
- porażenie prądem lub wybuch gazu z nieodłączonych instalacji,
- skaleczenia o pręty zbrojeniowe, blachy i szkło.
Czynniki chemiczne:
- włókna azbestu z płyt azbestowo-cementowych, izolacji i uszczelnień,
- ołów w starych powłokach malarskich, polichlorowane bifenyle (PCB) w masach uszczelniających,
- pozostałości chemikaliów w obiektach przemysłowych – oleje, smoły, rozpuszczalniki,
- spaliny silników Diesla maszyn budowlanych.
Czynniki biologiczne:
- pleśnie, odchody ptaków i gryzoni w opuszczonych budynkach – alergie, ornitoza, leptospiroza.
Czynniki psychofizyczne:
- duża odpowiedzialność za bezpieczeństwo ludzi i otoczenia,
- presja terminów i kosztów inwestora,
- praca na otwartym terenie w zmiennych warunkach atmosferycznych,
- konflikty z sąsiadami, służbami i inwestorem.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku inżyniera budownictwa – wyburzanie obiektów.
Środki ochrony indywidualnej
- hełm ochronny, okulary i obuwie z podnoskiem i wkładką antyprzebiciową – spadające elementy, ostre krawędzie, maszyny wyburzeniowe;
- kamizelka ostrzegawcza o intensywnej widzialności – maszyny wyburzeniowe;
- półmaska z filtrem P3 lub maska pełna przy pyle i azbeście – pył betonu i krzemionki, azbest, ołów i PCB;
- kombinezon jednorazowy typu 5/6 w strefie prac azbestowych – azbest, pleśnie i odchody;
- ochronniki słuchu – hałas i drgania;
- szelki bezpieczeństwa z amortyzatorem i punktem kotwiczenia – upadek z wysokości;
- rękawice ochronne odporne na przecięcie – ostre krawędzie, pozostałości chemikaliów;
- odzież robocza na każdą pogodę – warunki atmosferyczne.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- wydzielenie i ogrodzenie strefy niebezpiecznej z zasięgiem spadania elementów – zawalenie konstrukcji, spadające elementy, maszyny wyburzeniowe;
- tymczasowe podparcia i stężenia osłabionych konstrukcji – zawalenie konstrukcji;
- balustrady i zabezpieczenie otworów w stropach – upadek z wysokości;
- kurtyny wodne i zraszanie podczas kruszenia – pył betonu i krzemionki;
- szczelna strefa z podciśnieniem i komorą dekontaminacyjną przy usuwaniu azbestu – azbest, ołów i PCB;
- roboty sterowane zdalnie w miejscach o niepewnej stateczności – zawalenie konstrukcji, hałas i drgania;
- kabiny maszyn z ochroną FOPS i filtrami powietrza – spadające elementy, spaliny.
Środki organizacyjne
- projekt rozbiórki i plan BIOZ z ustaloną kolejnością prac – zawalenie konstrukcji, odpowiedzialność;
- potwierdzenie odłączenia mediów przez gestorów przed rozpoczęciem rozbiórki – instalacje nieodłączone;
- inwentaryzacja azbestu i substancji niebezpiecznych przed rozbiórką – azbest, ołów i PCB, pozostałości chemikaliów;
- zakaz przebywania w zasięgu pracy maszyn i komunikacja radiowa z operatorami – maszyny wyburzeniowe, spadające elementy;
- dezynfekcja i usuwanie odchodów przed rozpoczęciem prac w opuszczonych budynkach – pleśnie i odchody;
- harmonogram realny wobec zakresu prac i komunikacja z inwestorem i sąsiadami – presja terminów, kontakty z otoczeniem;
- wstrzymanie prac przy silnym wietrze i opadach – warunki atmosferyczne, zawalenie konstrukcji.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla inżyniera budownictwa – wyburzanie obiektów.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne, pył betonu zawierający krzemionkę krystaliczną, praca w niekorzystnych warunkach atmosferycznych;
- czynniki chemiczne – pył azbestu, ołów i jego związki, polichlorowane bifenyle, spaliny silników Diesla;
- czynniki biologiczne – pleśnie, Chlamydia psittaci, Leptospira w opuszczonych obiektach;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na wysokości powyżej 3 m, praca w strefie zagrożenia zawaleniem, praca w pobliżu maszyn budowlanych, praca w narażeniu na pył azbestu.
Podobne stanowiska
- pracownik wyburzeń,
- kierownik budowy,
- strzałowy,
- rzeczoznawca budowlany,
- inspektor nadzoru budowlanego.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).