Technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki – kod 311515 w klasyfikacji zawodów i specjalności (KZiS 2025). Technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki diagnozuje, naprawia i konfiguruje ciągniki, kombajny oraz maszyny towarzyszące wraz z ich układami elektronicznymi. Podłącza komputery pokładowe, kalibruje czujniki i aplikatory, uruchamia prowadzenie równoległe z odbiornikiem GNSS, ustawia komunikację ISOBUS między ciągnikiem a narzędziem, a także wykonuje naprawy układów hydraulicznych, napędowych i silników wysokoprężnych.
Technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki – wymagania w stosunku do pracownika
- wykształcenie średnie techniczne w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki,
- znajomość budowy ciągników, kombajnów i maszyn rolniczych oraz ich układów hydraulicznych,
- umiejętność diagnozowania układów elektronicznych, odczytu kodów błędów i obsługi magistrali CAN oraz ISOBUS,
- umiejętność konfiguracji systemów prowadzenia równoległego i aplikacji zmiennej dawki,
- prawo jazdy kategorii B i T lub uprawnienie do kierowania ciągnikiem rolniczym,
- brak przeciwwskazań do pracy w hałasie, w kontakcie z paliwami i olejami oraz do pracy w terenie.
Inne nazwy stanowiska
Opis zagrożeń i ryzyk zawodowych na tej stronie obejmuje również stanowiska nazywane w dokumentacji zakładowej i ogłoszeniach o pracę:
- serwisant maszyn rolniczych z elektroniką,
- technik agrotroniki,
- diagnosta ciągników i kombajnów,
- technik serwisu sprzętu rolniczego,
- specjalista rolnictwa precyzyjnego.
Badania
- wstępne badania lekarskie przed rozpoczęciem pracy,
- okresowe badania lekarskie w terminach wyznaczonych przez lekarza medycyny pracy,
- badania słuchu w związku z narażeniem na hałas w warsztacie i przy pracy maszyn,
- badania układu ruchu i kręgosłupa przy pracy w wymuszonych pozycjach,
- badania do pracy na wysokości powyżej 3 m przy obsłudze kombajnów, ładowaczy i silosów.
Szkolenia bhp i inne
- szkolenie wstępne bhp – instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy,
- szkolenie okresowe bhp – nie rzadziej niż co 3 lata,
- instruktaż bezpiecznego podparcia maszyn, podnoszenia i zabezpieczania elementów przed opadnięciem,
- instruktaż pracy przy układach hydraulicznych pod ciśnieniem i rozładowania akumulatorów hydraulicznych,
- szkolenie z obsługi i naprawy instalacji elektrycznej maszyn, w tym układów wysokiego napięcia w napędach hybrydowych,
- szkolenie w zakresie pracy z opryskiwaczami i pozostałościami środków ochrony roślin,
- szkolenie spawalnicze, jeżeli technik wykonuje prace spawalnicze przy naprawach,
- szkolenie z pierwszej pomocy.
Środowisko pracy
Technik pracuje w warsztacie serwisowym dealera maszyn i w terenie – u rolników, na polach i w gospodarstwach, gdzie naprawy wykonuje się przy maszynie w czasie żniw lub siewów. W warsztacie panuje hałas narzędzi pneumatycznych i szlifierek, w powietrzu są spaliny silników wysokoprężnych i mgła olejowa. Naprawa kombajnu oznacza wchodzenie na pomosty i do kosza zsypowego, pracę pod podniesionym hederem i w zapylonym wnętrzu maszyny pełnym resztek roślinnych. Serwis w sezonie trwa po kilkanaście godzin, także w noc i w weekendy, bo przestój maszyny zatrzymuje zbiór. Diagnostyka elektroniki odbywa się z laptopem w kabinie lub w samochodzie serwisowym. Na stanowisku wykorzystuje się:
- komputer diagnostyczny z interfejsem do magistrali CAN i oprogramowaniem producenta;
- odbiornik GNSS, terminale ISOBUS i czujniki plonu oraz wilgotności;
- klucze dynamometryczne, narzędzia pneumatyczne i prasa hydrauliczna;
- podnośniki, żurawiki warsztatowe i podstawki do podparcia maszyn;
- prasa do zakuwania przewodów hydraulicznych i manometry;
- spawarka, szlifierka kątowa i palnik do cięcia;
- sprężarka, odkurzacz przemysłowy i myjka ciśnieniowa;
- samochód serwisowy z warsztatem polowym i oświetleniem.
