Opiekun dzieci na przejściu dla pieszych – kod 531102 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025), zawód ten ujęto pod nazwą „Opiekun dzieci na przejściach dla pieszych”. Opiekun dzieci na przejściu dla pieszych nadzoruje bezpieczne przechodzenie dzieci przez jezdnię w pobliżu szkół i przedszkoli, zwykle w godzinach rozpoczynania i kończenia zajęć. Obserwuje ruch pojazdów, zatrzymuje je tarczą do zatrzymywania pojazdów, przeprowadza grupy dzieci przez przejście i przypomina im zasady bezpiecznego zachowania na drodze.
Opiekun dzieci na przejściu dla pieszych – wymagania w stosunku do pracownika
- ukończone 18 lat i wykształcenie co najmniej podstawowe,
- znajomość przepisów ruchu drogowego dotyczących pieszych i uprawnień osoby nadzorującej bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię,
- umiejętność prawidłowego posługiwania się tarczą do zatrzymywania pojazdów i wydawania sygnałów,
- dobry wzrok i słuch oraz sprawność ruchowa pozwalająca szybko reagować,
- odpowiedzialność, punktualność i umiejętność kontaktu z dziećmi,
- odporność na pracę na zewnątrz w każdych warunkach pogodowych.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię,
- opiekun przejścia dla pieszych,
- opiekun przejścia przy szkole,
- dyżurny przejścia dla pieszych,
- pracownik ds. bezpiecznego przejścia dzieci.
Badania
- wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie z zakresu medycyny pracy,
- ocena narządu wzroku, w tym widzenia zmierzchowego i rozpoznawania barw, oraz narządu słuchu,
- ocena układu ruchu i układu krążenia przy pracy stojącej w niskiej temperaturze,
- szczepienie przeciw grypie – zalecane przy pracy na zewnątrz w sezonie jesienno-zimowym.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 5 lat,
- instruktaż z zasad zatrzymywania pojazdów i przeprowadzania dzieci przez jezdnię – prowadzony zwykle we współpracy z policją lub strażą miejską,
- instruktaż postępowania w razie wypadku drogowego na przejściu i powiadamiania służb,
- szkolenie z udzielania pierwszej pomocy, w tym dzieciom.
Środowisko pracy
Opiekun pracuje na przejściu dla pieszych przy szkole lub przedszkolu, na krawędzi jezdni i na samej jezdni podczas zatrzymywania ruchu, zwykle w dwóch krótkich blokach – rano przed rozpoczęciem lekcji i po południu. Jesienią i zimą rano jest jeszcze ciemno, a przejście bywa oblodzone lub zaśnieżone. Pracuje w hałasie ulicznym i w spalinach samochodów, w każdej pogodzie, w pozycji stojącej, przez cały czas obserwując nadjeżdżające pojazdy i zachowanie dzieci. Na stanowisku wykorzystuje się:
- tarcza do zatrzymywania pojazdów ze znakiem B-20 stop;
- kamizelka odblaskowa w kolorze żółtym lub pomarańczowym;
- odzież ostrzegawcza o intensywnej barwie z taśmami odblaskowymi;
- gwizdek;
- telefon komórkowy do powiadamiania służb.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- potrącenie przez pojazd na przejściu, zwłaszcza przez kierowcę nieuważnego lub oślepionego słońcem,
- ograniczona widoczność o zmroku, we mgle i w opadach,
- poślizgnięcie i upadek na oblodzonej lub zaśnieżonej jezdni i chodniku,
- mikroklimat zimny, deszcz i wiatr, a latem nasłonecznienie i promieniowanie UV,
- hałas ruchu ulicznego,
- ochlapanie wodą i błotem przez przejeżdżające pojazdy.
Czynniki chemiczne:
- spaliny samochodowe – tlenki azotu, tlenek węgla, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne,
- pył zawieszony PM10 i PM2,5 z ruchu drogowego i spalania paliw stałych w sezonie grzewczym.
Czynniki psychofizyczne:
- silny stres i odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci,
- agresywne zachowania i lekceważenie poleceń przez kierowców,
- stała koncentracja uwagi i podzielność uwagi między ruch pojazdów a dzieci,
- długotrwała pozycja stojąca,
- dzielony czas pracy – rano i po południu,
- stres pourazowy po zdarzeniu drogowym lub sytuacji niebezpiecznej z udziałem dziecka.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku opiekuna dzieci na przejściu dla pieszych.
Środki ochrony indywidualnej
- kamizelka odblaskowa i odzież ostrzegawcza o wysokiej widzialności – potrącenie przez pojazd, ograniczona widoczność;
- tarcza do zatrzymywania pojazdów z elementem odblaskowym lub podświetleniem – potrącenie, ograniczona widoczność, lekceważenie poleceń przez kierowców;
- obuwie ocieplane, nieprzemakalne, z podeszwą antypoślizgową lub nakładki antypoślizgowe – poślizgnięcie na oblodzonej jezdni, mikroklimat zimny, pozycja stojąca;
- odzież przeciwdeszczowa i ocieplana, czapka i rękawice – mikroklimat zimny, deszcz i wiatr, ochlapanie wodą i błotem;
- nakrycie głowy, okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem UV – nasłonecznienie, promieniowanie UV.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- oznakowanie pionowe i poziome przejścia, znak ostrzegawczy o dzieciach i progi zwalniające uzgodnione z zarządcą drogi – potrącenie przez pojazd;
- doświetlenie przejścia dla pieszych i aktywne oznakowanie pulsujące – ograniczona widoczność o zmroku;
- odśnieżanie i posypywanie przejścia oraz chodnika przed szkołą – poślizgnięcie i upadek;
- wiata lub miejsce schronienia w pobliżu przejścia – mikroklimat zimny, opady, ochlapanie przez pojazdy;
- ustawianie się opiekuna poza pasem ruchu do czasu zatrzymania pojazdów – potrącenie, spaliny samochodowe, hałas ruchu ulicznego, pył zawieszony.
Środki organizacyjne
- wchodzenie na jezdnię dopiero po zatrzymaniu pojazdów z obu kierunków i zbieranie dzieci w grupy – potrącenie, podzielność uwagi;
- zgłaszanie niebezpiecznych kierowców policji lub straży miejskiej i współpraca przy kontrolach prędkości – agresywne zachowania kierowców;
- praca w krótkich blokach z możliwością ogrzania się w szkole – mikroklimat zimny, długotrwała pozycja stojąca, dzielony czas pracy;
- zajęcia z dziećmi o zasadach przechodzenia przez jezdnię prowadzone przez szkołę – stres i odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci;
- zastępstwo przy chorobie lub złym samopoczuciu opiekuna – stała koncentracja uwagi, stres;
- wsparcie psychologiczne po zdarzeniu drogowym – stres pourazowy;
- ograniczanie przebywania przy jezdni poza czasem przeprowadzania dzieci w dniach z wysokim stężeniem smogu – spaliny, pył zawieszony, hałas.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla opiekuna dzieci na przejściu dla pieszych.
- czynniki fizyczne – mikroklimat zimny, promieniowanie nadfioletowe (praca na otwartej przestrzeni), hałas uliczny;
- czynniki chemiczne – spaliny samochodowe (tlenki azotu, tlenek węgla, WWA), pył zawieszony PM10 i PM2,5;
- czynniki biologiczne – brak;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – praca na jezdni w ruchu drogowym i ryzyko potrącenia, praca na otwartej przestrzeni w zmiennych warunkach atmosferycznych, długotrwała pozycja stojąca, odpowiedzialność za bezpieczeństwo innych osób, stres.
Podobne stanowiska
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).