Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych – kod 263407 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych pracuje z osobami nadmiernie korzystającymi z gier, mediów społecznościowych i hazardu internetowego – prowadzi diagnozę, terapię indywidualną i grupową, zajęcia profilaktyczne w szkołach oraz konsultacje dla rodzin. Pracuje w poradniach, ośrodkach terapii uzależnień, placówkach oświatowych i organizacjach prowadzących programy profilaktyczne.
Specjalista do spraw uzależnień od mediów cyfrowych – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie wyższe – psychologia, pedagogika lub kierunek pokrewny, z przygotowaniem w zakresie terapii uzależnień,
- znajomość mechanizmów uzależnień behawioralnych i narzędzi przesiewowych,
- umiejętność prowadzenia terapii indywidualnej i grupowej oraz pracy z rodziną,
- umiejętność prowadzenia zajęć profilaktycznych dla klas i grup młodzieżowych,
- znajomość procedur postępowania przy myślach samobójczych i zachowaniach autoagresywnych,
- brak przeciwwskazań do pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- terapeuta uzależnień behawioralnych,
- specjalista do spraw profilaktyki uzależnień cyfrowych,
- terapeuta do spraw nadmiernego korzystania z internetu,
- konsultant do spraw higieny cyfrowej,
- specjalista do spraw uzależnień behawioralnych.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- kontrolne badania lekarskie po niezdolności do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni,
- ocena narządu wzroku przy pracy przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie,
- ocena narządu głosu u osób prowadzących zajęcia profilaktyczne i grupy terapeutyczne.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- szkolenie z postępowania w sytuacji agresji, autoagresji i kryzysu samobójczego,
- instruktaż organizacji stanowiska pracy przy monitorze ekranowym i zasad pracy z gogle wyświetlającymi obraz,
- szkolenie z pierwszej pomocy,
- szkolenie z ochrony danych osobowych i tajemnicy zawodowej oraz z procedur ochrony dzieci.
Środowisko pracy
Specjalista pracuje w gabinecie poradni – przy biurku ze stanowiskiem komputerowym, z miejscem do rozmowy i pracy z rodziną. Część zadań wymaga prezentowania materiałów cyfrowych, demonstracji gier i korzystania z gogli wyświetlających obraz, co zwiększa obciążenie wzroku i może wywoływać zawroty głowy. Grupy terapeutyczne i zajęcia profilaktyczne prowadzone są w szkołach i świetlicach, w salach o dużym pogłosie i wysokim poziomie hałasu. Sesje odbywają się także po południu i wieczorem, gdy pacjenci są dostępni po szkole lub pracy. Część konsultacji prowadzona jest zdalnie, w zestawie słuchawkowym, po kilka godzin bez przerwy. Na stanowisku wykorzystuje się:
- stanowisko komputerowe z dokumentacją pacjentów i narzędziami przesiewowymi;
- kwestionariusze i materiały psychoedukacyjne dla rodzin;
- sprzęt do prezentacji – rzutnik, głośniki, tablica;
- telefony, tablety i konsole używane podczas zajęć poglądowych;
- gogle wyświetlające obraz do zajęć o rzeczywistości wirtualnej, jeżeli program je przewiduje;
- zestaw słuchawkowy i kamera do konsultacji zdalnych;
- apteczka oraz środki do dezynfekcji rąk i powierzchni.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- obciążenie wzroku pracą przy monitorze oraz prezentowaniem treści na telefonach, tabletach i konsolach,
- zawroty głowy, nudności i zaburzenia równowagi po korzystaniu z gogli wyświetlających obraz,
- hałas i pogłos na zajęciach profilaktycznych w szkołach oraz dźwięki z urządzeń i głośników,
- uderzenie, popchnięcie lub rzucenie przedmiotem przez pacjenta w kryzysie emocjonalnym,
- długotrwała praca w pozycji siedzącej podczas sesji i konsultacji zdalnych,
- potknięcia o kable, przedłużacze i sprzęt prezentacyjny w gabinecie oraz w salach szkolnych,
- dźwiganie rzutnika, konsol, materiałów i sprzętu na zajęcia wyjazdowe,
- nieodpowiednie oświetlenie i olśnienie od ekranów oraz rzutnika podczas zajęć.
Czynniki chemiczne:
- środki dezynfekcji sprzętu współdzielonego – gogli, słuchawek i kontrolerów,
- pyły tonera i ozon z urządzeń drukujących.
Czynniki biologiczne:
- czynniki przenoszone drogą kropelkową i kontaktową od pacjentów oraz uczniów podczas zajęć grupowych,
- czynniki biologiczne przenoszone przez współdzielone gogle, słuchawki i kontrolery.