Identyfikacja zagrożeń
Czynniki fizyczne:
- przygniecenie opadającym hederem, podnośnikiem, kołem lub podpartą maszyną,
- pochwycenie przez wał przegubowo-teleskopowy, pasy i przenośniki ślimakowe podczas prób,
- przebicie skóry strumieniem oleju hydraulicznego pod wysokim ciśnieniem,
- oparzenia od układu wydechowego, cieczy chłodzącej i prac spawalniczych oraz pożar resztek roślinnych,
- hałas narzędzi pneumatycznych, szlifierek i pracujących silników,
- drgania miejscowe od klucza udarowego, szlifierki i młotka pneumatycznego,
- upadek z pomostu kombajnu, z opony ciągnika i z drabinki przy obsłudze,
- porażenie prądem z instalacji warsztatowej, spawarki i układów wysokiego napięcia w napędach hybrydowych,
- wybuch akumulatora kwasowego oraz rozerwanie opony przy pompowaniu i demontażu.
Czynniki chemiczne:
- oleje silnikowe, hydrauliczne i przekładniowe oraz smary, w tym oleje przepracowane,
- olej napędowy, płyn AdBlue i spaliny silników wysokoprężnych w warsztacie,
- pozostałości środków ochrony roślin w zbiornikach i instalacjach opryskiwaczy,
- czynnik chłodniczy z układu klimatyzacji oraz kwas siarkowy z akumulatorów,
- dymy spawalnicze z tlenkami manganu i żelaza przy naprawach konstrukcji.
Czynniki biologiczne:
- pył organiczny, zarodniki pleśni i endotoksyny w kombajnach, przyczepach i silosach,
- odchody gryzoni w maszynach przechowywanych w budynkach gospodarczych.
Czynniki psychofizyczne:
- presja czasu w sezonie żniw, gdy postój maszyny wstrzymuje zbiór,
- wymuszone pozycje ciała pod maszyną, w kanale i we wnętrzu kombajnu,
- dźwiganie kół, przekładni i ciężkich podzespołów,
- praca w porze nocnej oraz w dni wolne podczas sezonu agrotechnicznego,
- odpowiedzialność za poprawność naprawy maszyny o dużej wartości i za bezpieczeństwo jej użytkownika.
Środki ochronne
Poniżej przypisano środki ochronne do poszczególnych zagrożeń zidentyfikowanych na stanowisku technika mechanizacji rolnictwa i agrotroniki.
Środki ochrony indywidualnej
- rękawice odporne na oleje i obuwie z podnoskiem – oleje i smary, przygniecenie częścią maszyny, dźwiganie części;
- okulary ochronne i osłona twarzy przy szlifowaniu oraz pompowaniu opon – wybuch akumulatora i opony, strumień cieczy hydraulicznej;
- ochronniki słuchu i rękawice antywibracyjne – hałas, drgania miejscowe;
- półmaska z filtrem P3 przy czyszczeniu kombajnu i pracy w silosie – pył organiczny i pleśnie, odchody gryzoni;
- rękawice chemoodporne, fartuch i okulary przy opryskiwaczach oraz akumulatorach – pozostałości środków ochrony roślin, czynniki chłodnicze i elektrolit;
- przyłbica spawalnicza i odzież trudnopalna – dymy spawalnicze, oparzenia i pożar;
- szelki bezpieczeństwa przy pracy na dachu kombajnu i na silosie – upadek z maszyny;
- rękawice elektroizolacyjne przy układach wysokiego napięcia – porażenie prądem.
Środki ochrony zbiorowej i techniczne
- podpory mechaniczne, kozły i blokady przeciw opadnięciu podniesionych elementów – przygniecenie częścią maszyny;
- osłony wałów, pasów i przenośników oraz blokada uruchomienia przy serwisie – pochwycenie przez elementy ruchome;
- system odciągu spalin w warsztacie i wentylacja stanowisk spawalniczych – paliwo i spaliny, dymy spawalnicze;
- rozładowanie akumulatorów hydraulicznych i kontrola przewodów przed pracą – strumień cieczy hydraulicznej;
- klatka do pompowania opon i procedura demontażu koła – wybuch akumulatora i opony;
- instalacja z wyłącznikami różnicowoprądowymi i pomiary ochronne narzędzi – porażenie prądem;
- żurawik, wózek i podnośnik do transportu ciężkich podzespołów – dźwiganie części, wymuszone pozycje ciała;
- odkurzacz przemysłowy i sprężone powietrze o obniżonym ciśnieniu do czyszczenia maszyn – pył organiczny i pleśnie;
- kanał z oświetleniem i wentylacją oraz leżanki warsztatowe – wymuszone pozycje ciała;
- gaśnice i koce gaśnicze przy pracach gorących, z nadzorem po ich zakończeniu – oparzenia i pożar.
Środki organizacyjne
- procedura blokady i oznaczenia maszyny przed naprawą, z wyjęciem kluczyka – pochwycenie przez elementy ruchome, przygniecenie częścią maszyny;
- zakaz sprawdzania szczelności hydrauliki ręką i użycie kartonu do lokalizacji wycieku – strumień cieczy hydraulicznej;
- wymóg opróżnienia i wymycia opryskiwacza przed naprawą przez użytkownika – pozostałości środków ochrony roślin;
- harmonogram serwisu sezonowego, dyżury z rotacją i odpoczynek po nocnej interwencji – presja sezonu i przestoju, praca w porze nocnej i w nadgodzinach;
- karty charakterystyki olejów i preparatów oraz zbiorniki na olej przepracowany – oleje i smary, czynniki chłodnicze i elektrolit;
- zasada pracy w dwie osoby przy naprawach w terenie i w silosach – upadek z maszyny, pył organiczny i pleśnie;
- protokoły napraw i prób oraz instruktaż użytkownika po serwisie – odpowiedzialność za naprawę;
- pozwolenie na prace spawalnicze poza warsztatem i usunięcie resztek roślinnych – oparzenia i pożar, dymy spawalnicze;
- higiena rąk i zakaz jedzenia w strefie warsztatu – odchody gryzoni, oleje i smary.
Czynniki szkodliwe i uciążliwe do skierowania na badania lekarskie
Poniższy wykaz ułatwia wypełnienie skierowania na badania profilaktyczne dla technika mechanizacji rolnictwa i agrotroniki.
- czynniki fizyczne – hałas, drgania mechaniczne o działaniu miejscowym, pył organiczny roślinny, gorące powierzchnie i promieniowanie optyczne przy spawaniu, praca na wysokości powyżej 3 m na maszynach i silosach;
- czynniki chemiczne – oleje mineralne silnikowe i hydrauliczne, olej napędowy i spaliny silników wysokoprężnych, pozostałości środków ochrony roślin, kwas siarkowy z akumulatorów, dymy spawalnicze z tlenkami manganu;
- czynniki biologiczne – zarodniki grzybów pleśniowych i endotoksyny w pyle roślinnym, czynniki przenoszone z odchodami gryzoni;
- inne czynniki, w tym niebezpieczne – obsługa i kierowanie ciągnikiem rolniczym, praca przy maszynach w ruchu i pod podniesionymi elementami, praca z cieczami pod wysokim ciśnieniem, prace spawalnicze, dźwiganie ciężkich podzespołów, praca w porze nocnej w sezonie agrotechnicznym.
Podobne kody zawodów w klasyfikacji
Klasyfikacja zawodów i specjalności opisuje obok siebie kilka stanowisk o bardzo zbliżonych nazwach. W dokumentacji oceny ryzyka zawodowego trzeba wpisać ten kod, który odpowiada faktycznemu zakresowi obowiązków — opisywane tu stanowisko to technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki, kod 311515. Pozostałe kody z tej grupy:
- technik mechanizacji rolnictwa – kod 311512: wykonuje przeglądy sezonowe, wymienia podzespoły, reguluje maszyny przed zbiorem i ustawia opryskiwacze, a nie kalibruje czujników ani nie konfiguruje prowadzenia równoległego i magistrali ISOBUS.
Gdy pracodawca zatrudnia mechanika bez zadań z zakresu agrotroniki, właściwy jest kod 311512; przy pracy mieszanej kod wybiera się według czynności dominujących, a zagrożenia z drugiego opisu dopisuje do karty oceny ryzyka.
Podobne stanowiska
- mechanik maszyn rolniczych,
- traktorzysta,
- monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskim,
- automatyk,
- operator maszyn ogrodniczych.
Podstawa prawna
Klasyfikacja zawodów i specjalności została wprowadzona rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 października 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1534).