Czynniki psychofizyczne:
- obciążenie emocjonalne pracą z osobami w kryzysie, zagrożeniem samobójczym i konfliktami rodzinnymi,
- praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie przy dokumentacji i konsultacjach zdalnych,
- obciążenie narządu głosu przy prowadzeniu grup i zajęć w klasach,
- agresja słowna, roszczenia i presja ze strony rodziców oraz opiekunów,
- sesje prowadzone po południu i wieczorem oraz nieregularny rozkład zajęć.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku specjalisty do spraw uzależnień od mediów cyfrowych.
Środki ochrony indywidualnej
- okulary korekcyjne do pracy przy monitorze, zgodnie z orzeczeniem lekarza – obciążenie wzroku ekranami, praca przy monitorze;
- jednorazowe wkładki i osłony do gogli oraz chusteczki dezynfekujące – zakażenia ze sprzętu współdzielonego, środki dezynfekcji sprzętu;
- maska ochronna i środki do dezynfekcji rąk w okresie wzmożonych zachorowań – zakażenia od pacjentów i uczniów;
- obuwie pełne i stabilne przy pracy w szkołach i podczas zajęć wyjazdowych – potknięcia o kable i sprzęt;
- ochronniki słuchu lub słuchawki z ograniczeniem poziomu dźwięku przy zajęciach z urządzeniami – hałas w salach.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- ergonomiczne stanowisko komputerowe z regulowanym fotelem, biurkiem i monitorem na wysokości wzroku – praca w pozycji siedzącej, praca przy monitorze;
- oświetlenie miejscowe, zasłony i matowe powierzchnie w gabinecie oraz sali zajęć – nieodpowiednie oświetlenie, obciążenie wzroku ekranami;
- wydzielona, wolna od przeszkód strefa do zajęć z goglami oraz krzesło z podparciem – zaburzenia równowagi po goglach, potknięcia o kable i sprzęt;
- gabinet z drugim wyjściem, widocznością z korytarza i przyciskiem przywołania pomocy – uderzenie przez pacjenta, konflikty z rodzicami i opiekunami;
- nagłośnienie z mikrofonem i materiały dźwiękochłonne w salach zajęć – hałas w salach, obciążenie narządu głosu;
- prowadzenie kabli w korytkach i maskownicach – potknięcia o kable i sprzęt;
- wózki i torby na kółkach do przewozu sprzętu prezentacyjnego – dźwiganie sprzętu;
- wentylacja pomieszczeń i wydzielone miejsce na urządzenia drukujące – toner i ozon, zakażenia od pacjentów i uczniów.
Środki organizacyjne
- limit sesji w ciągu dnia, superwizja i wsparcie psychologiczne dla terapeuty – obciążenie emocjonalne terapią;
- procedura postępowania w kryzysie samobójczym i przy zachowaniach agresywnych oraz wezwanie drugiego pracownika – uderzenie przez pacjenta, obciążenie emocjonalne terapią;
- przerwy w pracy przy monitorze i ograniczenie czasu konsultacji zdalnych w ciągu dnia – praca przy monitorze, obciążenie wzroku ekranami, praca w pozycji siedzącej;
- ograniczenie czasu pojedynczej sesji z goglami i obserwacja uczestnika po jej zakończeniu – zaburzenia równowagi po goglach;
- procedura dezynfekcji sprzętu współdzielonego między uczestnikami – zakażenia ze sprzętu współdzielonego, środki dezynfekcji sprzętu;
- przerwy głosowe między zajęciami i dostęp do wody – obciążenie narządu głosu;
- zasady prowadzenia rozmów z rodzicami w obecności drugiej osoby i rejestr zdarzeń – konflikty z rodzicami i opiekunami;
- grafik uwzględniający odpoczynek po zajęciach wieczornych i rozliczanie godzin – praca po godzinach;
- szkolenie z ręcznych prac transportowych i korzystanie z wózków – dźwiganie sprzętu;
- zasady higieny po zajęciach grupowych i wietrzenie sal – zakażenia od pacjentów i uczniów, hałas w salach.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla specjalisty do spraw uzależnień od mediów cyfrowych.
- czynniki fizyczne – obciążenie wzroku pracą przy monitorze i z ekranami urządzeń mobilnych, hałas i pogłos w salach zajęć, nieodpowiednie oświetlenie i olśnienie, zaburzenia równowagi po korzystaniu z gogli wyświetlających obraz;
- czynniki chemiczne – środki dezynfekcji sprzętu współdzielonego, pyły tonera i ozon;
- czynniki biologiczne – czynniki przenoszone drogą kropelkową i kontaktową od pacjentów oraz uczestników zajęć, czynniki biologiczne na współdzielonym sprzęcie;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca przy monitorze ekranowym powyżej 4 godzin dziennie, obciążenie narządu głosu, długotrwała praca w pozycji siedzącej, ryzyko agresji ze strony pacjentów i opiekunów, praca w porze wieczornej, ręczne prace transportowe, obciążenie psychiczne pracą z osobami w kryzysie.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).